Odisha BSE HSC Odia (First Language) study materials
Odisha BSE HSC Odia (First Language) study resources

Odisha BSE HSC Odia (First Language) practice questions

One question at a time. Build your Odisha BSE HSC Odia (First Language) understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ 'ଆତ୍ମଜୀବନୀ' କୁ କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା କୁହାଯାଏ?

  1. ନାଟ୍ୟ ସଂଳାପ ରଚନା
  2. ପଦ୍ୟ ଛନ୍ଦର ରଚନା
  3. ଆତ୍ମପରିଚୟ ଧର୍ମୀ ଜୀବନୀ ରଚନା Correct answer.
  4. କାଳ୍ପନିକ କାହାଣୀ ରଚନା

Explanation

ଆତ୍ମଜୀବନୀ ହେଉଛି ଲେଖକ ନିଜେ ନିଜ ଜୀବନର ଘଟଣା ଓ ଅନୁଭୂତିକୁ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଗଦ୍ୟ ରଚନା। ଏଥିରେ କାଳ୍ପନିକତା ନୁହେଁ, ବାସ୍ତବ ଅନୁଭୂତି ମୂଳ ଆଧାର ହୋଇଥାଏ।

Question 2Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ପ୍ରବନ୍ଧ ଗଦ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ କେଉଁଟି?

  1. ଘଟଣାର କ୍ରମିକ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା
  2. ଏକ ବିଷୟ ଉପରେ ଲେଖକର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ବିଚାର ଉପସ୍ଥାପନ Correct answer.
  3. ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଳାପର ବିସ୍ତାର
  4. ଛନ୍ଦ ଓ ମାତ୍ରାର ନିୟମ ପାଳନ

Explanation

ପ୍ରବନ୍ଧ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଷୟକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଲେଖକର ମତ, ଯୁକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ। ଏଥିରେ କାହାଣୀର କ୍ରମ ବା ସଂଳାପ ପ୍ରଧାନ ନୁହେଁ, ବିଚାର ପ୍ରଧାନ।

Question 3Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

'ସ୍ମୃତିଚିତ୍ର' ଶ୍ରେଣୀର ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ ଉପାଦାନ ପ୍ରକାଶ ପାଏ?

  1. ଅତୀତର ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଘଟଣାର ସ୍ମରଣ Correct answer.
  2. ଆଇନଗତ ଦସ୍ତାବିଜର ଭାଷା
  3. ଭବିଷ୍ୟତର କାଳ୍ପନିକ ଯୋଜନା
  4. ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରୀକ୍ଷାର ଫଳାଫଳ

Explanation

ସ୍ମୃତିଚିତ୍ର ହେଉଛି ଲେଖକର ସ୍ମୃତିରେ ରହିଯାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସ୍ଥାନ ଓ ଘଟଣାର ଚିତ୍ରଣ। ଏହା ଅତୀତକୁ ଆଧାର କରି ଭାବପ୍ରବଣ ଭାବରେ ଲେଖା ହୋଇଥାଏ।

Question 4Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ' କେଉଁ ବିଷୟକୁ ପ୍ରଧାନ କରି ଲେଖା ହୁଏ?

  1. ପାରିବାରିକ ଉତ୍ତରାଧିକାରର ବିବାଦ
  2. ଗ୍ରାମର ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ
  3. ଦେଶ ବିଦେଶର ଯାତ୍ରା ଅନୁଭୂତି Correct answer.
  4. ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପରୀକ୍ଷା ଫଳାଫଳ

Explanation

ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀରେ ଲେଖକ ନିଜ ଯାତ୍ରାର ସ୍ଥାନ, ପରିବେଶ, ଲୋକ ଓ ଅନୁଭୂତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଏହା ପାଠକକୁ ଅଜଣା ସ୍ଥାନର ଚିତ୍ର ଦେଇଥାଏ।

Question 5Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଳ୍ପ ଗଦ୍ୟରେ 'ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ' କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ?

  1. ଛନ୍ଦର ମାତ୍ରା ଗଣିବା ପାଇଁ
  2. ବ୍ୟାକରଣ ନିୟମ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ
  3. ଲେଖକର ଜୀବନୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣାଇବା ପାଇଁ
  4. ଚରିତ୍ରର ଗୁଣ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା କାହାଣୀ ଆଗେଇ ନେବା ପାଇଁ Correct answer.

Explanation

ଗଳ୍ପରେ ଚରିତ୍ରର ଆଚରଣ, ଭାବନା ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟଣାକୁ ଆଗେଇ ନେଇଥାଏ। ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ପାଠକ କାହାଣୀ ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥାଏ।

Question 6Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ 'ସଂଳାପ' ର ଉପଯୋଗ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହୁଏ?

  1. ଛନ୍ଦର ଶେଷ ଅକ୍ଷର ମେଳାଇବା ପାଇଁ
  2. ଚରିତ୍ରର ଭାବ ଓ ସମ୍ପର୍କ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ Correct answer.
  3. ଲେଖକର ନାମ ଘୋଷଣା କରିବା ପାଇଁ
  4. ପୃଷ୍ଠା ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ

Explanation

ସଂଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ଚରିତ୍ର ନିଜ ମନର ଭାବନା ଓ ଅନ୍ୟ ସହ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହା କାହାଣୀକୁ ଜୀବନ୍ତ ଓ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରିଥାଏ।

Question 7Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ 'ଭାବ' ଓ 'ଭାଷା' ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କେମିତି?

  1. ଭାବ ଓ ଭାଷା ପରସ୍ପର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ବନ୍ଧିତ
  2. ଭାଷା ଭାବକୁ ସର୍ବଦା ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ
  3. ଭାଷା କେବଳ ପଦ୍ୟରେ ଆବଶ୍ୟକ
  4. ଭାବକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଭାଷା ସହାୟକ ହୁଏ Correct answer.

Explanation

ଭାବ ହେଉଛି ଭିତରର ଅର୍ଥ, ଭାଷା ତାହାର ପ୍ରକାଶନର ମାଧ୍ୟମ। ଉପଯୁକ୍ତ ଭାଷା ଭାବକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିଥାଏ।

Question 8Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ଲଘୁ ପ୍ରବନ୍ଧ' କେଉଁ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ପାଇଁ ପରିଚିତ?

  1. ବହୁ ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିସ୍ତାରିତ କାହାଣୀ
  2. ପଦ୍ୟ ଛନ୍ଦର କଠିନ ନିୟମ
  3. ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସଂଳାପ
  4. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆକାରରେ ଏକ ବିଚାରର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉପସ୍ଥାପନ Correct answer.

Explanation

ଲଘୁ ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଚାରକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ। ଏହାର ଶକ୍ତି ବିସ୍ତାରରେ ନୁହେଁ, ସଂକ୍ଷିପ୍ତତାରେ।

Question 9Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଦ୍ୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ପ୍ରଥମ ବାକ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ଅନୁଚ୍ଛେଦର ଶେଷ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବା
  2. ଲେଖକର ଜନ୍ମତାରିଖ ଦେବା
  3. ସମସ୍ତ ଉଦାହରଣର ସମାପ୍ତି ଘୋଷଣା କରିବା
  4. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟର ପରିଚୟ ଓ ଦିଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବା Correct answer.

Explanation

ଅନୁଚ୍ଛେଦର ପ୍ରଥମ ବାକ୍ୟ ପାଠକକୁ ବିଷୟ କଣ ଓ କେଉଁ ଦିଗରେ ଆଗେଇବ ତାହା ଜଣାଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏହା ବିଷୟର ପରିଚୟ ଓ ଦିଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ।

Question 10Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟରେ 'ଉପମା' ଓ 'ରୂପକ' ମଧ୍ୟରେ ମୂଳ ପାର୍ଥକ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ଉପମାରେ ତୁଳନା ସୂଚକ ଶବ୍ଦ ରହେ, ରୂପକରେ ଅଭେଦ ଘୋଷଣା ହୁଏ Correct answer.
  2. ରୂପକରେ ସର୍ବଦା 'ପରି' ଶବ୍ଦ ରହେ
  3. ଉପମାରେ ଦୁଇ ବସ୍ତୁ କେବେ ତୁଳନା ହୁଏ ନାହିଁ
  4. ଉପମା କେବଳ ପଦ୍ୟରେ ହୁଏ, ରୂପକ କେବଳ ଗଦ୍ୟରେ

Explanation

ଉପମାରେ 'ପରି', 'ପରାଏ' ଭଳି ତୁଳନା ସୂଚକ ଶବ୍ଦ ରହି ଦୁଇ ବସ୍ତୁ ତୁଳନା ହୁଏ। ରୂପକରେ ଉପମେୟ ଓ ଉପମାନ ଏକାକାର ହୋଇଯାଏ, ଅଲଗା ତୁଳନା ଶବ୍ଦ ରହେ ନାହିଁ।

Question 11Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ ଲେଖକ 'ମୁଁ' ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ତାହା ସାଧାରଣତଃ କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସୂଚାଏ?

  1. ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ ସର୍ବଜ୍ଞ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
  2. ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ Correct answer.
  3. ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନାହିଁ
  4. ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷ ସମ୍ବୋଧନ

Explanation

'ମୁଁ' ସର୍ବନାମ ବ୍ୟବହାର ହେଲେ ବକ୍ତା ନିଜ ଅନୁଭୂତିକୁ ସିଧାସଳଖ କହୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହା ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ। ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଓ ସ୍ମୃତିଚିତ୍ରରେ ଏହା ସାଧାରଣ।

Question 12Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ 'ସଂକ୍ଷେପଣ' କୌଶଳର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ଲେଖକର ମତ ଲୁଚାଇବା
  2. ସମସ୍ତ ଉଦାହରଣ ଯୋଡ଼ିବା
  3. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାକ୍ୟକୁ ଦୀର୍ଘ କରିବା
  4. ମୂଳ ଭାବକୁ ରକ୍ଷା କରି ଅନାବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ବାଦ ଦେବା Correct answer.

Explanation

ସଂକ୍ଷେପଣରେ ମୂଳ ଅର୍ଥ ଓ ଭାବ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହେ, କିନ୍ତୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ ବିସ୍ତାର ବାଦ ପଡ଼େ। ଏହା ପାଠକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଦ୍ରୁତ କରେ।

Question 13Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଳ୍ପରେ 'ଚରମ ଘଟଣା' (climax) କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଆସେ?

  1. ସମାଧାନ ପରେ ଉପସଂହାରରେ
  2. କାହାଣୀ ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରଥମ ବାକ୍ୟରେ
  3. ସଂଘର୍ଷ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ସମାଧାନ ପୂର୍ବରୁ Correct answer.
  4. କାହାଣୀ ବାହାରେ ପୃଥକ ଭାବରେ

Explanation

ଚରମ ଘଟଣା ହେଉଛି ସେହି ବିନ୍ଦୁ ଯେଠାରେ ସଂଘର୍ଷ ସର୍ବାଧିକ ତୀବ୍ର ହୁଏ। ଏହା ପରେ ହିଁ ସମାଧାନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତେଣୁ ଏହା ସମାଧାନ ପୂର୍ବରୁ ଆସେ।

Question 14Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ 'ଲୋକୋକ୍ତି' ର ସାହିତ୍ୟିକ ଉପଯୋଗିତା କେଉଁଟି?

  1. ବାକ୍ୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବଢ଼ାଇବା
  2. ଚରିତ୍ରର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା
  3. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାଷାରେ ଗଭୀର ଅର୍ଥ ଓ ଲୌକିକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶ Correct answer.
  4. ଛନ୍ଦର ମାତ୍ରା ମେଳାଇବା

Explanation

ଲୋକୋକ୍ତି ଅଳ୍ପ ଶବ୍ଦରେ ଲୋକଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ଓ ନୀତିଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହା ଗଦ୍ୟକୁ ଜନପ୍ରିୟ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିଥାଏ।

Question 15Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ 'ଉପସଂହାର' ଅଂଶ ସାଧାରଣତଃ କଣ କରେ?

  1. ନୂଆ ବିଷୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା
  2. ପୂର୍ବର ବିଚାରକୁ ସମେତ କରି ଅନ୍ତିମ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦେବା Correct answer.
  3. ସମସ୍ତ ଚରିତ୍ରର ପରିଚୟ ଦେବା
  4. ଲେଖକର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଲେଖିବା

Explanation

ଉପସଂହାର ପୂର୍ବରୁ ଉପସ୍ଥାପିତ ବିଚାରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରି ଅନ୍ତିମ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦେଇଥାଏ। ଏହା ରଚନାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁସଙ୍ଗତ କରେ।

Question 16Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଳ୍ପରେ 'ପୃଷ୍ଠଭୂମି' (setting) ର ଭୂମିକା କେଉଁଟି?

  1. ଘଟଣାର ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ପରିବେଶ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି ଚରିତ୍ରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା Correct answer.
  2. ଲେଖକର ନାମ ଓ ଠିକଣା ଦେବା
  3. ପାଠକର ପରୀକ୍ଷା ଫଳ ଘୋଷଣା କରିବା
  4. ଛନ୍ଦର ଗଣନା କରିବା

Explanation

ପୃଷ୍ଠଭୂମି କାହାଣୀର ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ସାମାଜିକ ପରିବେଶ ସ୍ଥିର କରେ। ଏହା ଚରିତ୍ରର ଆଚରଣ ଓ ଘଟଣାର ଗତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।

Question 17Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଦ୍ୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ବାକ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ସଂଯୋଜକ' ଶବ୍ଦର ଆବଶ୍ୟକତା କେଉଁଟି?

  1. ଅନୁଚ୍ଛେଦକୁ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା
  2. ଲେଖକର ପରିଚୟ ଲୁଚାଇବା
  3. ବିଚାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାର୍କିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା Correct answer.
  4. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାକ୍ୟର ଅର୍ଥ ବଦଳାଇବା

Explanation

'କିନ୍ତୁ', 'ତେଣୁ', 'ଅତଏବ' ଭଳି ସଂଯୋଜକ ବାକ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାରଣ, ବିପରୀତ ବା ଫଳାଫଳର ସମ୍ପର୍କ ଦେଖାଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଚ୍ଛେଦର ଯୁକ୍ତି ସୁସଙ୍ଗତ ହୁଏ।

Question 18Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ଓ ପଦ୍ୟର ମୂଳ ପାର୍ଥକ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ଗଦ୍ୟରେ ଭାବ ନାହିଁ, ପଦ୍ୟରେ ଅଛି
  2. ଗଦ୍ୟ ସର୍ବଦା କଳ୍ପିତ, ପଦ୍ୟ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ
  3. ଗଦ୍ୟ ଛନ୍ଦ ମୁକ୍ତ, ପଦ୍ୟ ଛନ୍ଦବଦ୍ଧ Correct answer.
  4. ଗଦ୍ୟ କେବଳ ନାଟକରେ ହୁଏ

Explanation

ଗଦ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାଷାର ଧାରାରେ ଚାଲେ ଓ ଛନ୍ଦର ବାଧ୍ୟତା ନାହିଁ। ପଦ୍ୟ ମାତ୍ରା, ଛନ୍ଦ ଓ ଯତିର ନିୟମ ପାଳନ କରେ।

Question 19Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଳ୍ପରେ 'ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ' (inner conflict) କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

  1. ପୃଷ୍ଠା ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଏ
  2. ଚରିତ୍ରର ମାନସିକ ସଂଘର୍ଷ ଦ୍ୱାରା କାହାଣୀର ଗଭୀରତା ବଢ଼େ Correct answer.
  3. ଛନ୍ଦର ଗଣନା ସହଜ ହୁଏ
  4. ଲେଖକର ଜୀବନୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ

Explanation

ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଚରିତ୍ରର ମନ ଭିତରେ ଚାଲୁଥିବା ଦ୍ୱିଧା ଓ ସଂଘର୍ଷକୁ ଦେଖାଏ। ଏହା ଚରିତ୍ରକୁ ବାସ୍ତବ ଓ କାହାଣୀକୁ ଗଭୀର କରିଥାଏ।

Question 20Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟରେ 'ପ୍ରତୀକ' (symbol) ର କାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ଚରିତ୍ରର ନାମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା
  2. ବାକ୍ୟର ବ୍ୟାକରଣ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା
  3. ଲେଖକର ଠିକଣା ଦେବା
  4. ଏକ ବସ୍ତୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଭୀର ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅର୍ଥ ସୂଚାଇବା Correct answer.

