I85PREP
⌘ K
Maharashtra HSC Telugu (MSBSHSE) study materials
Maharashtra HSC Telugu (MSBSHSE) study resources

Maharashtra HSC Telugu (MSBSHSE) practice questions

One question at a time. Build your Maharashtra HSC Telugu (MSBSHSE) understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

In the HSC Telugu Gadyam paper, which of the following best describes the purpose of a prose passage (గద్యపద్యం కాకుండా గద్య భాగం) taken from a prescribed lesson?

  1. To test the candidate's ability to read, understand and interpret continuous Telugu prose Correct answer.
  2. To test the candidate's skill in Sanskrit grammar and sandhi rules
  3. To test the candidate's knowledge of ancient script inscriptions
  4. To test the candidate's ability to compose original poetry in Telugu

Explanation

The Gadyam section of the Maharashtra HSC Telugu paper assesses reading comprehension and interpretation of prescribed prose lessons. Questions on poetry composition, Sanskrit grammar or inscriptions belong to other sections or subjects.

Question 2Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A Gadyam question asks for the central theme (ముఖ్య భావం) of a prescribed prose lesson. Which approach is the most reliable?

  1. Counting the number of paragraphs in the lesson
  2. Summarising the main idea that the whole lesson develops through its events and characters Correct answer.
  3. Listing the names of all characters who appear in the lesson
  4. Quoting any single sentence that contains an unusual word

Explanation

The theme is the main idea the entire lesson builds, so it must be drawn from the overall development of events, characters and the author's message. A single sentence, a character list or paragraph count does not capture the central idea.

Question 3Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

In Telugu prose criticism, the term 'పాత్ర చిత్రణ' (characterisation) refers to which of the following?

  1. The use of decorative poetic metres in prose passages
  2. The arrangement of events in chronological order in a story
  3. The description of the physical setting of a lesson
  4. The way the author sketches a character's nature through words, actions and reactions Correct answer.

Explanation

Characterisation is the technique by which a writer reveals a character's personality through dialogue, action, motive and the reactions of others. It is distinct from plot order, metre and setting description.

Question 4Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A prose lesson in the HSC Telugu syllabus opens by describing a village at dawn and then introduces its people. Which element of the lesson is being described first?

  1. The author's biography
  2. The setting or background (నేపథ్యం) Correct answer.
  3. The climax of the narrative
  4. The moral of the lesson

Explanation

An opening description of place and time establishes the setting or background against which characters and events unfold. The climax comes later, the moral emerges at the end, and biography is external to the narrative.

Question 5Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

When a Gadyam question asks for the 'సందేశం' (message) of a prescribed prose lesson, what is being tested?

  1. The dialect spoken by the author
  2. The number of characters in the lesson
  3. The moral or social value the author intends readers to take away Correct answer.
  4. The exact date on which the lesson was published

Explanation

The 'సందేశం' is the moral or social value the author conveys through the narrative. Publication date, character count and dialect are factual details unrelated to the intended message.

Question 6Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A question on a prescribed prose lesson asks why a particular character behaved generously towards a stranger. Which skill is primarily being assessed?

  1. Inferring motive from the character's words and actions in the lesson Correct answer.
  2. Memorising the character's name
  3. Identifying the lesson's author
  4. Reciting the lesson's opening paragraph

Explanation

Explaining why a character acted as they did requires inference from the evidence of words, actions and context given in the lesson. Naming, reciting and identifying the author are recall tasks, not reasoning about motive.

Question 7Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

In the context of the HSC Telugu Gadyam section, what does 'సారాంశం' mean when asked about a prose lesson?

  1. A commentary on the author's other works
  2. A list of difficult words with their meanings
  3. A word-for-word reproduction of the entire lesson
  4. A concise statement of the essential content of the lesson Correct answer.

Explanation

'సారాంశం' means the gist or essential content of the lesson expressed concisely in the candidate's own words. It is not a full reproduction, a glossary, or a discussion of other works.

Question 8Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

Which feature most clearly marks a prescribed lesson as belonging to the Gadyam (prose) category rather than the Padyam (poetry) category?

  1. It conveys a moral to the reader
  2. It contains dialogues between characters
  3. It is written in continuous sentences without metrical line structure Correct answer.
  4. It has a title and an author

Explanation

Prose is distinguished by continuous sentence structure rather than the metrical lines and stanza forms of poetry. Dialogue, titles, authorship and morals can occur in both prose and poetry, so they do not distinguish the categories.

Question 9Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A prose lesson describes a poor farmer who refuses to accept charity and instead works hard to feed his family. Which statement best captures the theme of such a lesson?

  1. Farming is more profitable than trade
  2. Self-respect and hard work are nobler than dependence on others Correct answer.
  3. Charity is always harmful to society
  4. Villages are better than cities

Explanation

The farmer's refusal of charity and his hard work together present the value of self-respect and dignity of labour. The lesson does not claim charity is harmful, nor does it compare occupations or village with city life.

Question 10Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

Read this situation from a prescribed prose lesson: a character speaks politely to his opponent but secretly works against him. How would a critic most accurately describe this character?

  1. Straightforward and transparent
  2. Timid and fearful
  3. Generous and self-sacrificing
  4. Two-faced or hypocritical (కపట స్వభావి) Correct answer.

Explanation

Politeness combined with secret opposition reveals duplicity, so the character is best described as two-faced or hypocritical. Transparency would require open dealing, generosity would require giving, and timidity would require fear.

Question 11Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

In a prescribed prose lesson, the narrator comments on events and also takes part in them. What is this narrative mode called?

  1. Epistolary narration
  2. Dramatic dialogue only
  3. First-person narration (ఉత్తమ పురుష కథనం) Correct answer.
  4. Third-person omniscient narration

Explanation

When the narrator is also a participant and uses 'I', the mode is first-person narration. Omniscient narration keeps the narrator outside the story, dialogue-only narration has no narrator commentary, and epistolary narration is told through letters.

Question 12Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A Gadyam question presents a line of dialogue and asks what it reveals about the speaker's state of mind. Which method gives the strongest answer?

  1. Choosing the option that repeats the dialogue exactly
  2. Ignoring the context and judging only the length of the line
  3. Relating the words and tone of the dialogue to the situation the speaker faces Correct answer.
  4. Selecting the option with the most difficult vocabulary

Explanation

The meaning of a dialogue line depends on its tone and the situation in which it is spoken, so linking words to context is the sound method. Repetition, difficult vocabulary and line length do not reveal state of mind.

Question 13Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

Which of the following would be the most appropriate evidence to support a claim about the author's attitude in a prescribed prose lesson?

  1. The title of an unrelated lesson in the textbook
  2. The opinion of a classmate about the lesson
  3. The author's own concluding comment in the lesson Correct answer.
  4. A remark made by a minor character in anger

Explanation

The author's attitude is best evidenced by the author's own commentary, especially concluding remarks that state the intended value. A character's angry remark reflects the character, not necessarily the author, and unrelated titles or classmates' opinions are not textual evidence.

Question 14Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A prose lesson contrasts a wealthy merchant with a humble cobbler. Which literary device is chiefly used to bring out the author's point?

  1. Use of a refrain repeated in every paragraph
  2. Alliteration in the opening line
  3. Rhyme at the end of sentences
  4. Contrast (వైరుధ్యం) between two characters Correct answer.

Explanation

Placing a wealthy merchant beside a humble cobbler is a deliberate contrast that highlights the author's values. Alliteration, refrain and rhyme are sound or repetition devices of poetry, not the chief device in this character pairing.

Question 15Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

In a prescribed prose lesson, a character changes from arrogance to humility after a setback. What does this change most directly illustrate?

  1. The setting of the lesson
  2. The lesson's publication history
  3. The author's biography
  4. Character development (పాత్ర వికాసం) Correct answer.

Explanation

A change in a character's nature across the narrative is character development, showing growth or transformation. Setting, biography and publication history are unrelated to the change described.

Question 16Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A question asks the candidate to distinguish between the author and the narrator of a prescribed prose lesson. Which statement is correct?

  1. The narrator is always a character who dies in the lesson
  2. The author and narrator are always the same person in prose
  3. The narrator is the voice telling the story and may differ from the real author Correct answer.
  4. The author appears only in the title of the lesson

Explanation

The narrator is the constructed voice that tells the story and can be distinct from the real author, especially in fiction. They are not always identical, the narrator need not die, and the author is not confined to the title.

Question 17Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A prose lesson in the syllabus uses simple, spoken-style Telugu in dialogues but formal Telugu in the narrator's commentary. What is the main effect of this mixture?

  1. It proves the lesson was written by two authors
  2. It shows the writer's inability to be consistent
  3. It distinguishes the speech of characters from the narrator's reflective voice Correct answer.
  4. It indicates that the lesson is a translation

Explanation

Mixing colloquial dialogue with formal narration is a deliberate stylistic choice that separates the living speech of characters from the narrator's reflective commentary. It does not imply inconsistency, dual authorship or translation.

Question 18Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A Gadyam question gives a short unseen paragraph and asks for its main idea. Which strategy is most effective?

  1. Pick the option that repeats the longest word in the paragraph
  2. Identify the topic sentence and the idea most sentences support Correct answer.
  3. Choose the option that mentions the most proper nouns
  4. Select the first option without reading the paragraph

Explanation

In an unseen paragraph the main idea is usually carried by the topic sentence and reinforced by supporting sentences. Longest words, proper nouns and position of options are unreliable shortcuts.

Question 19Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

In a prescribed prose lesson, the writer uses an anecdote about a village teacher to make a broader point about education. What role does the anecdote play?

