I85PREP
⌘ K
Maharashtra SSC Hand Embroidery (MSBSHSE) study materials
Maharashtra SSC Hand Embroidery (MSBSHSE) study resources

Maharashtra SSC Hand Embroidery (MSBSHSE) practice questions

One question at a time. Build your Maharashtra SSC Hand Embroidery (MSBSHSE) understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Which hand embroidery needle is most suitable for fine cotton cambric worked with a single strand of stranded cotton?

  1. A short milliner's needle with a rounded tip
  2. A fine crewel or sharps needle of size 9 to 12 Correct answer.
  3. A heavy tapestry needle with a blunt point
  4. A long darner with a large eye and sharp point

Explanation

Fine cotton cambric and single-strand work need a slender shaft that leaves a small hole and does not split threads, so a fine crewel or sharps needle in the 9 to 12 range is standard. The eye must be small enough to grip one strand without fraying it. Heavier or blunt needles are reserved for coarser fabrics and counted-thread work.

Question 2Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

An embroidery hoop is described as having a 6-inch diameter. What does this measurement refer to?

  1. The width of the fabric margin needed
  2. The length of the tightening screw
  3. The outer diameter of the inner ring Correct answer.
  4. The inner circumference of the outer ring

Explanation

Hoop size is quoted as the diameter of the inner ring, because that ring determines the actual working area of taut fabric. The outer ring sits around it and is slightly larger. Knowing this helps a candidate choose a hoop that fits the motif without stretching the design.

Question 3Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Which thread is made by twisting several fine strands that can be separated and used singly?

  1. Stranded cotton (embroidery floss) Correct answer.
  2. Perle cotton
  3. Silk filament
  4. Metallic thread

Explanation

Stranded cotton, also called embroidery floss, is composed of loosely twisted strands that separate easily so the worker can choose one, two, or more strands. This separability is its defining feature for shading and fine work. Perle cotton and filament silk are non-divisible.

Question 4Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

What is the main purpose of stretching fabric taut in a hoop before starting embroidery?

  1. To prevent the motif from distorting and the stitches from puckering Correct answer.
  2. To keep the needle sharp during stitching
  3. To make the fabric absorb dye more evenly
  4. To reduce the amount of thread required

Explanation

Even tension holds the weave square so stitches sit flat and the finished motif does not pucker or pull out of shape. Fabric should be drum-tight but not so tight that the weave distorts. Tension also makes it easier to judge stitch length consistently.

Question 5Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Which pair of scissors is best for snipping threads close to the fabric surface?

  1. Tailor's shears with 9-inch blades
  2. Bent-handled appliqué scissors
  3. Small sharp embroidery scissors with fine points Correct answer.
  4. Pinking shears

Explanation

Small sharp scissors with fine points let the worker cut threads close to the surface without catching the ground fabric. Bent-handled appliqué scissors are designed for trimming appliqué layers, not for thread snipping. Large shears and pinking shears are unsuitable for fine work.

Question 6Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

A candidate is tracing a motif onto dark cotton fabric using a light source. Which tool is designed for this purpose?

  1. A seam ripper
  2. A stiletto awl
  3. A light box or tracing table Correct answer.
  4. A pricking wheel

Explanation

A light box or tracing table shines light through the fabric so a design placed underneath becomes visible for tracing. This works well on light to medium-weight cotton. Pricking wheels and awls are used for transferring patterns by other methods.

Question 7Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Why is a tapestry needle preferred over a sharps needle for counted-thread work on evenweave fabric?

  1. Its blunt tip slips between the weave threads instead of splitting them Correct answer.
  2. Its shorter length gives denser stitch coverage
  3. Its coated surface prevents thread from tangling
  4. Its large eye holds thick wool more easily

Explanation

Counted-thread work requires the needle to pass through the holes of the evenweave grid without piercing the threads themselves. A blunt tapestry needle finds the gap cleanly, keeping the grid intact and the stitches even. A sharp point would split threads and distort the count.

Question 8Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

A student is embroidering a heavy denim jacket panel and finds that the needle bends and the thread frays at the eye. Which change best solves the problem?

  1. Switch to a finer needle and split the thread into single strands
  2. Use a shorter needle with a smaller eye
  3. Switch to a larger, stronger needle with a bigger eye Correct answer.
  4. Loosen the fabric completely and stitch without a frame

Explanation

Dense, heavy fabric resists needle penetration, so a slender needle flexes and the eye abrades the thread. A larger, stronger needle matched to the fabric weight penetrates with less bending and gives the thread a smooth eye. Needle size should always match fabric density and thread thickness.

