ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ, ਫਾਰਮੈਟ ਤੇ ਸੰਖੇਪ: 50 ਪੱਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
50 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤ ਭਾਗ 20 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਸੀ: 5 ਅੰਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੱਤਰ (ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ 80–100), 6 ਅੰਕ ਰਿਪੋਰਟ (ਸਿਰਲੇਖ, ਮਿਤੀ ਤੇ ਸਥਾਨ ਲਾਜ਼ਮੀ), 4 ਅੰਕ ਸੰਖੇਪ (150 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪੈਰੇ ਦਾ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ) ਅਤੇ 5 ਅੰਕ ਨਿਬੰਧ। ਨਤੀਜੇ: 14 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਪੱਤਰ 180 ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸੀ; 9 ਨੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਿੱਟਾ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ; 6 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ, ਮਿਤੀ ਤੇ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ; 21 ਦਾ ਸੰਖੇਪ 60 ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ ਅਤੇ 13 ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੈਰੇ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਜਿਉਂ ਦੀਆਂ ਤਿਉਂ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਮਿਆਰ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ ਲਈ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਨਤੀਜਾ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਾ ਹੈ।
1. ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਿਖਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਨਿਯਮ ਬਣਾਓਗੇ? ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਾਰੇ 50 ਪੱਤਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗੇ।
Read the worked answer
ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ: ਕੀ ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੁਨਰ ਹੈ? ਹਾਂ - ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪਤਾ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਿਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਦੇ ਅੰਕ ਦੁੱਗਣੇ ਨਾ ਕੱਟੇ ਜਾਣ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਨਿਯਮ (ਪੱਤਰ, 5 ਅੰਕ):
| ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵਾਧਾ | ਕਟੌਤੀ |
|---|---|
| 20% ਤੱਕ | ਕੋਈ ਨਹੀਂ |
| 20%–50% | 1 ਅੰਕ |
| 50% ਤੋਂ ਵੱਧ | 2 ਅੰਕ |
ਕੁੱਲ ਕਟੌਤੀ ਪੱਤਰ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕਾਰਨ: 100 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ 180 ਸ਼ਬਦ ਭਾਵ 80% ਵਾਧਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 2 ਅੰਕ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1 ਅੰਕ ਹੀ ਕੱਟੀਏ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣਗੇ।
ਡਬਲ-ਪੈਨਲਟੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ: ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੰਕ ਸਪੈਲਿੰਗ ਤੇ ਵਾਕ-ਬਣਤਰ ਲਈ, ਫਾਰਮੈਟ ਦੇ ਅੰਕ ਸਿਰਲੇਖ/ਮਿਤੀ/ਸਥਾਨ ਲਈ, ਤੇ ਇਹ ਕਟੌਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ-ਗਿਣਤੀ ਲਈ। ਇੱਕੋ ਗ਼ਲਤੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕੱਟਾਂਗੇ।
ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਉੱਤੇ ਲਿਖੋ, ਫਿਰ 14 ਲੰਮੇ ਪੱਤਰੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚੋ। ਅੰਕ-ਪੱਤਰਕਾ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲਿਖੋ।
2. ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਪੱਤਰ: ਫਾਰਮੈਟ ਸਹੀ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸਪੱਸ਼ਟ, ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਚੰਗਾ, ਪਰ 130 ਸ਼ਬਦ (ਸੀਮਾ 100) ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਪੈਲਿੰਗ ਗ਼ਲਤੀਆਂ। 5 ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਕ ਦਿਓ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦਿਖਾਓ।
Read the worked answer
ਰੁਬਰਿਕ (5 ਅੰਕ): ਫਾਰਮੈਟ 1 + ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ 2 + ਭਾਸ਼ਾ 2।
ਹਿੱਸੇਵਾਰ ਗਿਣਤੀ:
- ਫਾਰਮੈਟ: ਪ੍ਰਾਪਤਾਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ, ਵਿਸ਼ਾ, ਸੰਬੋਧਨ, ਹਸਤਾਖ਼ਰ - ਸਭ ਠੀਕ → 1/1।
- ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ: ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੇ ਤਰਤੀਬਵਾਰ, ਪਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵਧੀਕ → 2/2।
- ਭਾਸ਼ਾ: ਤਿੰਨ ਸਪੈਲਿੰਗ ਗ਼ਲਤੀਆਂ, ਵਾਕ-ਬਣਤਰ ਠੀਕ → 1/2।
ਉਪ-ਜੋੜ: 4/5।
ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ: 130 ਸ਼ਬਦ ਭਾਵ 30% ਵਾਧਾ, ਜੋ 20%–50% ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ → 1 ਅੰਕ ਕਟੌਤੀ।
ਅੰਤਿਮ: 3/5।
ਕੀ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤ ਹੈ? ਸ਼ਾਇਦ, ਪਰ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ - ਇਹੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਕੂਲ ਚਾਹੇ ਕਿ ਸ਼ਬਦ-ਸੀਮਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੀਡਬੈਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰੋ ਤੇ ਪੱਤਰ ਦੇ 4 ਅੰਕ ਦਿਓ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਹ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਰਾਹ ਸਾਰੇ 50 ਪੱਤਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3. ਜਿਨ੍ਹਾਂ 13 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੈਰੇ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਜਿਉਂ ਦੀਆਂ ਤਿਉਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 4 ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
Read the worked answer
ਟੈਸਟ-ਬਿੰਦੂ: ਸੰਖੇਪ ਦਾ ਪੂਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਬਦ ਘਟਾਉਣਾ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੈਰਾ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹੁਨਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਫ਼ੈਸਲਾ:
- ਪੂਰਾ ਪੈਰਾ ਸ਼ਬਦ-ਦਰ-ਸ਼ਬਦ ਨਕਲ → 0/4।
- ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨਕਲ, ਪਰ ਸ਼ਬਦ 1/3 ਤੱਕ ਘਟਾਏ ਗਏ → ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1/4।
- ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਪਰ ਲੰਮਾ (60 ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ) → 2/4 (ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ, ਸੰਖੇਪਤਾ ਕਮਜ਼ੋਰ)।
ਕਾਰਨ: 13 ਪੱਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ-ਦੋ ਨੇ ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 0 ਦੇਣਾ ਸਖ਼ਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਪੱਤਰਾ ਵੱਖਰਾ ਵੇਖੋ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਕਰੋ।
ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ (ਅਗਲੀ ਕਲਾਸ): ਪੈਰੇ ਦੇ ਹਰ ਵਾਕ ਵਿੱਚੋਂ 3–4 ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਵਾਓ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਵਾਕ ਬਣਵਾਓ। 10 ਮਿੰਟ ਦਾ ਅਭਿਆਸ: 80 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪੈਰਾ → 25 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ।