Βασικές αρχές ναυτιλιακής πολιτικής: IMO, Ευρωπαϊκή Ένωση και τρίτες χώρες
Η ενότητα αφορά τους θεσμούς που παράγουν ναυτιλιακούς κανόνες και τις σχέσεις της ΕΕ με τρίτες χώρες. Ελέγχεται η δομή του IMO, ο τρόπος θέσης σε ισχύ των συμβάσεων, οι αρμοδιότητες της ΕΕ και το καθεστώς πρόσβασης στην ενδοενωσιακή αγορά.
IMO
- Εξειδικευμένος οργανισμός του ΟΗΕ με έδρα το Λονδίνο· η Συνέλευση συνέρχεται ανά δύο έτη, το Συμβούλιο έχει 40 μέλη και λειτουργούν πέντε επιτροπές: Ναυτικής Ασφάλειας (MSC), Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος (MEPC), Νομική, Τεχνικής Συνεργασίας, Διευκόλυνσης.
- Οι τροποποιήσεις υιοθετούνται με σιωπηρή αποδοχή: θεωρούνται αποδεκτές εκτός εάν αντιταχθούν μέρη που αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο των συμβαλλομένων ή το 50% της παγκόσμιας χωρητικότητας.
- Κύριες συμβάσεις: SOLAS, MARPOL, COLREG, STCW, Γραμμές Φορτώσεως, Καταμέτρηση 1969, BWM, AFS, Nairobi, CLC/Bunkers, Cape Town.
Ευρωπαϊκή Ένωση
- Η ναυτιλιακή πολιτική ασκείται μέσω της ΓΔ MOVE και του EMSA· βασικές πράξεις: επιθεώρηση κράτους λιμένα (2009/16/ΕΚ), κράτος σημαίας (2009/21/ΕΚ), αναγνωρισμένοι οργανισμοί (2009/15/ΕΚ), διερεύνηση ατυχημάτων (2009/18/ΕΚ), STCW (2008/106/ΕΚ), VTMIS (2002/59/ΕΚ), θείο (2016/802/ΕΕ), MRV, EU ETS, FuelEU.
- Ενδοενωσιακό καμποτάζ: Κανονισμός 3577/92 - ελεύθερη παροχή υπηρεσιών για πλοία υπό σημαία κράτους μέλους, με δυνατότητα επιβολής υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας· πλοία τρίτων σημαιών αποκλείονται.
Σχέσεις με τρίτες χώρες
- UNCLOS 1982: αβλαβής διέλευση, δικαίωμα αρχιπέλαγος, υποχρεώσεις κράτους σημαίας· η ΕΕ εφαρμόζει το κεκτημένο και μέσω διμερών θαλάσσιων συμφωνιών.
- Αναγνώριση πιστοποιητικών STCW τρίτων χωρών γίνεται με απόφαση της Επιτροπής μετά από αξιολόγηση.
- Εμπορικό πλαίσιο: GATS/WTO, OECD, κυρώσεις και έλεγχοι συμμόρφωσης.
Παράδειγμα
Πρόταση για αυστηρότερα όρια SOx στη Μεσόγειο. Συλλογισμός: αρμόδιο όργανο είναι η MEPC· η τροποποίηση του Παραρτήματος VI υιοθετείται από την MEPC και τίθεται σε ισχύ με σιωπηρή αποδοχή, εκτός εάν αντιταχθεί το ένα τρίτο των μερών ή μέρη που καλύπτουν το 50% της παγκόσμιας χωρητικότητας· τα κράτη μέλη της ΕΕ εφαρμόζουν στη συνέχεια ενωσιακή νομοθεσία. Έτσι εξηγείται η υιοθέτηση το 2022 και η έναρξη ισχύος την 1η Μαΐου 2025.
Παγίδες
- Η MEPC δεν αποφασίζει για STCW ή γενική ναυτική ασφάλεια· αυτά ανήκουν στην MSC.
- Σιωπηρή αποδοχή δεν σημαίνει ομόφωνη ψήφο.
- Ο Κανονισμός 3577/92 αφορά καμποτάζ, όχι διεθνείς μεταφορές.
- Οι οδηγίες της ΕΕ συνήθως ενσωματώνουν τις συμβάσεις του IMO, δεν τις αντικαθιστούν.