Regelgeving en toezicht door de FSMA
De FSMA als toezichthouder
De FSMA (Financial Services and Markets Authority) houdt toezicht op de financiële markten en op de distributie van financiële producten, waaronder kredietbemiddeling. Haar opdracht omvat drie luiken: (1) toelating en registratie van bemiddelaars, (2) gedragstoezicht op de naleving van informatie- en zorgplichten, en (3) handhaving via waarschuwingen, schorsing of doorhaling.
Toelating en registratie
Een bemiddelaar mag zijn activiteit pas uitoefenen na toelating en inschrijving in het daartoe bestemde register. De toelatingsvoorwaarden draaien rond betrouwbaarheid, beroepsbekwaamheid (kennis en ervaring, aangetoond via opleiding of examen) en financiële draagkracht (verzekering of waarborg). De registratie is openbaar: cliënten kunnen nagaan of iemand gemachtigd is. Een niet-geregistreerde tussenpersoon die toch bemiddelt, pleegt een inbreuk.
Gedragsregels die het toezicht afdwingt
- Informatieplicht: de cliënt moet correct, duidelijk en niet misleidend worden ingelicht over de aard van de dienst, de vergoeding en de hoedanigheid (verbonden/ongebonden).
- Zorgplicht en passendheid: het voorgestelde krediet moet passen bij de behoeften en de financiële situatie van de cliënt.
- Kennis en bekwaamheid: de bemiddelaar en zijn vertegenwoordigers moeten blijvend voldoende bekwaam zijn; de FSMA kan daarvoor opleidingsvereisten opleggen.
- Bewaartermijnen: documenten over de relatie met de cliënt moeten gedurende de wettelijke termijn worden bewaard.
Traps in examenvragen
- Toezicht verwarren: de FSMA staat in voor gedragstoezicht en registratie; zij is niet de Europese Centrale Bank en verleent zelf geen bankvergunning.
- Registratie gelijkstellen met toelating: inschrijving in het register volgt op de toelating en is er geen substituut voor.
- Denken dat een buitenlandse bemiddelaar vrij is: ook wie vanuit het buitenland in België actief is, valt onder de regels.
Vuistregel met voorbeeld
Vuistregel: geen registratie, geen bemiddeling.
Voorbeeld: bemiddelaar C heeft zijn toelating, maar laat zijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering vervallen. De FSMA kan optreden, want de financiële draagkrachtvoorwaarde is niet langer vervuld; C mag in die toestand niet verder bemiddelen, ook al staat hij nog in het register. De les: registratie is een noodzakelijke maar geen voldoende voorwaarde - de voorwaarden moeten blijvend vervuld zijn.