Question 9Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Which characteristic most reliably indicates a good quality stranded cotton for hand embroidery?

  1. A very tight twist that cannot be separated
  2. A strong smell of sizing or starch
  3. Even twist with a soft sheen and no thick-and-thin slubs Correct answer.
  4. A glossy, stiff coating that resists moisture

Explanation

Good stranded cotton has an even twist, a gentle sheen, and consistent thickness so stitches lie smoothly and shade evenly. Slubs or thin patches show up as uneven stitches. Excessive stiffness or sizing usually signals poor-quality or old stock.

Question 10Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

What is the purpose of a laying tool in hand embroidery?

  1. To press the completed embroidery flat
  2. To punch holes for eyelets in the fabric
  3. To hold each strand flat and parallel while stitching so the thread does not twist Correct answer.
  4. To measure the length of thread needed

Explanation

A laying tool, often a smooth awl or bodkin, guides strands so they lie side by side without twisting, giving a smooth satin or long-and-short stitch surface. It is used during stitching, not after. It does not perforate or measure.

Question 11Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Which fabric is the most appropriate ground for a beginner practising satin stitch and stem stitch?

  1. A slippery synthetic satin
  2. A loosely woven, stretchy knit jersey
  3. A stiff, heavily sized canvas
  4. A closely woven medium-weight cotton such as calico Correct answer.

Explanation

A closely woven medium-weight cotton holds stitches firmly, does not stretch, and shows the stitch structure clearly, making it ideal for learning satin and stem stitch. Loose knits stretch and distort, while slippery satins make even tension difficult for a beginner.

Question 12Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Why should metallic thread be worked with a needle that has a larger eye and a smooth interior?

  1. Metallic thread is always thicker than cotton
  2. Metallic thread dissolves in contact with metal
  3. The metallic wrap is abrasive and frays quickly when rubbed against a tight eye Correct answer.
  4. The larger eye makes the stitches longer

Explanation

Metallic threads are a wrapped core, and the wrap abrades against sharp or tight needle eyes, causing fraying and shredding. A larger, smooth eye reduces friction at the point of greatest stress. Shorter working lengths further protect the wrap.

Question 13Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

A pattern is to be transferred onto a dark velvet that cannot be seen through. Which method is most suitable?

  1. Light-box tracing from underneath
  2. Drawing directly with a graphite pencil
  3. Pricking and pouncing the outline with chalk powder Correct answer.
  4. Ironing a wax transfer onto the pile

Explanation

Opaque, piled fabrics block light and resist direct marking, so pricking the outline and pouncing with a contrasting powder leaves a dotted guide. The powder is brushed through the perforations and the line is then marked. Light tracing and graphite marking fail on dark velvet.

Question 14Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Which statement correctly describes the difference between crewel needles and chenille needles?

  1. Crewel needles have a sharp point and a medium eye; chenille needles have a sharp point and a much larger eye Correct answer.
  2. Both have the same eye size but differ only in length
  3. Crewel needles are used only on canvas; chenille needles only on silk
  4. Crewel needles are blunt; chenille needles are sharp and short

Explanation

Both crewel and chenille needles are sharp, but chenille needles have a noticeably larger eye and thicker shaft to carry heavier threads such as wool and thick silk. Crewel needles have a medium eye suited to stranded cotton. The two are distinguished mainly by eye size and shaft weight.

Question 15Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

What is the function of a needle threader in hand embroidery?

  1. It holds the fabric taut while stitching
  2. It pulls a loop of thread through the needle eye Correct answer.
  3. It twists strands together into perle cotton
  4. It sharpens the needle point before use

Explanation

A needle threader is a fine wire loop that is passed through the eye; the thread is placed in the loop and the wire is drawn back, pulling the thread through. This helps with fine needles and poor eyesight. It does not sharpen, tension fabric, or twist thread.

Question 16Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

A candidate is choosing between a rectangular slate frame and a round hoop for a large silk-shaded panel that will take several weeks. Which choice is best supported?

  1. A round hoop, because it prevents the silk from marking
  2. A slate frame, because it eliminates the need for any fabric margin
  3. A round hoop, because it applies even tension around the whole design
  4. A slate frame, because it holds the full fabric taut and keeps the worked area clear of a ring Correct answer.

Explanation

A slate frame stretches the whole piece between webbing and lacing so tension is uniform and no ring rests on worked areas, which matters for long projects and delicate silk. A hoop leaves a ring impression on completed stitches and must be moved. A frame still needs a margin for lacing.

Question 17Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Why is an embroidery needle with a gold-plated eye often recommended for a stitcher who works for long hours with dark threads?

  1. The gold plating makes the needle magnetic
  2. The gold plating makes the needle heavier so stitches are tighter
  3. The gold plating prevents the needle from rusting in all climates
  4. The gold finish reduces friction and helps the eye catch light for easier threading Correct answer.

Explanation

Gold-plated eyes are smoother, so thread passes with less friction, and the bright finish reflects light, making a small eye easier to locate against dark fabric. The benefit is practical comfort during long sessions. It is not magnetic, weight-related, or a guarantee against rust.

Question 18Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

A stitcher must produce a smooth, high-sheen surface for a small floral motif on satin. Which combination of materials best supports this?

  1. Metallic thread on a loose knit
  2. Filament silk or high-sheen stranded cotton on closely woven silk or fine cotton Correct answer.
  3. Perle cotton size 5 on a coarse linen
  4. Wool crewel yarn on an open canvas

Explanation

A smooth sheen requires a filament or high-sheen thread worked on a fine, closely woven ground so light reflects evenly from the stitch surface. Silk filament or glossy stranded cotton on fine silk or cotton achieves this. Textured yarns and open grounds break the reflective surface.

Question 19Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

An embroidery is to be washed after completion. Which thread choice is most at risk of bleeding and should be tested before use?

  1. A dark, heavily dyed stranded cotton without a colourfast label Correct answer.
  2. An undyed natural linen thread
  3. A pale ecru silk filament
  4. A white cotton perle thread

Explanation

Deeply dyed cottons, especially dark reds and blues, carry the highest risk of excess dye bleeding in water. Testing a snippet in warm water before stitching protects the finished piece. Pale, undyed, or natural threads carry far less risk.

Question 20Tools, Materials and Equipment for Hand Embroidery

Which item is used to keep needles free of rust and to polish them during storage?

  1. A beeswax block
  2. An emery cushion Correct answer.
  3. A thimble
  4. A bodkin

Explanation

An emery cushion is filled with abrasive emery powder; needles pushed through it are cleaned and lightly polished, which helps prevent rust. Beeswax lubricates thread, a thimble protects the finger, and a bodkin is a blunt threading tool.

Question 21Basic Hand Embroidery Stitches

हाताच्या भरतकामात 'मणी टाका' (running stitch) काढताना सुई व धागा कापडातून कसे जातात?

  1. सुई वर-खाली समान अंतरावर जाऊन छोटे समांतर टाके तयार होतात Correct answer.
  2. सुई सतत खाली राहून फक्त एक बाजू दिसते
  3. सुई फक्त तिरप्या दिशेने जाऊन आडवे टाके तयार होतात
  4. सुई एकाच जागी तीन वेळा फिरवून गाठ तयार होते

Explanation

मणी टाका हा सर्वात सोपा भरतकामाचा टाका आहे. सुई कापडाच्या वर व खाली समान अंतर ठेवून पुढे सरकते, त्यामुळे एका सरळ रेषेत छोटे समांतर टाके दिसतात. हा टाका बहुतेक वेळा बाह्यरेषा आणि भरावाची पूर्वतयारी म्हणून वापरला जातो.

Question 22Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकामात 'मागे टाका' (back stitch) मणी टाक्यापेक्षा वेगळा कसा ठरतो?

  1. प्रत्येक टाका दुहेरी लांबीचा असतो
  2. धागा कापडाच्या मागील बाजूसच ठेवला जातो
  3. टाके फक्त वर्तुळाकार आकारात काढले जातात
  4. प्रत्येक नवीन टाका मागील टाक्याच्या टोकावर मागे येऊन काढला जातो Correct answer.

Explanation

मागे टाक्यात सुई मागील टाक्याच्या शेवटच्या टोकापासून थोडी मागे येते आणि नंतर पुढे जाऊन टाका पूर्ण करते. त्यामुळे टाके जोडलेले व अखंड दिसतात आणि मजबूत बाह्यरेषा तयार होते. मणी टाक्यात मात्र टाक्यांमध्ये अंतर राहते.

Question 23Basic Hand Embroidery Stitches

'खोड टाका' (stem stitch) काढताना धागा कोणत्या बाजूने ठेवला जातो?

  1. टाक्याच्या रेषेच्या एकाच बाजूस धागा ठेवून सुई तिरपी काढली जाते Correct answer.
  2. धागा प्रत्येक टाक्यावर आलटून पालटून दोन्ही बाजूंस ठेवला जातो
  3. धागा कापडाच्या खाली ठेवून सुई सरळ वर काढली जाते
  4. धागा गाठीने बांधून सुई मागे काढली जाते

Explanation

खोड टाक्यात सुई मागील टाक्याच्या मध्यापासून थोडी पुढे तिरपी काढली जाते आणि धागा नेहमी रेषेच्या एकाच बाजूस ठेवला जातो. त्यामुळे वळणदार देठ किंवा खोडासारखी गोल रेषा तयार होते. धाग्याची बाजू बदलल्यास टाका गोंधळलेला दिसतो.

Question 24Basic Hand Embroidery Stitches

'साखळी टाका' (chain stitch) मध्ये प्रत्येक टाका आधीच्या टाक्याशी कसा जोडला जातो?

  1. सुई आधीच्या टाक्याच्या बाजूला स्वतंत्रपणे काढली जाते
  2. प्रत्येक टाका वेगळा ठेवून मध्ये अंतर सोडले जाते
  3. सुई आधीच्या टाक्याच्या आतूनच काढून पुढील लूप तयार केला जातो Correct answer.
  4. धागा आधीच्या टाक्यावर गाठ मारून जोडला जातो

Explanation

साखळी टाक्यात सुई पहिल्या टाक्याच्या लूपच्या आतून काढली जाते, त्यामुळे प्रत्येक नवीन लूप मागील लूपमध्ये अडकून साखळीसारखी मालिका तयार होते. हा टाका बाह्यरेषा, फुलांची पाकळी व भराव दोन्हीसाठी वापरला जातो. लूप आतून न काढल्यास साखळी तुटक दिसते.

Question 25Basic Hand Embroidery Stitches

'लांब-आखूड टाका' (satin stitch) भरावासाठी वापरताना टाके कसे काढावे?

  1. आकाराच्या एका काठापासून दुसऱ्या काठापर्यंत जवळजवळ समांतर लांब टाके Correct answer.
  2. एका बिंदूपासून सर्व दिशांना पसरणारे टाके
  3. आकाराच्या मध्यापासून फक्त लहान गोल टाके
  4. आकाराच्या बाहेर फिरणारे तिरपे टाके

Explanation

सॅटिन टाक्यात आकाराच्या एका काठापासून दुसऱ्या काठापर्यंत जवळजवळ समांतर व लांब टाके काढले जातात, जेणेकरून पृष्ठभाग गुळगुळीत व चमकदार भरलेला दिसतो. टाके एकमेकांना स्पर्श करीत असल्याने कापड दिसत नाही. हा टाका पाकळी व पाने भरण्यासाठी उपयुक्त आहे.

Question 26Basic Hand Embroidery Stitches

'जाळी टाका' (cross stitch) सर्वात सामान्यपणे कोणत्या कापडावर काढला जातो?

  1. समान चौरस जाळी असलेल्या कापडावर Correct answer.
  2. फक्त चामड्याच्या पट्ट्यावर
  3. फक्त लोकरीच्या घोंगडीवर
  4. फक्त रेशमी साडीवर

Explanation

क्रॉस टाका समान अंतराच्या चौरस जाळी असलेल्या कापडावर (जसे ऐडा किंवा कॅनव्हास) काढला जातो, कारण प्रत्येक क्रॉस जाळीच्या चौकटीत बसवता येतो. त्यामुळे नमुना नियमित व सममित दिसतो. जाळी नसलेल्या कापडावर क्रॉसची मापे सारखी ठेवणे कठीण होते.

Question 27Basic Hand Embroidery Stitches

'गाठ टाका' (French knot) तयार करताना सुई कापडातून बाहेर काढल्यानंतर पुढील पायरी कोणती?

  1. धाग्याला गाठ मारून सुई बाजूला काढावी
  2. धागा सरळ ठेवून सुई दूर पुढे खाली खेचावी
  3. धागा कापून सुई पुन्हा वर काढावी
  4. धागा सुईभोवती दोन वेळा गुंडाळून सुई त्याच जागेजवळ खाली खेचावी Correct answer.

Explanation

फ्रेंच नॉटमध्ये सुई कापडातून वर आणल्यावर धागा सुईभोवती एक किंवा दोन वेळा गुंडाळला जातो आणि सुई जवळच खाली खेचून गाठ घट्ट केली जाते. यामुळे कापडावर लहान गोल गाठ तयार होते. गाठ सैल राहिल्यास ती सुटते.

Question 28Basic Hand Embroidery Stitches

'दाणेदार टाका' (seed stitch) चा मुख्य उपयोग काय आहे?

  1. आकाराच्या आत लहान ठिपके पसरवून हलका भराव व पोत निर्माण करणे Correct answer.
  2. धाग्याची गाठ लपवणे
  3. मजबूत सरळ बाह्यरेषा काढणे
  4. कापडाच्या कडा जोडणे

Explanation

सीड स्टिचमध्ये लहान ठिपके आकाराच्या आत पसरवले जातात, त्यामुळे हलका भराव आणि दाणेदार पोत तयार होतो. हा टाका फुलांच्या मध्यभागी किंवा पार्श्वभाग भरण्यासाठी वापरला जातो. तो बाह्यरेषा किंवा कडा जोडण्यासाठी नाही.

Question 29Basic Hand Embroidery Stitches

'पाकळी टाका' (lazy daisy) मध्ये पाकळीचा आकार कसा तयार होतो?

  1. लूप न बांधता सरळ रेषेत टाके काढले जातात
  2. लूपच्या टोकावर एक लहान टाका मारून लूप आकारात ठेवला जातो Correct answer.
  3. प्रत्येक पाकळी वेगळ्या रंगाने गाठीने भरली जाते
  4. पाकळ्या फक्त आडव्या टाक्यांनी भरल्या जातात

Explanation

लेझी डेझीमध्ये साखळीसारखा लूप काढून त्याच्या टोकावर एक लहान टाका मारला जातो, ज्यामुळे लूप पाकळीसारखा स्थिर राहतो. मध्यभागी सर्व पाकळ्या एका बिंदूपासून निघतात. हा टाका फुलांच्या पाकळ्या काढण्यासाठी विशेष वापरला जातो.

Question 30Basic Hand Embroidery Stitches

'वेल टाका' (herringbone stitch) चे वैशिष्ट्यपूर्ण रूप कसे दिसते?

  1. एका रेषेवर सरळ समांतर टाके काढले जातात
  2. वर्तुळाच्या मध्यापासून बाहेर पसरणारे टाके काढले जातात
  3. दोन समांतर रेषांवर आलटून पालटून तिरपे टाके काढून वेणीसारखा नमुना तयार होतो Correct answer.
  4. फक्त गाठींची मालिका तयार केली जाते

Explanation

हेरिंगबोन टाक्यात दोन समांतर रेषांवर आलटून पालटून तिरपे टाके काढले जातात, त्यामुळे वेणीसारखा किंवा माशाच्या काट्यासारखा नमुना तयार होतो. हा टाका कडा सजवण्यासाठी व पानांचे शिरा दाखवण्यासाठी उपयुक्त आहे. टाके एका रेषेवर सरळ नसतात.

Question 31Basic Hand Embroidery Stitches

'बुलियन टाका' (bullion knot) तयार करताना सुईखाली धाग्याचे वळे कसे ठेवले जातात?

  1. धागा गुंडाळल्याशिवाय सरळ ओढला जातो
  2. एकच वळे गुंडाळून सैल सोडले जाते
  3. वळे फक्त सुईच्या टोकावर गाठीने बांधले जातात
  4. सुईभोवती अनेक वळे गुंडाळून ते सुईखालून कापडावर घट्ट ओढले जातात Correct answer.

Explanation

बुलियन नॉटमध्ये सुईभोवती अनेक वळे गुंडाळले जातात आणि सुई मागे खेचून ते वळे कापडावर घट्ट बसवले जातात, ज्यामुळे दंडगोलाकार गाठ तयार होते. हा टाका फुलांच्या मध्यभागी व पाकळ्यांच्या टोकावर वापरला जातो. वळे सैल असल्यास आकार ढिसळतो.

Question 32Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकाम सुरू करताना धाग्याची सुरुवातीची गाठ कोणत्या बाजूस लपवावी?

  1. कापडाच्या पुढील बाजूस मध्यभागी
  2. नमुन्याच्या वरच्या टोकावर
  3. कापडाच्या मागील बाजूस, टाक्यांखाली Correct answer.
  4. कापडाच्या कडेला बाहेर

Explanation

भरतकामात स्वच्छता राखण्यासाठी सुरुवातीची गाठ कापडाच्या मागील बाजूस लपवली जाते आणि पुढील बाजूस फक्त टाके दिसतात. पुढील बाजूस गाठ दिसल्यास नमुना गोंधळलेला व कमी दर्जाचा वाटतो. काम पूर्ण झाल्यावरही धागा मागील बाजूसच लपवतात.

Question 33Basic Hand Embroidery Stitches

'व्हिप टाका' (whipped running stitch) कसा तयार होतो?

