Aruba Landsexamen HAVO study materials
Aruba Landsexamen HAVO study resources

Aruba Landsexamen HAVO: Papiamento: lenga i literatura

Aruba Landsexamen HAVO · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

Papiamento: lenga i literatura

Conceptos klave

Eksamen di Papiamento ta evaluá komprenshon di teksto (informashon, opinion, struktura), produkshon di teksto (argumentashon, karta formal) i konosementu di literatura: género, personahe, tema, estilo i historia literario di Aruba, Boneiru i Kòrsou.

Trampa komun

  • Kontesta ku un detaye di e teksto en bes di e idea prinsipal.
  • Konfundí echo ku opinion.
  • Na pregunta di múltiple eskoho, skohe e opshon ku ta parse korekto pero ku ta solamente parcialmente berdadero.
  • Na skirbimentu, no duna e posishon klar den introdukshon.

Método di trabou

Lesa promé e pregunta, despues e teksto. Marka palabra di señal (pero, sinembargo, p'esei, ya ku, en fin). Hasi un resúmen di cada párrafo den un frase. Kontesta den bo mes palabra.

Literatura

Skohe entre nifikashon literal i figurado: metáfora, komparashon, personifikashon. Rekonosé e bos di e narador (promé persona, di tres persona) i e struktura di tempu (flashback, anticipashon).

Regla práktiko

Pa un argumento fuerte: afirmashon + eksplikashon + ehèmpel. Un argumento pa párrafo ta sufisiente.

Ehèmpel

Pregunta: 'Kiko ta e propósito di e outor?' Si e teksto ta presentá un problema i despues solushon, e propósito ta probablemente persuasivo: e outor kier konvensé e lektor.