ಪದ್ಯದ ಭಾವ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ: ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹೆಸರಿನ ಅಪಾಯ
ಪದ್ಯಭಾಗದ 4 ಅಂಕಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆ: “ಕೆಳಗಿನ ಪದ್ಯದ ಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಒಂದು ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಸಹಿತ ವಿವರಿಸಿ.” ಪದ್ಯ: “ಮಳೆಯು ಬಂದಿತು ಮಣ್ಣಿಗೆ, / ಬೀಜವು ಎದ್ದಿತು ನಿದ್ದೆಯಿಂದ; / ಹಸಿರು ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು, / ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯಿತು ಬೆಳಗು.” ಪದ್ಯವನ್ನು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಓದಿ, ನಂತರ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಲಂಕಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಮೂರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಉತ್ತರ: ಪ “ಆನಂದಭಾವ; ಮಳೆಯು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಬಂದಿತು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅನುಪ್ರಾಸ.” ಕ “ನವಜೀವನದ ಭಾವ; ಬೀಜವು ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎದ್ದಿತು ಎಂಬಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತೀಕರಣ, ಹಸಿರು ನಗು ಎಂಬಲ್ಲಿ ರೂಪಕ.” ರ “ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು; ರೈತರಿಗೆ ಸಂತೋಷ.” ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ 4 ಅಂಕ ಹಂಚಿಕೆ: ಭಾವ 1, ಅಲಂಕಾರದ ಹೆಸರು 1, ಸಾಕ್ಷ್ಯ 1, ವಿವರಣೆ 1. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ 38 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದು, 12 ಮಂದಿ ಪದ್ಯದ ಕಥನವನ್ನೇ ಅಲಂಕಾರ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಯಾವ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ, ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಭಾಗಾಂಕ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಮರುಬೋಧನೆಗೆ 10 ನಿಮಿಷ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು.
1. ಪ, ಕ ಮತ್ತು ರ ಅವರಿಗೆ 4 ಅಂಕಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿ; ಪ್ರತಿ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕೊಡಿ.
Read the worked answer
ಪದ್ಯದ ಭಾವ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ ಎರಡನ್ನೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಜೋಡಿಸಬೇಕು.
- ಪ: “ಆನಂದಭಾವ” ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ; ಆದರೆ “ಮಳೆಯು ಬಂದಿತು ಮಣ್ಣಿಗೆ” ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅನುಪ್ರಾಸವಿಲ್ಲ. ಅಲಂಕಾರದ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದರೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ದುರ್ಬಲ, ವಿವರಣೆಯಿಲ್ಲ. ಭಾವ 1, ಉಳಿದವು 0 = 1/4. ಸ್ವಲ್ಪ ಉದಾರವಾಗಿ 2/4 ಕೊಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಲಂಕಾರದ ಅಂಕಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಬೇಕು.
- ಕ: ಭಾವ 1; “ಬೀಜವು ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎದ್ದಿತು” ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಜೀವ ಬೀಜಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ. ಹೆಸರು 1, ಸಾಕ್ಷ್ಯ 1, ವಿವರಣೆ 1 = 4/4, ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸದಿದ್ದರೆ 3/4. ಪ್ರಶ್ನೆ “ಒಂದು ಅಲಂಕಾರ” ಕೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.
- ರ: ಭಾವದ ಅನುಭವ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅಲಂಕಾರ, ಹೆಸರು, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ = 1/4. ಹೀಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಕ್ಕೆ “ಹೆಸರು + ಪದ್ಯದ ಪದ + ಪರಿಣಾಮ” ಮೂರೂ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು.
2. ಕಥನವನ್ನೇ ಅಲಂಕಾರ ಎಂದು ಬರೆದ 12 ಮಂದಿಗೆ 10 ನಿಮಿಷದ ಮರುಬೋಧನೆ ಹೇಗೆ?
Read the worked answer
10 ನಿಮಿಷದ ಮರುಬೋಧನೆ: 2 ನಿಮಿಷ-ಎರಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ: “ಮಳೆ ಬಂತು” (ಕಥನ) ಮತ್ತು “ಬೀಜ ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎದ್ದಿತು” (ವ್ಯಕ್ತೀಕರಣ). 3 ನಿಮಿಷ-ಅಲಂಕಾರದ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಮಾನವ ಗುಣವನ್ನು ನಿರ್ಜೀವಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆಯೇ? ಪದಗಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯೇ? ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ವಿವರಣೆ. 3 ನಿಮಿಷ-ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಲು ಕೊಟ್ಟು ಹೆಸರು, ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ವಿವರಣೆ ಬರೆಯಿಸಿ. 2 ನಿಮಿಷ-ತಪ್ಪು ಉದಾಹರಣೆ ತಿದ್ದಿ. “ಯಾವ ಪದಗಳು ಈ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತವೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿಸಿ; ಕಥನವನ್ನು ಅಲಂಕಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಬಹುದು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ನಿಜವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಕಥನವನ್ನು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಸಿ.
3. ಕ ಎರಡು ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಕೊಡಬಹುದೇ?
Read the worked answer
ಪ್ರಶ್ನೆ “ಒಂದು ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಸಹಿತ ವಿವರಿಸಿ” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ; ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಲಂಕಾರದ ಹೆಸರು ಬೋನಸ್ ಅಲ್ಲ. ಕ “ಬೀಜ ಎದ್ದಿತು” ಎಂಬುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತೀಕರಣ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅದರ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದರೆ ಆ ಒಂದು ಅಂಶಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ 4/4 ಕೊಡಬಹುದು. “ಹಸಿರು ನಗು” ಎಂಬ ಎರಡನೇ ಹೆಸರನ್ನು ವಿವರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ದೋಷವಲ್ಲ; ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸೂಚಿಸಿ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಒಂದನ್ನೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ವಿವರಿಸದಿದ್ದರೆ 2/4 ಮೀರಬಾರದು. ಮಾನದಂಡ: ಒಂದು ಅಲಂಕಾರದ ಹೆಸರು, ಪದ್ಯದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದ, ಮತ್ತು ಆ ಪದ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ.