ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ: ପାଠ୍ୟ ବୁଝାମଣା ଓ ଉତ୍ତର-କୌଶଳ
ପରିଚୟ ଓ ପରୀକ୍ଷା-ପ୍ରକାର
ଏହି ଅଂଶରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟପାଠ୍ୟରୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସେ। ପରୀକ୍ଷା ଦେଖେ-ପାଠ୍ୟର ମୂଳ ଭାବ, ଚରିତ୍ରର ଗୁଣ, ଘଟଣାର କାରଣ-ପରିଣାମ, ଲେଖକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ। ଉତ୍ତର ପାଠ୍ୟ ଆଧାରିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ; ନିଜ କଳ୍ପନା ମିଶାଇଲେ ନମ୍ବର କଟେ।
ପଢ଼ିବା ଓ ଉତ୍ତର ଲେଖିବାର ନିୟମ
- ପ୍ରଥମେ ପାଠ୍ୟକୁ ଦୁଇଥର ପଢ଼ନ୍ତୁ: ପ୍ରଥମେ କଥାବସ୍ତୁ, ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଭାବ ଓ ଶୈଳୀ।
- ପ୍ରଶ୍ନର କ୍ରିୟାପଦ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ-'ବର୍ଣ୍ଣନା କର', 'କାରଣ ଦର୍ଶାଅ', 'ମୂଲ୍ୟାୟନ କର'।
- ଉତ୍ତରରେ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବାକ୍ୟ ବା ଘଟଣା ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଦିଅନ୍ତୁ।
- ଚରିତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନରେ ତିନି ଅଂଶ ରଖନ୍ତୁ: ଗୁଣ, ପାଠ୍ୟରେ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟ, ଓ ଫଳାଫଳ।
- 'କାହିଁକି' ପ୍ରଶ୍ନରେ କେବଳ ଫଳ ନୁହେଁ, କାରଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଲେଖନ୍ତୁ।
କାର୍ଯ୍ୟ-ଉଦାହରଣ
ପ୍ରଶ୍ନ: 'ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ପରୀକ୍ଷାପାସ ନୁହେଁ'-ଏହାର ଅଭିପ୍ରାୟ କଣ? ପ୍ରଥମେ 'କେବଳ' ଶବ୍ଦର ସୀମା ଦେଖନ୍ତୁ: ଲେଖକ ପରୀକ୍ଷାପାସକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁନାହାନ୍ତି, ବରଂ ତାହାକୁ ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବାକୁ ମନା କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଉତ୍ତର: ଶିକ୍ଷା ଚରିତ୍ର, ବ୍ୟବହାରିକ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜୀବନ-ଦକ୍ଷତା ଗଢ଼େ; ପରୀକ୍ଷା କେବଳ ମାପକ। ଏହି ଉତ୍ତରରେ ପାଠ୍ୟର ଭାବ ରହିଛି, ନିଜ ମତ ନୁହେଁ।
ମାର୍କ କଟାଉଥିବା ଭୁଲ
କାହାଣୀକୁ ପୁନଃ କହିବା, ଲେଖକ ଓ ବକ୍ତାଙ୍କୁ ଗୋଳାଇବା, ପ୍ରଶ୍ନର ଶବ୍ଦ-ସୀମା ନ ମାନିବା, ଓ ପ୍ରମାଣ ନ ଦେବା ମୁଖ୍ୟ ଭୁଲ। ଉତ୍ତର ଛୋଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାକ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ରଖନ୍ତୁ।