ଅପଠିତ ଗଦ୍ୟ ଓ ପଦ୍ୟ: ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ତର
ପରିଚୟ
ଅପଠିତ ଅଂଶରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଜଣା ଗଦ୍ୟ ବା ପଦ୍ୟ ପଢ଼ି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ହୁଏ। ପରୀକ୍ଷା ଦେଖେ-ମୁଖ୍ୟ ଭାବ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ, ଶବ୍ଦାର୍ଥ, ଅନୁମାନ, ଶୀର୍ଷକ ଓ ସାରାଂଶ। ଏହା ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଉତ୍ତର ନିଜ ଭାଷାରେ, କିନ୍ତୁ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଆଧାରରେ ହେବ।
ମୂଳ ନିୟମ
- ପ୍ରଥମ ପଠନରେ ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ଧରନ୍ତୁ; ଦ୍ୱିତୀୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ବାକ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତୁ।
- 'କିଏ, କେବେ, କେଉଁଠି, କେତେ, କାହିଁକି' ପ୍ରଶ୍ନରେ ଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
- ଅଜଣା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତୁ; ଅସମ୍ଭବ ହେଲେ ନିକଟତମ ଅର୍ଥ ଲେଖନ୍ତୁ।
- ଉତ୍ତର ଦୀର୍ଘ ନକରି ପ୍ରଶ୍ନର ପରିମାଣ ମାନନ୍ତୁ।
- ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ମୁଖ୍ୟ ଭାବକୁ ଛୋଟ ବାକ୍ୟରେ ଧରନ୍ତୁ; ଅତି ସାଧାରଣ ଶୀର୍ଷକ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
କାର୍ଯ୍ୟ-ଉଦାହରଣ
ଅନୁଚ୍ଛେଦ: 'ବୃକ୍ଷରୋପଣ କେବଳ ପରିବେଶ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ଏହା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଜଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ।' ପ୍ରଶ୍ନ: ଲେଖକ ବୃକ୍ଷରୋପଣକୁ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି? ପ୍ରଥମେ 'କାହିଁକି' ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ; ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଦୁଇଟି କାରଣ ଅଛି-ପରିବେଶ ଓ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଜଳ-ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା। ଉତ୍ତର: ଏହା ପରିବେଶ ରକ୍ଷା କରେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିର ଜଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏଠାରେ ଅନୁଚ୍ଛେଦର ଶବ୍ଦ ନକପି ଅର୍ଥ ଲେଖାଯାଇଛି।
ମାର୍କ କଟାଉଥିବା ଭୁଲ
ପୁରା ଅନୁଚ୍ଛେଦ ନକଲ କରିବା, ପ୍ରଶ୍ନ ନ ପଢ଼ି ଉତ୍ତର ଲେଖିବା, 'କେତେ' ପ୍ରଶ୍ନରେ ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେବା, ଓ ଅନୁମାନକୁ ତଥ୍ୟ ଭାବେ ଲେଖିବା।