  1. It replaces the need for any theme in the lesson
  2. It serves as an illustration supporting the lesson's larger argument Correct answer.
  3. It is a digression with no connection to the lesson
  4. It is the climax of the lesson's plot

Explanation

An anecdote is a short incident used as an illustration that supports the writer's broader argument. It does not replace the theme, is not a disconnected digression, and is not necessarily the plot's climax.

Question 20Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A prose lesson describes a character's inner thoughts at length while little happens externally. Which term best describes such a passage?

  1. Historical chronicle
  2. Psychological or introspective description Correct answer.
  3. Action-driven narration
  4. Comic interlude

Explanation

Extended presentation of a character's inner thoughts with little external action is psychological or introspective description. Action-driven narration centres on events, a comic interlude is humorous, and a chronicle records events over time.

Question 21Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A question on a prescribed prose lesson asks the candidate to justify an interpretation with textual evidence. Which response best meets this requirement?

  1. A summary of the author's life
  2. A list of all characters in the lesson
  3. A claim supported by a specific incident or line from the lesson Correct answer.
  4. A personal opinion with no reference to the lesson

Explanation

Justifying an interpretation requires linking the claim to specific incidents or lines in the prescribed lesson. Personal opinion without reference, biography and character lists do not constitute textual evidence.

Question 22Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A prescribed prose lesson presents a character who is generous to friends but harsh to servants. How should a candidate best describe such a character in an answer?

  1. Wholly virtuous with no flaws
  2. Complex, showing both admirable and blameworthy traits Correct answer.
  3. Too minor to be assessed
  4. Entirely villainous with no good qualities

Explanation

A character who is generous in one relation and harsh in another is complex, combining virtues and faults. Calling the character wholly virtuous or entirely villainous ignores half the evidence, and the character is clearly significant enough to assess.

Question 23Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

Two candidates disagree about a prose lesson's theme: one cites the hero's final speech, the other cites the narrator's opening remark. Which principle best resolves the disagreement?

  1. The opening remark is always irrelevant to the theme
  2. The theme depends on which candidate read faster
  3. The final speech always overrides every other part of the lesson
  4. The theme must account for the whole lesson, so both parts should be weighed together Correct answer.

Explanation

A valid theme must be consistent with the lesson as a whole, so the hero's speech and the narrator's remark should be weighed together rather than privileging one arbitrarily. Neither part is automatically decisive, and reading speed is irrelevant.

Question 24Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

In a prescribed prose lesson, an ironic effect arises when a character confidently predicts success and the next paragraph shows his plan collapsing. What creates the irony?

  1. The length of the character's speech
  2. The number of characters present in the scene
  3. The use of difficult words in the paragraph
  4. The gap between the character's confident expectation and the outcome shown to the reader Correct answer.

Explanation

Irony here arises from the contrast between what the character expects and what the reader learns actually happens. Vocabulary difficulty, speech length and the number of characters present do not create this effect.

Question 25Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

A prose lesson uses a first-person narrator who admits to being unsure of some facts. What is the most defensible critical observation about this choice?

  1. It means the lesson has no theme
  2. It makes the narration unreliable in part, inviting the reader to judge events carefully Correct answer.
  3. It proves the lesson is historically inaccurate
  4. It shows the author forgot the plot

Explanation

A narrator who admits uncertainty becomes partly unreliable, so the reader must weigh the account against other evidence in the lesson. This does not prove historical inaccuracy, authorial forgetfulness, or the absence of a theme.

Question 26Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

HSC Telugu Gadyam పాఠాలను చదివేటప్పుడు, ఒక పాత్ర యొక్క 'స్వభావం' (character) గురించి మాట్లాడేటప్పుడు పరీక్షలో సాధారణంగా ఏమి ఆశిస్తారు?

  1. పాత్ర పేరును మాత్రమే రాసి, ఏ లక్షణమూ వివరించకపోవడం
  2. పాఠంలో లేని కల్పిత సంభాషణలను స్వయంగా సృష్టించి చెప్పడం
  3. పాఠంలో ఆ పాత్ర మాట్లాడిన మాటలు, చేసిన పనులు ఆధారంగా ఆ పాత్ర లక్షణాలను వివరించడం Correct answer.
  4. రచయిత జీవిత చరిత్రలోని సంఘటనలను ఆ పాత్రకు ఆపాదించడం

Explanation

పాత్ర స్వభావాన్ని నిర్ణయించేది పాఠ్యాంశంలోని ఆధారాలు: ఆ పాత్ర మాటలు, చర్యలు, ఇతరుల ప్రతిస్పందనలు. రచయిత జీవిత విశేషాలు పాత్ర లక్షణానికి రుజువు కావు, కల్పిత సంభాషణలు కూడా ఆధారంగా పరిగణించబడవు. అందుకే పాఠంలోని సాక్ష్యాలను ఉటంకిస్తూ సమాధానం రాయాలి.

Question 27Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

గద్య పాఠంలో ఒక సంఘటనను వివరించేటప్పుడు 'కారణం–ఫలితం' (cause and effect) సంబంధాన్ని గుర్తించడం ఎందుకు ముఖ్యం?

  1. పాఠంలోని పదాల సంఖ్యను లెక్కించడానికి
  2. రచయిత పుట్టిన సంవత్సరాన్ని తెలుసుకోవడానికి
  3. పాఠాన్ని పద్యంగా మార్చి చదవడానికి
  4. పాఠ్యాంశంలోని సంఘటనల అనుసంధానాన్ని, పాత్రల నిర్ణయాల ఫలితాలను అర్థం చేసుకోవడానికి Correct answer.

Explanation

గద్య కథనంలో ఒక చర్య మరో చర్యకు కారణమవుతుంది; ఈ సంబంధాన్ని గుర్తిస్తే పాత్రల ప్రేరణలు, కథన దిశ స్పష్టమవుతాయి. పదసంఖ్య లెక్కించడం లేదా రచయిత పుట్టిన సంవత్సరం తెలుసుకోవడం పాఠ భావగ్రహణానికి ఉపయోగపడదు. అందుకే కారణ–ఫలిత విశ్లేషణ అర్థగ్రహణానికి కీలకం.

Question 28Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

ఒక గద్య పాఠంలో పాత్ర తన తప్పును గుర్తించి క్షమాపణ కోరుతుంది. ఈ సన్నివేశం పాఠం మొత్తం ఇతివృత్తానికి ఏ విధంగా సంబంధించి ఉండవచ్చు?

  1. పాత్రలోని ఆత్మపరిశీలన, మార్పు ద్వారా పాఠం బోధించే నైతిక గుణాన్ని బలపరుస్తుంది Correct answer.
  2. పాఠంలోని ఇతర పాత్రలను కథ నుండి తొలగిస్తుంది
  3. కథను ముగించి, ఇతివృత్తాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తుంది
  4. పాఠం ప్రధాన ఇతివృత్తానికి ఎటువంటి సంబంధమూ లేని అలంకారం

Explanation

పాత్ర తన తప్పును గుర్తించి క్షమాపణ కోరడం ఆత్మపరిశీలనను, మార్పును చూపుతుంది; ఇది పాఠం బోధించే నైతిక విలువను బలపరుస్తుంది. ఇతివృత్తానికి సంబంధం లేని అలంకారం కాదు, కథను ముగించి ఇతివృత్తాన్ని తారుమారు చేయదు. అందుకే ఇది ఇతివృత్తాన్ని బలపరిచే సన్నివేశంగా చూడాలి.

Question 29Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత ఒక పాత్రను ఎక్కువ మాట్లాడకుండా, కానీ పదేపదే సహాయం చేసేలా చిత్రించాడు. ఈ పాత్ర గురించి అత్యంత సమంజసమైన వ్యాఖ్య ఏది?

  1. పాఠంలో ఈ పాత్రకు ఎటువంటి పాత్రా లేదని అర్థం
  2. ఈ పాత్రకు సంభాషణలు రాయడం రచయితకు రాదని తెలుస్తుంది
  3. పాత్రకు సహాయం చేయడం ఇష్టం లేదని ఇది చూపుతుంది
  4. మాటల కంటే చర్యల ద్వారా పాత్ర స్వభావం వ్యక్తమవుతుందని రచయిత సూచిస్తున్నాడు Correct answer.

Explanation

పాత్ర తక్కువ మాట్లాడి పదేపదే సహాయం చేయడం ద్వారా ఆమె/అతని స్వభావం చర్యల్లోనే కనిపిస్తుంది. రచయిత సంభాషణలు రాయలేకపోవడం కాదు, పాత్రకు సహాయం ఇష్టం లేదని కూడా కాదు; సహాయం చేయడమే దానికి విరుద్ధం. అందుకే చర్యల ద్వారా లక్షణ వ్యక్తీకరణ జరుగుతుందని అనడం సమంజసం.

Question 30Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

గద్య పాఠంలో 'అతను మాట్లాడిన విధానం గురించి రచయిత ఏమీ చెప్పలేదు, కానీ ఇతర పాత్రలు అతని మాటలకు భయపడ్డాయి' అని ఉంది. దీని నుండి ఏమి అర్థం చేసుకోవాలి?

  1. రచయిత పాత్రను పూర్తిగా మరచిపోయాడు
  2. పాఠంలో ఆ పాత్ర ఎప్పుడూ మాట్లాడలేదు
  3. పరోక్ష ఆధారాల ద్వారా పాత్ర ప్రభావాన్ని రచయిత సూచించాడు Correct answer.
  4. ఆ పాత్రకు ఎవరూ గౌరవం ఇవ్వలేదు

Explanation

రచయిత నేరుగా వివరించకపోయినా ఇతర పాత్రల భయం ద్వారా ఆ పాత్ర ప్రభావం తెలుస్తుంది; ఇది పరోక్ష వర్ణన పద్ధతి. పాత్రను మరచిపోవడం కాదు, గౌరవం లేదని చెప్పడం కూడా కాదు-భయం ఉనికే ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. అందుకే ఇతరుల ప్రతిస్పందనలను ఆధారంగా తీసుకోవాలి.

Question 31Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత 'నేను' అనే శైలిలో రాస్తూ, తాను చూసిన సంఘటనలను వివరిస్తాడు. ఈ కథన శైలిని ఏమని పిలుస్తారు?

  1. సర్వజ్ఞ కథనం (omniscient narration)
  2. తృతీయ పురుష కథనం (third-person narration)
  3. పత్ర కథనం (epistolary narration)
  4. ప్రథమ పురుష కథనం (first-person narration) Correct answer.

Explanation

'నేను' అనే సర్వనామంతో కథకుడు తన అనుభవాలను వివరించడాన్ని ప్రథమ పురుష కథనం అంటారు. తృతీయ పురుష కథనంలో 'అతను/ఆమె' వాడతారు, సర్వజ్ఞ కథనంలో అన్ని పాత్రల మనసులు తెలిసినట్లు రాస్తారు. అందుకే ఇచ్చిన లక్షణానికి ప్రథమ పురుష కథనమే సరైన పదం.

Question 32Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

ఒక గద్య పాఠంలో రైతు తన పొలంలో దొరికిన ధనాన్ని యజమానికి తిరిగి ఇచ్చేస్తాడు. ఈ చర్య పాఠం ఇతివృత్తానికి ఏమి జోడిస్తుంది?

  1. ధనం దొరకడం అదృష్టమని మాత్రమే చెబుతుంది
  2. నిజాయితీ, నైతిక విలువల ప్రాముఖ్యాన్ని ఇది నొక్కి చెబుతుంది Correct answer.
  3. రైతు మూర్ఖుడని ఇది నిరూపిస్తుంది
  4. పాఠంలోని ఇతర పాత్రలు అనైతికులని చూపుతుంది

Explanation

దొరికిన ధనాన్ని తిరిగి ఇచ్చేయడం నిజాయితీని, నైతిక విలువలను చూపుతుంది; ఇది పాఠం బోధించే ప్రధాన భావానికి తోడ్పడుతుంది. ధనం దొరకడం అదృష్టం అనడం మాత్రమే ఇతివృత్తాన్ని వివరించదు, రైతు మూర్ఖుడని చెప్పడం పాఠానికి విరుద్ధం. ఇతర పాత్రల గురించి ఈ చర్య ఏమీ నిరూపించదు.

Question 33Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

HSC గద్య పాఠంలో ఒక వాక్యాన్ని ఉటంకించి 'ఈ వాక్యం రచయిత వైఖరిని ఎలా తెలియజేస్తుంది?' అని అడిగితే, ఉత్తమ సమాధానం ఎలా ఉండాలి?

  1. వాక్యాన్ని అలాగే మళ్లీ రాసి, ఏ విశ్లేషణా ఇవ్వకపోవడం
  2. వాక్యంలోని పద ఎంపికను, సందర్భాన్ని విశ్లేషించి రచయిత భావాన్ని వివరించడం Correct answer.
  3. వాక్యాన్ని వేరే భాషలోకి అనువదించడం మాత్రమే
  4. రచయిత పేరును మాత్రమే రాయడం

Explanation

రచయిత వైఖరిని తెలుసుకోవడానికి వాక్యంలోని పద ఎంపిక, స్వరం, సందర్భం విశ్లేషించాలి. వాక్యాన్ని అలాగే రాయడం లేదా రచయిత పేరు రాయడం మాత్రమే విశ్లేషణ కాదు. అనువాదం మాత్రమే చేయడం కూడా వైఖరిని వివరించదు.

Question 34Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

ఒక గద్య పాఠంలో ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థికి చెప్పిన ఒక చిన్న కథ ద్వారా పాఠం మొత్తం ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తుంది. ఈ కథన పద్ధతిని ఏమని పిలుస్తారు?

  1. పత్రికా వార్త
  2. నాటక సంభాషణ
  3. ఉపకథ లేదా చిన్న కథ ద్వారా బోధించడం (anecdote) Correct answer.
  4. పద్య ఛందస్సు

Explanation

పెద్ద సందేశాన్ని చిన్న కథ లేదా సంఘటన ద్వారా వివరించే పద్ధతిని ఉపకథ (anecdote) అంటారు. ఇది ఛందస్సు కాదు, నాటక సంభాషణ కాదు, పత్రికా వార్త కూడా కాదు. ఈ పద్ధతి భావాన్ని సులభంగా, ఆసక్తికరంగా తెలియజేస్తుంది.

Question 35Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

ఒక గద్య పాఠంలో ఒక పాత్ర తన స్నేహితులకు ఉదారంగా ఉంటుంది, కానీ సేవకుల పట్ల కఠినంగా ప్రవర్తిస్తుంది. ఈ పాత్రను విశ్లేషించేటప్పుడు విద్యార్థి ఏమి చేయాలి?

  1. రెండు ప్రవర్తనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని పాత్ర సంక్లిష్టతను వివరించాలి Correct answer.
  2. కఠినత్వాన్ని మాత్రమే చూపి, ఉదారతను దాచాలి
  3. పాత్రను పూర్తిగా మంచిది లేదా పూర్తిగా చెడ్డది అని ఏకపక్షంగా నిర్ణయించాలి
  4. ఉదారతను మాత్రమే చూపి, కఠినత్వాన్ని విస్మరించాలి

Explanation

పాత్రలో ఉదారత, కఠినత్వం రెండూ ఉన్నప్పుడు ఆమె/అతని స్వభావం సంక్లిష్టమని చెప్పాలి; ఒక లక్షణాన్ని మాత్రమే ఎంచుకోవడం పాఠాన్ని వక్రీకరిస్తుంది. పాత్రను పూర్తిగా మంచిది లేదా చెడ్డది అని ఏకపక్షంగా నిర్ణయించడం కూడా తప్పు. అందుకే రెండు ప్రవర్తనలను కలిపి విశ్లేషించాలి.

Question 36Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

గద్య పాఠంలోని ఒక సంభాషణను చదివి 'ఈ మాటలు పాత్ర మనస్థితిని ఏమి తెలియజేస్తాయి?' అని అడిగినప్పుడు, ఉత్తమ విధానం ఏది?

  1. సంభాషణలోని పదాలను లెక్కించి సమాధానం రాయడం
  2. సంభాషణలోని పదాలు, స్వరం, సందర్భాన్ని కలిపి పాత్ర భావాన్ని వివరించడం Correct answer.
  3. సంభాషణను పూర్తిగా విస్మరించి, పాత్ర పేరును రాయడం
  4. సంభాషణను బట్టి పాత్ర వయస్సును మాత్రమే ఊహించడం

Explanation

పాత్ర మనస్థితిని తెలుసుకోవడానికి ఆమె/అతని మాటల్లోని పదాలు, స్వరం, సందర్భం మూడూ పరిగణించాలి. వయస్సు ఊహించడం లేదా పదాలు లెక్కించడం మనస్థితిని వివరించవు; సంభాషణను విస్మరించడం పూర్తిగా తప్పు. అందుకే పాఠ్యాంశ ఆధారాలతో భావాన్ని విశ్లేషించాలి.

Question 37Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత తన స్వీయ అనుభవాన్ని వివరిస్తూ, మధ్యలో ఇతర పాత్రల మనసులను కూడా చెబుతాడు. ఈ కథన శైలికి సరిపోయే పదం ఏది?

  1. ప్రథమ పురుష సర్వజ్ఞ కథనం (first-person omniscient) Correct answer.
  2. పత్ర కథనం
  3. నాటకీయ కథనం
  4. పూర్తిగా తృతీయ పురుష కథనం

Explanation

కథకుడు 'నేను' శైలిలో తన అనుభవాలను చెబుతూనే ఇతర పాత్రల మనసులను కూడా తెలుసుకున్నట్లు వివరించడాన్ని ప్రథమ పురుష సర్వజ్ఞ కథనం అంటారు. ఇది పూర్తిగా తృతీయ పురుష కథనం కాదు, పత్ర కథనం కాదు, నాటకీయ కథనం కూడా కాదు. అందుకే ఇచ్చిన లక్షణాలకు ఈ పదమే సరిపోతుంది.

Question 38Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

గద్య పాఠంలో ఒక పాత్ర తన తప్పు వల్ల కుటుంబం నష్టపోయిందని తెలుసుకుని, తర్వాత జాగ్రత్తగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది. ఈ మార్పు పాఠం ఇతివృత్తానికి ఏమి తెలియజేస్తుంది?

  1. పాత్ర ఎప్పటికీ మారదని
  2. అనుభవం ద్వారా నేర్చుకోవడం, బాధ్యతాయుత నిర్ణయాలు తీసుకోవడం ముఖ్యమని Correct answer.
  3. కుటుంబం పట్ల బాధ్యత అనవసరమని
  4. నిర్ణయాలు తీసుకోవడం ఎప్పుడూ తప్పని

Explanation

పాత్ర తన తప్పు నుండి నేర్చుకుని జాగ్రత్తగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం అనుభవం ద్వారా మార్పు, బాధ్యతను సూచిస్తుంది. పాత్ర ఎప్పటికీ మారదని చెప్పడం ఈ మార్పుకు విరుద్ధం; కుటుంబ బాధ్యత అనవసరమని పాఠం చెప్పదు. నిర్ణయాలు తీసుకోవడం తప్పని చెప్పడం కూడా పాఠ భావానికి విరుద్ధం.

Question 39Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

ఒక గద్య పాఠంలో రచయిత ఒక పాత్రను హాస్యానికి పాత్రుడిని చేస్తాడు, కానీ చివర్లో ఆ పాత్ర మంచి పని చేస్తుంది. ఈ కథన వ్యూహం ద్వారా రచయిత ఏమి సాధించాడు?

  1. హాస్యం ద్వారా పాఠకులను ఆకర్షించి, తర్వాత నైతిక సందేశాన్ని అందించాడు Correct answer.
  2. పాఠకులను గందరగోళపరచి, కథను అర్థం కానిదిగా చేశాడు
  3. కథను మధ్యలోనే ఆపేశాడు
  4. పాత్రను పూర్తిగా హేయమైనదిగా చిత్రించాడు

Explanation

మొదట హాస్యం ద్వారా పాఠకులను ఆకర్షించి, చివర్లో మంచి పని ద్వారా నైతిక సందేశాన్ని అందించడం రచయిత ప్రయోజనం. ఇది పాఠకులను గందరగోళపరచడం కాదు, పాత్రను హేయమైనదిగా చిత్రించడం కాదు, కథను మధ్యలో ఆపడం కూడా కాదు. అందుకే ఈ వ్యూహం ఆసక్తిని, బోధను రెండింటినీ సాధిస్తుంది.

Question 40Prose (Gadyam) - comprehension, theme, characterisation, and textual questions

గద్య పాఠంలో 'పేదరికం మనిషిని కుంగదీయదు, మనస్సు కుంగినప్పుడే నష్టం' అనే భావం వ్యక్తమవుతుంది. ఈ భావానికి అత్యంత సమీపమైన వ్యాఖ్య ఏది?

  1. ధనవంతులు మాత్రమే జీవితంలో విజయం సాధిస్తారు
  2. పేదరికమే మనిషి పతనానికి ఏకైక కారణం
  3. మనస్సుకు జీవితంలో ఎటువంటి పాత్రా లేదు
  4. ఆర్థిక పరిస్థితి కాక, మానసిక ధైర్యమే మనిషి జీవితాన్ని నిర్ణయిస్తుంది Correct answer.

Explanation

'పేదరికం కుంగదీయదు, మనస్సు కుంగినప్పుడే నష్టం' అనే భావం మానసిక ధైర్యానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. పేదరికమే ఏకైక పతన కారణమని చెప్పడం ఈ భావానికి విరుద్ధం; ధనవంతులే విజయం సాధిస్తారని పాఠం చెప్పదు. మనస్సుకు పాత్ర లేదనడం కూడా ఈ వాక్యానికి పూర్తి విరుద్ధం.

Question 41Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

మహారాష్ట్ర HSC తెలుగు పద్య విభాగంలో, ఒక పద్యం యొక్క ప్రతి పాదంలోనూ గణాల సంఖ్యా క్రమాన్ని నిర్ణయించే అంశాన్ని ఏమని అంటారు?

  1. ఛందస్సు Correct answer.
  2. అలంకారం
  3. ధ్వని
  4. రసం

Explanation

ఛందస్సు అనేది పద్యం యొక్క గణ విన్యాసాన్ని, అక్షర సంఖ్యను, యతి-ప్రాస నియమాలను నిర్ణయించే శాస్త్రం. అలంకారం అందాన్ని, రసం భావాన్ని, ధ్వని వ్యంగ్యార్థాన్ని గురించినవి, కాబట్టి గణక్రమ నిర్ణయం ఛందస్సు పరిధిలోనే వస్తుంది.

Question 42Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

తెలుగు పద్యాలలో సాధారణంగా ఒక గురువు లేదా రెండు లఘువులతో ఏర్పడే ప్రాథమిక గణం ఏది?

  1. న గణం Correct answer.
  2. భ గణం
  3. ర గణం
  4. య గణం

Explanation

న గణం మూడు అక్షరాల స్థానంలో రెండు లఘువులతో (ల ల) ఏర్పడుతుంది. భ గణం మూడు గురువులతో, య గణం ల గు గు తో, ర గణం గు ల గు తో నిర్మితమవుతాయి.

Question 43Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

'అమృతం వంటి మాటలు' అనే ప్రయోగంలో ఏ అలంకారం ఉంది?

