Doorlopend krediet en de informatieverplichtingen bij precontractuele fase
Een bemiddelaar, de heer Maes, helpt een klant bij het afsluiten van een doorlopend krediet met een kredietlimiet van 15.000 euro. De klant wil vooral snel geld. Maes bezorgt de klant een folder van de bank met de hoofdlijnen en zegt dat de rest 'in de overeenkomst staat'. Hij bespreekt de jaarlijkse kostenvoet niet, wijst niet op de gevolgen van een variabele rente en vermeldt niet dat de klant een bedenktijd heeft. De klant ondertekent dezelfde dag. Achteraf blijkt de effectieve kostenvoet aanzienlijk hoger dan de klant dacht.
1. Welke precontractuele informatie had Maes moeten verstrekken en waarom is de wijze waarop hij dat deed ontoereikend?
Read the worked answer
Bij een doorlopend krediet moet de klant vóór de ondertekening duidelijke en begrijpelijke informatie krijgen om een geïnformeerde beslissing te kunnen nemen.
Kerninformatie. (a) De aard en het bedrag van het krediet (limiet van 15.000 euro); (b) de jaarlijkse kostenvoet en de totale kosten; (c) de rentevoet en of die vast of variabel is, met de gevolgen van een variabele rente; (d) de voorwaarden en duur; (e) het recht op bedenktijd en de wijze waarop men daarvan gebruikmaakt; (f) de gevolgen bij niet-betaling.
Waarom ontoereikend. Een folder met 'hoofdlijnen' en de verwijzing 'de rest staat in de overeenkomst' is geen behoorlijke precontractuele informatie. De klant wordt geacht te begrijpen waaraan hij begint; dat vereist dat de essentie actief wordt toegelicht, zeker bij een variabele rente en een aanzienlijke kostenvoet. Het niet vermelden van de bedenktijd ontneemt de klant een beschermingsmechanisme.
Gevolg. De klant kon de werkelijke kost niet inschatten. Dat is een inbreuk op de informatieplicht en ondermijnt de geïnformeerde toestemming.
2. De klant beroept zich achteraf op de bedenktijd. Bespreek of Maes hierdoor aansprakelijk kan worden gesteld en welke rol zijn tussenkomst speelt.
Read the worked answer
De bedenktijd is een bescherming van de klant; het niet melden ervan is een informatiegebrek dat de bemiddelaar kan worden aangerekend.
Aansprakelijkheid. Maes is als bemiddelaar gehouden tot een correcte en volledige voorlichting. Door de bedenktijd niet te vermelden en de klant dezelfde dag te laten ondertekenen, heeft hij de uitoefening van dat recht feitelijk bemoeilijkt. De klant kan stellen dat hij niet behoorlijk is geïnformeerd.
Rol van de tussenkomst. De bemiddelaar staat tussen klant en kredietgever. Zijn meerwaarde is precies dat hij de klant wegwijs maakt. Naarmate hij meer het initiatief neemt (folder overhandigen,zelfde dag laten tekenen,zeggen dat de rest in de overeenkomst staat), draagt hij meer verantwoordelijkheid voor het informatiegebrek.
Beoordeling. De aansprakelijkheid is niet automatisch, maar de combinatie van ontbrekende kerninformatie (kostenvoet, variabele rente, bedenktijd) en de snelle ondertekening wijst op een schending van de zorgvuldigheids- en informatieplicht. De klant kan op die grond stellen dat zijn toestemming niet geïnformeerd was; de bemiddelaar kan zich moeilijk verschuilen achter de bank omdat hij zelf de informatie had moeten toelichten.