Explanation

ପ୍ରତୀକ ଏକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ବସ୍ତୁ ବା ଘଟଣା ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଗଭୀର ଭାବ ବା ବିଚାରକୁ ସୂଚାଏ। ଏହା ପାଠକୁ ନିଜେ ଅର୍ଥ ଖୋଜିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଏ।

Question 21Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ ଲେଖକ ଯଦି ନିଜ ମତକୁ ପ୍ରମାଣ ସହ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାହା କେଉଁ ଗୁଣକୁ ସୂଚାଏ?

  1. ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତତା ଓ ପ୍ରମାଣାଧାରିତ ଉପସ୍ଥାପନ Correct answer.
  2. ଚରିତ୍ରର ଅସଂଖ୍ୟତା
  3. କାଳ୍ପନିକତା ଓ ଅତିରଞ୍ଜନ
  4. ଛନ୍ଦର କଠିନତା

Explanation

ପ୍ରମାଣ ସହ ମତ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ ଯୁକ୍ତି ବଳବତ୍ତର ହୁଏ ଓ ପାଠକ ସହଜରେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ। ଏହା ପ୍ରବନ୍ଧ ଭଳି ଗଦ୍ୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଗୁଣ।

Question 22Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ 'ଭାଷାର ଶୈଳୀ' କେଉଁ ଉପାଦାନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୀତ ହୁଏ?

  1. କେବଳ ପୃଷ୍ଠା ସଂଖ୍ୟା
  2. ଶବ୍ଦ ଚୟନ, ବାକ୍ୟ ଗଠନ ଓ ଲେଖକର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ Correct answer.
  3. କେବଳ ପାଠକର ବୟସ
  4. କେବଳ ପୁସ୍ତକର ମୂଲ୍ୟ

Explanation

ଶୈଳୀ ଲେଖକ କେଉଁ ଶବ୍ଦ ବାଛେ, ବାକ୍ୟ କିପରି ସଜାଏ ଓ ତାହାର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ କିପରି ପ୍ରକାଶ ପାଏ ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି ତିନି ଉପାଦାନ ମିଶି ଶୈଳୀ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

Question 23Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଳ୍ପର ଶୀର୍ଷକ ଓ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ କେମିତି ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯିବ?

  1. ଶୀର୍ଷକରେ କେବଳ ସ୍ଥାନନାମ ଥିଲେ ସର୍ବୋତ୍ତମ
  2. ଶୀର୍ଷକ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟର ସାରାଂଶ ବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାବକୁ ସୂଚାଉଥିଲେ ସମ୍ପର୍କ ଉପଯୁକ୍ତ Correct answer.
  3. ଶୀର୍ଷକ ଯେତେ ଲମ୍ବା ହେଲେ ସେତେ ଉପଯୁକ୍ତ
  4. ଶୀର୍ଷକ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ବନ୍ଧିତ ହେଲେ ଭଲ

Explanation

ଉପଯୁକ୍ତ ଶୀର୍ଷକ ପାଠକୁ କାହାଣୀର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାବ ବା ସାରାଂଶ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦିଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶୀର୍ଷକ ଓ ବିଷୟ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

Question 24Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟରେ 'ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ' ଓ 'ଉପମା' ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ଉପମାରେ ସର୍ବଦା ଯୁକ୍ତି ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ
  2. ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ଦୁଇ ବସ୍ତୁ କେବେ ମିଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ
  3. ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ କେବଳ ପଦ୍ୟରେ ହୁଏ
  4. ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ଯୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଏ, ଉପମାରେ କେବଳ ସାଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ Correct answer.

Explanation

ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଏକ ଯୁକ୍ତି ବା ବିଚାରକୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ପ୍ରମାଣିତ କରେ। ଉପମା କେବଳ ଦୁଇ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ସାଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଇ ଭାବକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ, ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ନାହିଁ।

Question 25Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ ଲେଖକର 'ପକ୍ଷପାତ' (bias) କେଉଁ ଉପାୟରେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ?

  1. ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଯୁକ୍ତି ସମାନ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ
  2. ପ୍ରମାଣ ଓ ଆଧାର ଦେଇ ମତ ଉପସ୍ଥାପନ
  3. ଏକ ପକ୍ଷର ମାତ୍ର ଗୁଣ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷର ମାତ୍ର ଦୋଷ ବର୍ଣ୍ଣନା Correct answer.
  4. ପାଠକକୁ ନିଜେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନେବାକୁ ଛାଡ଼ିବା

Explanation

ପକ୍ଷପାତ ଥିଲେ ଲେଖକ ଏକ ପକ୍ଷକୁ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଅନ୍ୟପକ୍ଷକୁ ନିନ୍ଦା କରିବାକୁ ଝୁଙ୍କେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷର ସମାନ ବିଚାର ଦିଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଅସନ୍ତୁଳିତ ବର୍ଣ୍ଣନା ପକ୍ଷପାତର ସୂଚକ।

Question 26Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ 'ଆତ୍ମଜୀବନୀ' କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ଲେଖା ହୁଏ ଏବଂ ତାହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟତା କେଉଁଥିରୁ ଆସେ?

  1. ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ପାଠକଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଲେଖା ହୁଏ
  2. ସର୍ବଜ୍ଞ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ଲେଖକ ସମସ୍ତ ଚରିତ୍ରଙ୍କ ମନ ପଢ଼ିପାରନ୍ତି
  3. ଲେଖକ ନିଜ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଘଟଣାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି ହିଁ ତାହାର ମୂଳ ଆଧାର Correct answer.
  4. ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ଲେଖକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି

Explanation

ଆତ୍ମଜୀବନୀ ହେଉଛି ଲେଖକଙ୍କ ନିଜ ଜୀବନର ବିବରଣୀ, ତେଣୁ ଏଥିରେ ସ୍ୱାଭାବିକଭାବେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ('ମୁଁ') ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଲେଖକ ନିଜେ ଘଟଣାର ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଥିବାରୁ ତାହାର ଅନୁଭୂତି ଓ ସ୍ମୃତି ହିଁ ରଚନାର ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟତାର ଆଧାର ହୁଏ। ଏହା ଅନ୍ୟ କାହାର ଜୀବନ ବର୍ଣ୍ଣନା ନୁହେଁ, ବରଂ ଆତ୍ମ-କଥନ।

Question 27Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ 'ସ୍ମୃତିକଥା' ଶୈଳୀର ବିଶେଷତ୍ୱ କେଉଁଟି?

  1. କେବଳ କାଳ୍ପନିକ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ସଂଳାପ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ
  2. ଅତୀତର ଘଟଣାକୁ ପୁନଃ ସ୍ମରଣ କରି ତାହା ସହ ବର୍ତ୍ତମାନର ଭାବନା ମିଶାଇ କହେ Correct answer.
  3. ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ଓ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତି ପ୍ରମାଣ କରେ
  4. ବର୍ତ୍ତମାନର ଘଟଣାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଯୋଜନା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ

Explanation

ସ୍ମୃତିକଥାରେ ଲେଖକ ଅତୀତର ଘଟଣା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେହି ସ୍ମୃତି ସହ ବର୍ତ୍ତମାନର ଭାବାବେଗ ଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ ମିଶିଯାଏ। ତେଣୁ ଅତୀତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇ କାଳର ସମ୍ପର୍କ ଏହି ଶୈଳୀର ମୂଳ ଲକ୍ଷଣ।

Question 28Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ 'ସଂଳାପ' ଛଡ଼ା ଚରିତ୍ରର ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଭାବନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଲେଖକ କେଉଁ ଉପାୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି?

  1. କେବଳ ଘଟଣାର କାଳକ୍ରମ ଲେଖି
  2. ଚରିତ୍ରର ମନୋଭାବ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖାଇ Correct answer.
  3. ଶୀର୍ଷକରେ ଭାବନା ଲେଖି
  4. ପାଠକଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି

Explanation

ଚରିତ୍ର ଯାହା କହେ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଯାହା ଅନୁଭବ କରେ, ତାହା ଲେଖକ ବର୍ଣ୍ଣନା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଠକଙ୍କ ଆଗରେ ରଖନ୍ତି। ଏହି ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିଯୁକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଚରିତ୍ରର ଗଭୀରତା ବଢ଼ାଏ ଏବଂ ସଂଳାପର ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

Question 29Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ପ୍ରବନ୍ଧ' ଓ 'ଗଳ୍ପ' ମଧ୍ୟରେ ମୂଳ ପାର୍ଥକ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ପ୍ରବନ୍ଧ ପଦ୍ୟରେ ଲେଖା ହୁଏ, ଗଳ୍ପ ଗଦ୍ୟରେ
  2. ପ୍ରବନ୍ଧରେ କାଳ୍ପନିକ ଚରିତ୍ର ଥାଏ, ଗଳ୍ପରେ ନଥାଏ
  3. ପ୍ରବନ୍ଧରେ ସଂଳାପ ଥାଏ, ଗଳ୍ପରେ ସଂଳାପ ନଥାଏ
  4. ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଲେଖକର ଯୁକ୍ତି ଓ ମତ ପ୍ରଧାନ, ଗଳ୍ପରେ ଘଟଣା ଓ ଚରିତ୍ର ପ୍ରଧାନ Correct answer.

Explanation

ପ୍ରବନ୍ଧ ଏକ ବିଷୟ ଉପରେ ଲେଖକର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମତ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ, ତେଣୁ ଭାବ ଓ ଯୁକ୍ତି ପ୍ରଧାନ। ଗଳ୍ପରେ ଘଟଣାବଳୀ ଓ ଚରିତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ କଥା ଆଗେଇ ଯାଏ।

Question 30Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଳ୍ପରେ 'ଚରିତ୍ରାୟନ' (characterisation) କେଉଁ ଉପାୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ?

  1. ଚରିତ୍ରର ନାମ ଓ ବୟସ ଲେଖି
  2. ଚରିତ୍ରର ବାହ୍ୟ ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି
  3. ଲେଖକ ସିଧାସଳଖ ଚରିତ୍ରର ଗୁଣ ଗଣାଇ
  4. ଚରିତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟ, ସଂଳାପ ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ତାର ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରକାଶ କରି Correct answer.

Explanation

ପାଠକ ଚରିତ୍ରକୁ ତାର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସଂଳାପରୁ ଜାଣିବାକୁ ପାଏ, ତେଣୁ ଏହି ପରୋକ୍ଷ ଉପସ୍ଥାପନା ଅଧିକ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ। କେବଳ ଗୁଣ ଗଣାଇଲେ ଚରିତ୍ର ଜୀବନ୍ତ ଲାଗେ ନାହିଁ।

Question 31Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ ଲେଖକ ଘଟଣାକୁ ଯେଉଁ କ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ କେଉଁ କଥା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ?

  1. ରଚନାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ପାଠକ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା Correct answer.
  2. ଲେଖକର ବ୍ୟାକରଣ ଜ୍ଞାନ
  3. ରଚନାର ଶୀର୍ଷକ ଓ ଉପଶୀର୍ଷକ
  4. ପୃଷ୍ଠା ସଂଖ୍ୟା ଓ ମୁଦ୍ରଣ ଶୈଳୀ

Explanation

ଘଟନାକ୍ରମର ସଜ୍ଜା ଲେଖକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ - ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ହେଲେ କ୍ରମ ବଦଳେ, କାରଣ ବୁଝାଇବାକୁ ହେଲେ ଅନ୍ୟ କ୍ରମ ଆସେ। ତେଣୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ପାଠକ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ହିଁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ।

Question 32Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ବ୍ୟଙ୍ଗ' ଓ 'ପରିହାସ' ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ବ୍ୟଙ୍ଗ ସମାଜର ଦୋଷକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ସଚେତନ କରାଏ, ପରିହାସ କେବଳ ଉପହାସ କରେ Correct answer.
  2. ବ୍ୟଙ୍ଗ କେବଳ ହସାଏ, ପରିହାସ କେବେ ହସାଏ ନାହିଁ
  3. ବ୍ୟଙ୍ଗ ପଦ୍ୟରେ ଲେଖା ହୁଏ, ପରିହାସ ଗଦ୍ୟରେ
  4. ବ୍ୟଙ୍ଗରେ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନଥାଏ, ପରିହାସରେ ଥାଏ

Explanation

ବ୍ୟଙ୍ଗର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ହସ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମାଜର ତ୍ରୁଟିକୁ ଦର୍ଶାଇ ସଂଶୋଧନର ଆବଶ୍ୟକତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା। ପରିହାସ ଏହାଠାରୁ ହାଲୁକା ଓ କେବଳ ଉପହାସ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ।

Question 33Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଳ୍ପରେ ଲେଖକ ପାଠକଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇ ଉତ୍ସୁକ କରିବା କୌଶଳକୁ କେଉଁ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ?

  1. ଚରିତ୍ରାୟନ
  2. ପୂର୍ବାଭାସ (foreshadowing) Correct answer.
  3. ପୃଷ୍ଠଭୂମି ବର୍ଣ୍ଣନା
  4. ଉପସଂହାର

Explanation

ପୂର୍ବାଭାସରେ ଲେଖକ ଆଗାମୀ ଘଟଣାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ସଙ୍କେତ ଦିଏ, ଯାହା ପାଠକର ଉତ୍ସୁକତା ବଢ଼ାଏ। ଏହା କାହାଣୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୋଡ଼ ପାଇଁ ପାଠକକୁ ମାନସିକ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ।

Question 34Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ 'ଉଦ୍ଧୃତି' ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଉପଯୁକ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ନିଜର ମୌଳିକ ମତ ଲୁଚାଇବା
  2. ପାଠକଙ୍କୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପକାଇବା
  3. ପୃଷ୍ଠା ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇବା
  4. ଲେଖକର ମତକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରାମାଣିକ ଉତ୍ସର ସମର୍ଥନରେ ଦୃଢ଼ କରିବା Correct answer.

Explanation

ଉଦ୍ଧୃତି ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଉତ୍ସର କଥାକୁ ଆଣି ଲେଖକର ଯୁକ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ ଦିଏ। ଏହା ରଚନାର ପ୍ରାମାଣିକତା ବଢ଼ାଏ, କିନ୍ତୁ ଲେଖକର ନିଜ ମତକୁ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Question 35Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଳ୍ପରେ 'ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ' ର ଚିତ୍ରଣ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ?

  1. କାରଣ ଏହା କାହାଣୀର ଶେଷ ଫଳାଫଳ ସ୍ଥିର କରିଦିଏ
  2. କାରଣ ଏହା ଚରିତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୋଭାବକୁ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ କରିଥାଏ Correct answer.
  3. କାରଣ ଏହା ଲେଖକର ଜୀବନୀ ଦର୍ଶାଏ
  4. କାରଣ ଏହା ସଂଳାପର ଆବଶ୍ୟକତା ହଟାଇଦିଏ

Explanation

ଚରିତ୍ର ଯେଉଁ ପରିବେଶରେ ବଢ଼େ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେହି ପରିବେଶ ତାର ଆଚରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ତେଣୁ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନର ସଠିକ ଚିତ୍ରଣ ଚରିତ୍ରକୁ ବାସ୍ତବ ଓ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ କରିଥାଏ।

Question 36Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ' ର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ଯାତ୍ରାର ଅନୁଭୂତି ସହ ସ୍ଥାନ, ଲୋକ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବର୍ଣ୍ଣନା Correct answer.
  2. ପ୍ରଧାନତଃ ବ୍ୟାକରଣ ନିୟମର ଆଲୋଚନା
  3. କେବଳ ଗଣିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନର ତଥ୍ୟ
  4. କେବଳ କାଳ୍ପନିକ ଦେଶର ବର୍ଣ୍ଣନା

Explanation

ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀରେ ଲେଖକ ନିଜ ଯାତ୍ରାର ଅନୁଭୂତିକୁ ଆଧାର କରି ସ୍ଥାନର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସଂସ୍କୃତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି ହିଁ ଏହାର ପ୍ରାଣ।

Question 37Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ ଲେଖକ ଏକ ଘଟଣାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ନିଜ ଭାବାବେଗକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ, ତାହା କେଉଁ ଗୁଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ?

  1. ବ୍ୟାକରଣିକ କଠୋରତା
  2. ତଥ୍ୟନିଷ୍ଠ ନିରପେକ୍ଷତା
  3. ଭାବପ୍ରବଣ ଆତ୍ମୀୟତା ଓ ପାଠକ ସହ ଭାବନାତ୍ମକ ସଂଯୋଗ Correct answer.
  4. ଘଟଣାର ଅସ୍ପଷ୍ଟତା

Explanation

ଲେଖକ ନିଜ ଭାବାବେଗ ପ୍ରକାଶ କଲେ ପାଠକ ସହ ଏକ ଆତ୍ମୀୟ ସଂପର୍କ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ଘଟଣା ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ଜାଗେ। ଏହା ରଚନାକୁ ନୀରସ ତଥ୍ୟବହୁଳ ନକରି ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ କରିଥାଏ।

Question 38Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟରେ 'ଅନୁବାଦ' କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କେଉଁଟି?

  1. ମୂଳ ରଚନାର ସମସ୍ତ ବାକ୍ୟ ହୁବହୁ ଅନୁସରଣ କରିବା
  2. ମୂଳ ଲେଖକର ନାମ ବଦଳାଇବା
  3. ମୂଳ ରଚନାର ଅର୍ଥ ଓ ଶୈଳୀକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାଷାରେ ସନ୍ତୁଳିତ ଭାବେ ରଖିବା Correct answer.
  4. ମୂଳ ରଚନାର ଶୀର୍ଷକକୁ ବିଲୋପ କରିବା

Explanation

ଅନୁବାଦକ ମୂଳ ଅର୍ଥ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସ୍ତ ରହିବା ସହ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାଷାର ସ୍ୱାଭାବିକ ଶୈଳୀ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ହୁଏ। ଏହି ଦୁଇ ଦିଗର ସନ୍ତୁଳନ ହିଁ ଅନୁବାଦର ପ୍ରକୃତ ଆହ୍ୱାନ।

Question 39Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଗଳ୍ପରେ ଲେଖକ ଯଦି ଏକ ବସ୍ତୁ ବା ଘଟଣାକୁ ବାରମ୍ବାର ଆଣି ତାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଗଭୀର ଭାବ ବ୍ୟକ୍ତ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ପୁନରାବୃତ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁଟି?

  1. ପାଠକର ଧ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗ କରିବା
  2. ଏକ ପ୍ରତୀକ ସୃଷ୍ଟି କରି ଭାବକୁ ଗାଢ଼ କରିବା Correct answer.
  3. ବ୍ୟାକରଣିକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଇବା
  4. ରଚନାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବଢ଼ାଇବା

Explanation

ଏକ ବସ୍ତୁ ବା ଘଟଣା ବାରମ୍ବାର ଫେରିଆସି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବ ସହ ଯୋଡ଼ିହେଲେ ତାହା ପ୍ରତୀକର ରୂପ ନିଏ। ଏହି ପ୍ରତୀକ ରଚନାର ଅର୍ଥସ୍ତରକୁ ଗଭୀର କରେ।

Question 40Odia prose (ଗଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଗଦ୍ୟ ରଚନାରେ ଲେଖକ ଏକ ଜଟିଳ ବିଷୟକୁ ସରଳ ଉଦାହରଣ ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଇଥିଲେ, ତାହା କେଉଁ ଗୁଣକୁ ସୂଚାଏ?

  1. ସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ପାଠକ-ଅନୁକୂଳ ଉପସ୍ଥାପନା Correct answer.
  2. ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା
  3. ଭାଷାର କଠିନତା
  4. ଜଟିଳତାକୁ ବଢ଼ାଇବା ପ୍ରବୃତ୍ତି

Explanation

ସରଳ ଉଦାହରଣ ଜଟିଳ ଧାରଣାକୁ ପାଠକର ଅନୁଭୂତି ସହ ଯୋଡ଼ିଦିଏ, ଯାହା ବୁଝିବା ସହଜ କରେ। ଏହା ଲେଖକର ସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ପାଠକ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନର ପ୍ରମାଣ।

Question 41Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

‘ଧୂଳି’ କବିତାରେ କବି ଧୂଳିକୁ କେଉଁ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି?

  1. ମାଟିର କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକା
  2. ଜଳର ବାଷ୍ପ
  3. ଜନସାଧାରଣର ଶ୍ରମ ଓ ସାଧାରଣତା Correct answer.
  4. ପଥରର ଅଂଶ

Explanation

କବିତାରେ ଧୂଳି କେବଳ ଭୌତିକ କଣିକା ନୁହେଁ; ଏହା ଶ୍ରମଜୀବୀ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରତୀକ। କବି ତାହା ମାଧ୍ୟମରେ ବଡ଼ ଲୋକଙ୍କ ଅହଂର ପ୍ରତିବାଦ କରନ୍ତି।

Question 42Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟରେ ‘ଛନ୍ଦ’ କହିଲେ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ ବିଷୟକୁ ବୁଝାଏ?

  1. ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଓ ଲୟର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିନ୍ୟାସ Correct answer.
  2. କବିଙ୍କ ଜୀବନୀ
  3. କବିତାର ବିଷୟବସ୍ତୁ
  4. କବିତାର ଭାଷା ଶୈଳୀ

Explanation

ଛନ୍ଦ ହେଉଛି ପଦର ଗଠନ ଓ ଲୟର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ, ଯେମିତି ପ୍ରତି ପଦରେ ଥିବା ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଓ ଯତି। ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ଶୈଳୀ ଛନ୍ଦଠାରୁ ପୃଥକ ବିଷୟ।

Question 43Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

‘ପଦ୍ମ’ ପ୍ରତୀକ ଓଡ଼ିଆ ଭକ୍ତିକବିତାରେ ସାଧାରଣତଃ କାହାକୁ ସୂଚାଏ?

  1. ଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭ
  2. ଭକ୍ତର ହୃଦୟ ଓ ପବିତ୍ରତା Correct answer.
  3. ରାଜାଙ୍କ କିରୀଟ
  4. ଋତୁର ପରିବର୍ତ୍ତନ

Explanation

କଦମ୍ବ ପରି ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଭକ୍ତିସାହିତ୍ୟର ଏକ ପ୍ରିୟ ପ୍ରତୀକ; ଏହା ହୃଦୟର ପବିତ୍ରତା ଓ ଭକ୍ତିର ଗଭୀରତା ବ୍ୟକ୍ତ କରେ। ପ୍ରତୀକର ଅର୍ଥ ସନ୍ଦର୍ଭ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥିର ହୁଏ।

Question 44Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟରେ ‘ଯତି’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ?