  1. ఉపమ Correct answer.
  2. అతిశయోక్తి
  3. శ్లేష
  4. రూపకం

Explanation

ఉపమలో ఉపమేయాన్ని ఉపమానంతో 'వంటి', 'లాంటి' వంటి ఉపమావాచకంతో పోలుస్తారు. ఇక్కడ మాటలు అమృతంతో పోల్చబడ్డాయి, కాబట్టి ఇది ఉపమ.

Question 44Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

ఒక పద్య పాదంలో మొదటి అక్షరం గురువుగా ఉండాలని నిర్దేశించే నియమాన్ని ఏమని అంటారు?

  1. ఆది గురువు Correct answer.
  2. యతి
  3. వృత్తం
  4. ప్రాస

Explanation

ఆది గురువు నియమం ప్రకారం పాదం ఆరంభంలో గురువు ఉండాలి. ప్రాస పాదాల ద్వితీయాక్షర సామ్యానికి, యతి నిర్దిష్ట స్థానంలోని అక్షర సామ్యానికి, వృత్తం గణ నియమానికి సంబంధించినవి.

Question 45Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

'రాజు రాజు వలె పరిపాలించాడు' అనే వాక్యంలో ఏ అలంకారం ప్రధానంగా ఉంది?

  1. ఉత్ప్రేక్ష
  2. దీపకం
  3. ఉపమ Correct answer.
  4. రూపకం

Explanation

'వలె' అనే ఉపమావాచకం ద్వారా రాజును మరో రాజుతో పోల్చడం జరిగింది, ఇది ఉపమాలక్షణం. రూపకంలో పోలిక లేకుండా అభేదాన్ని చెబుతారు.

Question 46Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

పద్య పఠనంలో భావాన్ని నిలబెట్టడానికి పాద మధ్యలో ఆగే స్థానాన్ని ఏమని పిలుస్తారు?

  1. యతి Correct answer.
  2. ప్రాస
  3. ప్రాస యతి
  4. గణం

Explanation

యతి అనేది పాద మధ్యలో నిర్దిష్ట అక్షర స్థానంలో చేసే విరామం, ఇది పఠన లయను కాపాడుతుంది. ప్రాస పాదాల ఆరంభ అక్షర సామ్యం, గణం మాత్రా విభాగం.

Question 47Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

కంద పద్యంలో సాధారణంగా ఎన్ని పాదాలు ఉంటాయి?

  1. ఆరు
  2. మూడు
  3. రెండు
  4. నాలుగు Correct answer.

Explanation

కంద పద్యం నాలుగు పాదాలతో నిర్మితమవుతుంది; మొదటి, మూడవ పాదాలను విద్వాంసులు సమానంగా మూడు గణాలతో రూపొందిస్తారు. తెలుగు పద్య సంప్రదాయంలో నాలుగు పాదాల నిర్మాణమే ప్రధానం.

Question 48Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

'ముఖం చంద్రుడు' అని పోలిక లేకుండా చెప్పడం ఏ అలంకారానికి ఉదాహరణ?

  1. అతిశయోక్తి
  2. ఉపమ
  3. రూపకం Correct answer.
  4. శ్లేష

Explanation

రూపకంలో ఉపమేయాన్ని ఉపమానంతో అభేదంగా చెబుతారు; 'ముఖమే చంద్రుడు' అనే భావం ఇక్కడ ఉంది. ఉపమలో 'వంటి' వంటి పోలిక పదం ఉండాలి, ఇక్కడ లేదు.

Question 49Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

ఒక పద్యంలోని పాదాలు రెండు-రెండుగా జతలుగా ప్రాసలో సరిపోలడాన్ని ఏమని అంటారు?

  1. లయ
  2. ప్రాస Correct answer.
  3. గణం
  4. యతి

Explanation

ప్రాస అనేది పాదాల రెండవ అక్షరం సమానంగా ఉండే నియమం, ఇది జతలుగా సరిపోలడంలో కనిపిస్తుంది. యతి మధ్య విరామానికి, గణం అక్షర సముదాయానికి సంబంధించినవి.

Question 50Poetry (Padyam) - appreciation, figures of speech, metre, and meaning

'అతిశయోక్తి' అలంకారంలో ప్రధానంగా ఏమి జరుగుతుంది?

  1. ఉపమేయాన్ని ఉపమానంతో సమానంగా చెప్పడం
  2. ఒకే పదానికి రెండర్థాలు స్ఫురించడం
  3. వ్యతిరేక భావాలను జత చేయడం
  4. ఉన్నదానిని మిక్కిలి పెంచి వర్ణించడం Correct answer.

Explanation

అతిశయోక్తిలో వర్ణనను వాస్తవానికి మించి పెంచి చెబుతారు, అదే దాని లక్షణం. ఉపమ సమానత్వాన్ని, శ్లేష ద్వ్యర్థాన్ని, వ్యతిరేకతను విరోధాభాస వంటివి సూచిస్తాయి.