  1. आधी काढलेल्या मणी टाक्यांवरून धागा सुईने न वेधता गुंडाळत नेला जातो Correct answer.
  2. मणी टाक्यांच्या मध्ये धागा वेधून गाठ मारली जाते
  3. फक्त उभे समांतर टाके काढले जातात
  4. मणी टाके कापून त्यावर नवीन टाके काढले जातात

Explanation

व्हिप्ड रनिंग स्टिचमध्ये प्रथम मणी टाके काढले जातात आणि नंतर धागा सुईने प्रत्येक टाक्याखालून न वेधता गुंडाळत नेला जातो. यामुळे मणी टाक्यांची रेषा जाड व गुंडाळलेली दिसते. धागा वेधला गेल्यास टाका दाट होत नाही.

Question 34Basic Hand Embroidery Stitches

'ब्लँकेट टाका' (blanket stitch) मुख्यतः कोणत्या कामासाठी वापरला जातो?

  1. अक्षरांची बाह्यरेषा काढणे
  2. फुलांच्या पाकळ्या भरणे
  3. धाग्याची गाठ तयार करणे
  4. कापडाच्या कडा आवरणे व कडा सजवणे Correct answer.

Explanation

ब्लँकेट टाका कापडाच्या कडेला काढला जातो आणि प्रत्येक टाका कडेवर लूप तयार करून ती सजवतो व मजबूत करतो. पारंपरिकपणे तो घोंगडी व चादरींच्या कडांवर वापरला जातो. तो भराव किंवा गाठ तयार करण्यासाठी नाही.

Question 35Basic Hand Embroidery Stitches

'फेदर टाका' (feather stitch) चा नमुना कोणत्या प्रकारे पसरतो?

  1. कापडाच्या कडेला फक्त लूप
  2. वर्तुळाच्या आत फक्त गाठी
  3. एका बाजूला फक्त सरळ समांतर टाके
  4. मध्य रेषेपासून दोन्ही बाजूंना आलटून पालटून फांद्यासारखे टाके Correct answer.

Explanation

फेदर टाक्यात मध्य रेषेपासून आलटून पालटून दोन्ही बाजूंना टाके काढले जातात, त्यामुळे पक्ष्याच्या पिसासारखी किंवा फांदीसारखी शाखा तयार होते. हा टाका वेल व पाने सजवण्यासाठी उपयुक्त आहे. टाके एकाच बाजूला सरळ नसतात.

Question 36Basic Hand Embroidery Stitches

'फिशबोन टाका' (fishbone stitch) पान भरण्यासाठी कसा काढला जातो?

  1. फक्त मध्यभागी गाठींची रांग
  2. मध्य शिरेपासून दोन्ही बाजूंना तिरपे टाके एकमेकांवर चढवून Correct answer.
  3. काठापासून मध्यापर्यंत सरळ समांतर टाके
  4. पानाच्या बाहेर वर्तुळाकार टाके

Explanation

फिशबोन टाक्यात मध्य शिरेजवळून सुरुवात करून दोन्ही बाजूंना तिरपे टाके एकमेकांवर चढवले जातात, त्यामुळे पानाच्या शिरेसारखा नमुना तयार होतो. टाके मध्यरेषेवर एकमेकांना छेदतात. हा टाका पाने व पाकळ्या भरण्यासाठी वापरला जातो.

Question 37Basic Hand Embroidery Stitches

'स्पायडर वेब टाका' (spider web stitch) तयार करण्यासाठी आधी काय काढले जाते?

  1. कापडाच्या कडेला समांतर लूप
  2. दोन समांतर वेणी रेषा
  3. एकच मोठी गाठ
  4. मध्यभागापासून बाहेर पसरणाऱ्या सरळ आधार रेषा Correct answer.

Explanation

स्पायडर वेब टाक्यात प्रथम मध्यभागापासून बाहेर पसरणाऱ्या सरळ आधार रेषा काढल्या जातात आणि नंतर त्यांच्याभोवती धागा गुंडाळून कोळ्याच्या जाळ्यासारखा आकार तयार होतो. आधार रेषा नसल्यास गुंडाळणी स्थिर राहत नाही. हा टाका फुलांच्या मध्यभागी वापरला जातो.

Question 38Basic Hand Embroidery Stitches

'कोर्डिंग' किंवा 'आवरण टाका' (couching) मध्ये जाड धागा कसा बसवला जातो?

  1. जाड धागा कापून त्याचे तुकडे चिकटवले जातात
  2. जाड धागा कापडातून वेधून सरळ टाके काढले जातात
  3. जाड धागा वर ठेवून लहान टाक्यांनी त्यावर आडवे बांधले जातो Correct answer.
  4. जाड धागा गाठीने बांधून मागे लपवला जातो

Explanation

काउचिंगमध्ये जाड किंवा चमकदार धागा कापडाच्या वर ठेवला जातो आणि लहान टाक्यांनी त्यावर आडवे बांधला जातो. यामुळे जाड धाग्याचा वेध न घेता त्याचे सौंदर्य दाखवता येते. हा टाका सोनेरी किंवा जाड धाग्यांसाठी उपयुक्त आहे.

Question 39Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकामात 'हुप' (embroidery hoop) वापरण्याचे मुख्य कारण काय?

  1. धाग्याचा रंग बदलण्यासाठी
  2. सुईची धार तीव्र करण्यासाठी
  3. कापड ताणून ठेवून टाके समान व सुरेख येण्यासाठी Correct answer.
  4. नमुन्याची रचना ठरवण्यासाठी

Explanation

हुप कापड ताणून ठेवतो, त्यामुळे कापड सैल पडत नाही आणि टाके समान आकाराचे व सुरेख येतात. ताणलेल्या कापडावर सुई सहज जाते व नमुना विकृत होत नाही. हुप धाग्याचा रंग किंवा सुईची धार बदलत नाही.

Question 40Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकामासाठी योग्य सुई निवडताना कोणता नियम पाळावा?

  1. फक्त बारीक सुई सर्वत्र वापरणे
  2. सुईचा आकार कापडाशी संबंधित नसतो
  3. जाड कापडासाठी जाड सुई व बारीक कापडासाठी बारीक सुई Correct answer.
  4. सर्व कापडांसाठी एकच जाड सुई

Explanation

सुईचा आकार कापडाच्या जाडीशी जुळवला जातो; जाड कापडात बारीक सुई वाकते तर बारीक कापडात जाड सुई मोठे छिद्र पाडते. त्यामुळे जाड कापडास जाड सुई व बारीक कापडास बारीक सुई योग्य ठरते. योग्य सुईने टाके स्वच्छ व समान येतात.

Question 41Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकामाच्या धाग्याची लांबी किती ठेवावी?

  1. फक्त ५ सें.मी.
  2. सुमारे २ मीटर लांब
  3. साधारण हाताच्या लांबीपेक्षा थोडी जास्त, म्हणजे सुमारे ४०-५० सें.मी. Correct answer.
  4. जितकी लांब असेल तितकी चांगली

Explanation

धागा हाताच्या लांबीपेक्षा थोडा जास्त म्हणजे सुमारे ४०-५० सें.मी. ठेवला जातो, जेणेकरून तो वारंवार गुंता येत नाही व घासून कमकुवत होत नाही. फार लांब धागा गुंततो आणि फार लहान धागा वारंवार बदलावा लागतो. योग्य लांबीने टाके स्वच्छ राहतात.

Question 42Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकामाच्या नमुन्याचे कापडावर हस्तांतरण करण्याची सामान्य पद्धत कोणती?

  1. नमुना थेट धाग्याने विणणे
  2. कापड नमुन्याच्या आकारात कापून टाकणे
  3. ट्रेसिंग पेपर किंवा कार्बन पेपर वापरून नमुना कापडावर उमटवणे Correct answer.
  4. नमुना फक्त मनात लक्षात ठेवणे

Explanation

नमुना कापडावर हस्तांतरित करण्यासाठी ट्रेसिंग पेपर, कार्बन पेपर किंवा पेन्सिलने हलके रेखाटन करण्याची पद्धत वापरतात. यामुळे टाके काढण्यासाठी मार्गदर्शक रेषा मिळतात आणि नमुना नीट बसतो. नमुना न लिहिता काढल्यास प्रमाण राखणे कठीण होते.

Question 43Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकाम पूर्ण झाल्यावर कामाची दर्जा तपासताना कोणती गोष्ट पाहावी?

  1. मागील बाजूस गाठी व सुटके धागे नसल्याची खात्री करणे Correct answer.
  2. टाके एकमेकांपासून दूर असणे
  3. धागा शक्य तितका सैल असणे
  4. पुढील बाजूस जास्तीत जास्त गाठी दिसणे

Explanation

पूर्ण झालेल्या भरतकामाची मागील बाजू स्वच्छ असावी; गाठी व सुटके धागे नसल्यास काम टिकाऊ व व्यवस्थित राहते. पुढील बाजूस गाठी दिसणे हे दोषाचे लक्षण आहे. योग्य ताण व घट्ट टाके यामुळे नमुना सुरेख दिसतो.

