Varkensbedrijf met Salmonella en antibioticumdosering
Op een varkensbedrijf met 2000 vleesvarkens (gemiddeld 50 kg) heerst een uitbraak van Salmonella. De dierenarts besluit een antibioticumkuur voor te schrijven met amoxicilline via het drinkwater. De aanbevolen dosering is 20 mg/kg lichaamsgewicht per dag, gedurende 5 dagen. Het drinkwater wordt geleverd via een medicijngever. De varkens drinken gemiddeld 10% van hun lichaamsgewicht aan water per dag. De amoxicilline-oplossing die gebruikt wordt, heeft een concentratie van 500 mg/mL. De boer wil weten hoeveel liter van de oplossing hij nodig heeft voor de hele kuur. Daarnaast vraagt hij zich af of hij alle varkens moet behandelen of alleen de zieke dieren, gezien het risico op resistentieontwikkeling.
1. Bereken de totale hoeveelheid amoxicilline-oplossing (in liters) die nodig is voor de gehele kuur van 5 dagen voor alle 2000 varkens. Toon de berekening.
Read the worked answer
Stap 1: Bereken de dagelijkse dosis per varken.
Dosis = 20 mg/kg × 50 kg = 1000 mg per varken per dag.
Stap 2: Bereken de totale dagelijkse dosis voor alle varkens.
Totaal per dag = 1000 mg × 2000 = 2.000.000 mg = 2000 g = 2.000.000 mg.
Stap 3: Bereken de benodigde hoeveelheid oplossing per dag.
Concentratie = 500 mg/mL.
Volume per dag = 2.000.000 mg / 500 mg/mL = 4000 mL = 4 L per dag.
Stap 4: Bereken voor 5 dagen.
Totaal volume = 4 L/dag × 5 dagen = 20 L.
Antwoord: Er is 20 liter van de amoxicilline-oplossing nodig voor de hele kuur. (Merk op: dit is de hoeveelheid actieve oplossing; de boer moet dit toevoegen aan het drinkwater volgens de medicijngever.)
2. De boer overweegt alleen de zieke varkens te behandelen in plaats van de hele groep. Bespreek de voor- en nadelen van deze keuze met betrekking tot effectiviteit en resistentieontwikkeling.
Read the worked answer
Voordelen van alleen zieke dieren behandelen:
- Minder antibioticumgebruik, wat resistentieontwikkeling kan beperken.
- Lagere kosten.
- Minder kans op residuen in het vlees.
Nadelen:
- Salmonella verspreidt zich snel; sommige varkens kunnen subklinisch drager zijn en niet opvallen, maar wel anderen besmetten.
- Als alleen zieke dieren worden behandeld, kan de infectie blijven circuleren en later terugkomen.
- Het kan lastig zijn om zieke dieren vroegtijdig te identificeren.
Afweging: In een uitbraak is het vaak effectiever om de hele groep te behandelen (metacronisch) om de infectiedruk te verlagen, maar dit moet worden afgewogen tegen resistentie. Een tussenweg is om alleen de dieren in dezelfde hokken te behandelen of om te behandelen op basis van diagnostiek. De dierenarts moet ook rekening houden met regelgeving omtrent antibioticagebruik in de veehouderij.