Toelatingsexamen Dierenarts key terms

Het samenspel van buffers, ademhaling en nieren dat de pH van bloed en weefselvloeistof binnen nauwe grenzen houdt; afwijkingen uiten zich als acidose of alkalose.

Het vermogen van een organisme om inwendige omstandigheden zoals temperatuur, pH en glucoseconcentratie stabiel te houden ondanks veranderingen in de omgeving.

Regelmechanisme waarbij de uitkomst van een proces de oorspronkelijke prikkel remt, zodat een waarde rond een instelpunt blijft schommelen.

Het beheersen van de water- en zoutbalans van een dier door opname, uitscheiding via nieren en darmen, en verlies via huid en longen.

Een molecuul of structuur die door het immuunsysteem als lichaamsvreemd wordt herkend en een gerichte afweerreactie kan uitlokken.

Eiwit gemaakt door plasmacellen dat specifiek aan een antigeen bindt en dat antigeen zo neutraliseert of voor opruiming markeert.

De mate waarin een dier een ziekteverwekker kan weerstaan, verkregen door eigen afweer na infectie of door overdracht van antistoffen.

Het toedienen van verzwakte, gedode of anderszins bewerkte antigenen om een beschermende immuunrespons op te wekken zonder echte ziekte.

Een infectieziekte die van dier op mens kan overgaan, bijvoorbeeld via beten, mest, melk of aerosolen in de stal.

Een micro-organisme zoals bacterie, virus, schimmel of parasiet dat bij een gastheer ziekte kan veroorzaken.

De hoeveelheid ziekteverwekker waaraan een dier wordt blootgesteld; hoge druk vergroot de kans dat ondanks afweer toch infectie ontstaat.

De periode tussen blootstelling aan een ziekteverwekker en het optreden van de eerste zichtbare ziekteverschijnselen bij het dier.

Een waarneembare afwijking bij een ziek dier, zoals koorts, hoesten of kreupelheid, die wijst op een onderliggend probleem.

Het vaststellen van de aard van een aandoening door anamnese, lichamelijk onderzoek en zo nodig laboratorium- of beeldvormend onderzoek.

De verwachte afloop van een ziekte bij een dier, uitgedrukt in kansen op herstel, blijvende schade of overlijden.

Geneesmiddel dat bacteriën doodt of hun groei remt; werkt niet tegen virussen en onjuist gebruik bevordert resistentie.

Het verschijnsel dat bacteriën overleven ondanks blootstelling aan een antibioticum, vaak door mutatie of overdracht van resistentiegenen.

De hoeveelheid geneesmiddel per kilogram lichaamsgewicht per keer of per dag, inclusief toedieningsweg en behandelduur.

De wettelijk verplichte tijd tussen de laatste toediening van een diergeneesmiddel en het moment waarop melk, eieren of vlees van dat dier in de voedselketen mag komen.

Het gestructureerd uitvragen van de eigenaar over voorgeschiedenis, voeding, huisvesting en klachten van een dier als eerste stap naar diagnose.

Het geheel van houderijmaatregelen zoals voeding, huisvesting, hygiëne en fokkerij waarmee gezondheid en productie van landbouwdieren worden gestuurd.

De afgewogen samenstelling van voedermiddelen die een dier per dag krijgt om aan zijn energie-, eiwit- en mineralenbehoefte te voldoen.

De hoeveelheid energie die een dier per dag nodig heeft voor onderhoud en productie, bepaald door gewicht, activiteit en levensfase.

De mate waarin een functiewaarde verandert per eenheid verandering van de invoer; meetkundig de helling van de raaklijn aan de grafiek.

Regel om de afgeleide van een samengestelde functie te berekenen: vermenigvuldig de afgeleide van de buitenste functie met die van de binnenste.

Een maximum of minimum van een functie, gevonden waar de afgeleide nul is of niet bestaat, mits de functie daar van teken wisselt.

Het zoeken van de beste waarde van een grootheid onder gegeven beperkingen, vaak door een functie op te stellen en zijn extreme waarde te bepalen.

Een maat voor de oppervlakte onder een grafiek of voor de opgetelde verandering; de bepaalde integraal wordt berekend met een primitieve functie.

Groei waarbij een hoeveelheid per tijdseenheid toeneemt met een vast percentage van de huidige hoeveelheid, beschreven met een macht van e of een grondtal.

De exponent waartoe een grondtal verheven moet worden om een gegeven getal te krijgen; de inverse bewerking van machtsverheffen.

De tijd waarin een hoeveelheid stof of een concentratie halveert, bijvoorbeeld bij afbraak van een geneesmiddel in het bloed.

Een getal tussen nul en één dat aangeeft hoe waarschijnlijk een gebeurtenis is, vaak geschat uit frequenties of berekend met een kansmodel.

Een deelverzameling van dieren of metingen die aselect uit een populatie wordt getrokken om uitspraken over die populatie te doen.

De som van alle waarnemingen gedeeld door het aantal waarnemingen; een maat voor het midden van een verdeling.

Een maat voor de spreiding van waarnemingen rond het gemiddelde; de wortel van de gemiddelde gekwadrateerde afwijking.

De kans dat een test een werkelijk ziek dier als positief aanmerkt; een hoge sensitiviteit betekent weinig gemiste gevallen.

De kans dat een test een werkelijk gezond dier als negatief aanmerkt; een hoge specificiteit betekent weinig onterechte positieve uitslagen.

De hoeveelheid opgeloste stof per volume-eenheid oplossing, bijvoorbeeld milligram per milliliter, gebruikt bij doseren en bij labbepalingen.

De kracht die per oppervlakte-eenheid op een oppervlak werkt, uitgedrukt in pascal; verklaart onder meer bloeddruk en ademhalingsmechanica.

Het volume vloeistof of gas dat per tijdseenheid door een doorsnede stroomt, bijvoorbeeld bloeddoorstroming in milliliter per seconde.

Verband dat de stroming door een buis evenredig stelt met het drukverschil en de vierde macht van de straal, en omgekeerd met de viscositeit en lengte.

De interne wrijving van een vloeistof of gas; een stroperige vloeistof zoals bloed ondervindt meer weerstand bij stroming dan water.

De energie die wordt overgedragen wanneer een kracht een voorwerp over een afstand verplaatst, berekend als kracht maal verplaatsing in de richting van de kracht.

De hoeveelheid energie die per tijdseenheid wordt omgezet of overgedragen, uitgedrukt in watt.

Het verplaatsen van warmte door geleiding, stroming of straling; bepaalt hoe snel een dier warmte verliest of opneemt uit de omgeving.

Het potentiaalverschil tussen twee punten, in volt, dat de drijvende kracht vormt voor stroom in een gesloten circuit.

De mate waarin een component de elektrische stroom tegenhoudt, in ohm; bij vaste temperatuur geldt spanning is stroom maal weerstand.