Toelatingsexamen Dierenarts cheat sheet

Normale lichaamstemperatuur huisdieren: hond 38,0-39,0 °C, kat 38,0-39,2 °C, rund 38,0-39,0 °C, paard 37,5-38,5 °C; afwijking >0,5 °C buiten bereik is klinisch relevant.

Hartfrequentie in rust (slagen/min): hond 60-140 (klein ras hoger), kat 140-220, rund 48-84, paard 28-44, schaap 70-90.

Ademfrequentie in rust (per min): hond 10-30, kat 20-30, rund 10-30, paard 8-16, schaap 12-20.

Hematologie hond: Ht 0,37-0,55 L/L, hemoglobine 120-180 g/L, leukocyten 6-17 x10^9/L, trombocyten 200-500 x10^9/L.

Herbivoren zijn herkauwers met pensfermentatie: pens-pH 6,0-7,0; daling onder 5,5 wijst op acidosis (te veel krachtvoer, te weinig ruwvoer).

Honden en katten zijn carnivoren met korte darm en lage amylase-activiteit; katten zijn obligaat carnivoor en hebben taurine en arachidonzuur in het voer nodig.

Zuur-base: pH 7,35-7,45; bicarbonaat 18-24 mmol/L; respiratoire acidose daalt pCO2-compensatie via hyperventilatie, metabole acidose via bicarbonaatverlies of lactaatstapeling.

Zoönosen: rabiës (speeksel, beet), toxoplasmose (kattenfeces, oöcysten), salmonellose (rauw ei/vlees), leptospirose (knaagdierurine) vereisen beschermende maatregelen bij hantering.

Geneesmiddelen: dosering per kg lichaamsopervlak of per kg lichaamsgewicht; bij kleine dieren geldt vaak lagere mg/kg bij kleine soorten wegens snellere klaring; altijd rekening houden met soortspecifieke toxiciteit (paracetamol toxisch voor kat).

Eenheid omrekenen: 1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 µg; concentratie in mg/mL x volume (mL) = dosis (mg).

Dosering: dosis (mg) = lichaamsgewicht (kg) x mg/kg; volume toe te dienen (mL) = dosis (mg) / concentratie (mg/mL).

Verdunning: C1 x V1 = C2 x V2; bij 1:10 verdunning wordt de concentratie 10x lager.

Procentuele oplossing: 1% = 10 g/L = 10 mg/mL; 0,9% NaCl bevat dus 9 g/L = 9 mg/mL.

Oppervlakte en volume: cirkeloppervlak = π x r², cilindervolume = π x r² x h, bolvolume = (4/3) x π x r³.

Statistiek: gemiddelde = som / n; variantie = som (x - gemiddelde)² / (n-1); standaarddeviatie = √variantie.

Kans: P(A en B) = P(A) x P(B) bij onafhankelijkheid; P(A of B) = P(A) + P(B) - P(A en B).

Lineair verband: y = ax + b; helling a = Δy/Δx; exponentiële groei: N(t) = N0 x e^(kt).

Logaritmen: log(ab) = log a + log b; log(a/b) = log a - log b; pH = -log[H+], dus pH-daling van 1 betekent 10x meer H+.

Kracht: F = m x a (N = kg x m/s²); gewicht op aarde = m x 9,81 N/kg.

Druk: p = F/A (Pa = N/m²); hydrostatische druk p = ρ x g x h; 1 atm ≈ 101,3 kPa ≈ 760 mmHg.

Wet van Archimedes: opwaartse kracht = gewicht van verplaatste vloeistof; drijven als dichtheid object < dichtheid vloeistof.

Vloeistofstroom: debiet Q = A x v (m³/s); continuïteitsvergelijking A1 x v1 = A2 x v2; wet van Poiseuille: Q ∝ r⁴ x Δp / (8 x η x L).

Energie: kinetische energie E = ½mv², potentiële energie E = mgh, arbeid W = F x s x cos θ.

Warmte: Q = m x c x ΔT; soortelijke warmte water c = 4,18 kJ/(kg·K); faseovergang Q = m x L (smelt- of verdampingswarmte).

Elektriciteit: wet van Ohm U = I x R; vermogen P = U x I = I²R; serieweerstand R = R1 + R2, parallel 1/R = 1/R1 + 1/R2.

Optica: lenzenformule 1/f = 1/v + 1/b; brekingswet van Snellius n1 x sin i = n2 x sin r; vergroting = b/v.

Golven en straling: v = f x λ; licht in vacuüm c ≈ 3,0 x 10^8 m/s; radioactief verval N(t) = N0 x (½)^(t/T½).