  1. ପଦ ଶେଷରେ ବିରାମ
  2. ପଦ ମଧ୍ୟରେ ପାଠର ସାମୟିକ ବିରାମ ସ୍ଥାନ Correct answer.
  3. କବିତାର ଶୀର୍ଷକ
  4. ଅକ୍ଷରର ଉଚ୍ଚାରଣ

Explanation

ଯତି ହେଉଛି ପଦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିରାମ ସ୍ଥାନ, ଯାହା ଛନ୍ଦର ଲୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ପଦ ଶେଷର ବିରାମକୁ ସାଧାରଣତଃ ପଦାନ୍ତ ବିରାମ କୁହାଯାଏ।

Question 45Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ କବିତାରେ ‘ଉପମା ଅଳଙ୍କାର’ କେବେ ଘଟେ?

  1. ଦୁଇ ବସ୍ତୁର ସାଦୃଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଲେ Correct answer.
  2. ବିପରୀତ ଅର୍ଥ ଯୋଡ଼ାଗଲେ
  3. ଏକ ଶବ୍ଦ ଦୁଇଥର ଆସିଲେ
  4. ଏକ ବସ୍ତୁକୁ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ କୁହାଗଲେ

Explanation

ଉପମାରେ ଏକ ବସ୍ତୁକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପରିଚିତ ବସ୍ତୁ ସହ ତୁଳନା କରାଯାଏ, ସାଧାରଣତଃ ‘ପରି’, ‘ସମ’ ଆଦି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା। ତୁଳନାର ଆଧାର ସ୍ପଷ୍ଟ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

Question 46Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’ ରଚନାର ରଚୟିତା କିଏ?

  1. ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
  2. ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି
  3. ରାଧାନାଥ ରାୟ
  4. ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ Correct answer.

Explanation

‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ରଚନା ଏବଂ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାବୋଧର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଛି। ରାଧାନାଥ ଓ ଫକୀରମୋହନ ଅନ୍ୟ ଧାରାର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ରଷ୍ଟା।

Question 47Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟରେ ‘ପାଦ’ ଶବ୍ଦ କେଉଁ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?

  1. କବିତାର ଶୀର୍ଷକ
  2. କବିଙ୍କ ନାମ
  3. ଛନ୍ଦର ଏକ ପଂକ୍ତି ବା ଚରଣ Correct answer.
  4. ରଚନାର ବର୍ଷ

Explanation

ପାଦ ବା ଚରଣ ହେଉଛି ଛନ୍ଦୋବଦ୍ଧ ରଚନାର ଏକ ପଂକ୍ତି, ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଓ ଲୟ ବହନ କରେ। ଏକ ପଦରେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇ କିମ୍ବା ଅଧିକ ପାଦ ଥାଏ।

Question 48Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

‘ମାଟିର ମଣିଷ’ ଭାବନା କେଉଁ ପ୍ରକାର କବିତାରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ?

  1. ସାମାଜିକ ଚେତନାମୂଳକ କବିତା Correct answer.
  2. ପ୍ରକୃତିବର୍ଣ୍ଣନାମୂଳକ କବିତା
  3. ହାସ୍ୟରସାତ୍ମକ କବିତା
  4. ଭକ୍ତିମୂଳକ କବିତା

Explanation

ମାଟିର ମଣିଷ ଅର୍ଥାତ୍ ଶ୍ରମଜୀବୀ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ରଖି ଲେଖା କବିତା ସାମାଜିକ ଚେତନାର ପରିଚୟ ଦିଏ। ଏହା ସମାଜର ଅସମତା ଓ ଶ୍ରମର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରେ।

Question 49Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

ଏକ ଚତୁଷ୍ପଦୀ କବିତାର ପ୍ରଥମ ଓ ତୃତୀୟ ପାଦରେ ଏକ ସ୍ୱର ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚତୁର୍ଥରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱର ରହିଲେ ଏହି ବିନ୍ୟାସକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ?

  1. ମିଶ୍ର ସ୍ୱର ବା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଛନ୍ଦ Correct answer.
  2. ଗଦ୍ୟ ପଦ୍ୟ
  3. ମୁକ୍ତ ପଦ୍ୟ
  4. ଏକସ୍ୱର ଛନ୍ଦ

Explanation

ଯେତେବେଳେ ପାଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରେ, ତାହା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ବା ମିଶ୍ର ସ୍ୱରର ଲକ୍ଷଣ। ଏହା କବିତାର ସଙ୍ଗୀତାତ୍ମକତା ବଢ଼ାଏ।

Question 50Odia poetry (ପଦ୍ୟ) - prescribed Class X Odia textbook selections

‘ତୁଳସୀ’ କବିତାରେ ତୁଳସୀ ଗଛର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମୂଲ୍ୟ କେଉଁ ଗୁଣକୁ ଦର୍ଶାଏ?

  1. ବିଷାକ୍ତ ପ୍ରକୃତି
  2. ସରଳ ଓ ପବିତ୍ର ଜୀବନଚର୍ଯ୍ୟା Correct answer.
  3. ବଡ଼ ଆକାର
  4. ଆକର୍ଷଣୀୟ ରୂପ

Explanation

ତୁଳସୀ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ରହି ସରଳତା ଓ ପବିତ୍ରତାର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଛି। କବି ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଷ୍କପଟ ଭକ୍ତିର ମହିମା ବ୍ୟକ୍ତ କରନ୍ତି।