Question 44Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकामात 'शेडिंग' (shading) साध्य करण्यासाठी कोणता भराव तंत्र उपयुक्त आहे?

  1. लांब-आखूड टाके (long and short stitch) वापरून रंगांची हळुवार मिसळणी करणे Correct answer.
  2. फक्त कडेला ब्लँकेट टाका काढणे
  3. फक्त गाठींची रांग काढणे
  4. फक्त एकाच रंगाचे समान सॅटिन टाके काढणे

Explanation

लाँग-अँड-शॉर्ट स्टिचमध्ये लांब व आखूड टाके मिसळून काढले जातात, त्यामुळे दोन रंगांमधील संक्रमण हळुवार दिसते व शेडिंग तयार होते. हे तंत्र फुलांच्या पाकळ्यांमध्ये रंगछटा दाखवण्यासाठी उपयुक्त आहे. एकाच रंगाचे समान टाके शेडिंग देत नाहीत.

Question 45Basic Hand Embroidery Stitches

'स्टंपवर्क' किंवा 'छाया भरतकाम' (shadow work) मध्ये नमुना पुढील बाजूस कसा दिसतो?

  1. पुढील बाजूस काहीच दिसत नाही
  2. पुढील बाजूस जाड सोनेरी धागा दिसतो
  3. मागील बाजूस काढलेल्या टाक्यांची छाया पुढील बाजूस फिकट दिसते Correct answer.
  4. पुढील बाजूस फक्त गाठी दिसतात

Explanation

शॅडो वर्कमध्ये टाके कापडाच्या मागील बाजूस काढले जातात आणि पातळ कापडातून त्यांची छाया पुढील बाजूस हलकी दिसते. यामुळे नमुना मऊ व नाजूक वाटतो. जाड धागा किंवा गाठी या तंत्रात पुढील बाजूस ठळक दिसत नाहीत.

Question 46Basic Hand Embroidery Stitches

भरतकामात 'साटन टाका' (satin stitch) वापरून भराव करताना कोणती काळजी घ्यावी?

  1. टाके लांब आणि अंतरावर ठेवावेत जेणेकरून हवा खेळती राहील
  2. प्रत्येक टाक्यानंतर सुई कापडाच्या मागील बाजूस गाठ मारावी
  3. टाके एकमेकांना समांतर आणि जवळजवळ घट्ट बसवावेत Correct answer.
  4. धागा ताणून घट्ट ओढावा जेणेकरून कापड पकडून राहील

Explanation

साटन टाक्यात धाग्याचे टाके अगदी जवळ आणि समांतर ठेवले जातात, ज्यामुळे गुळगुळीत चमकदार भराव तयार होतो. टाके घट्ट ओढल्यास कापड सुरकुतते आणि टाके उठून दिसतात; म्हणून धाग्याचा ताण मध्यम ठेवावा. प्रत्येक टाक्याला गाठ मारल्यास मागील बाजू गोंधळलेली होते व टाका सुटण्याचा धोका वाढतो.

Question 47Basic Hand Embroidery Stitches

'स्टेम टाका' (stem stitch) काढताना धागा कोणत्या बाजूस ठेवला जातो?

  1. कापडाच्या मागील बाजूस लपवून
  2. सुईच्या टोकाच्या दिशेने, म्हणजेच टाक्याच्या खालच्या बाजूस
  3. सुईच्या डोळ्याच्या दिशेने, म्हणजेच टाक्याच्या वरच्या बाजूस Correct answer.
  4. सुईच्या दोन्ही बाजूंना आलटून पालटून

Explanation

स्टेम टाका काढताना धागा सुईच्या डोळ्याच्या बाजूस ठेवला जातो आणि सुई मागील बाजूस काढली जाते. यामुळे टाक्यांची मालिका गुंडाळलेल्या दोरीसारखी दिसते. धागा टोकाच्या बाजूस ठेवल्यास टाके सपाट होतात व तो स्टेम टाका राहत नाही.

Question 48Basic Hand Embroidery Stitches

'चेन टाका' (chain stitch) मध्ये प्रत्येक पुढील टाका कुठून सुरू केला जातो?

  1. मागील टाक्याच्या अगदी शेवटच्या टोकापासून
  2. मागील टाक्याच्या मधोमध, त्याच्या आत Correct answer.
  3. मागील टाक्याच्या वरून आडवा जाऊन
  4. मागील टाक्याच्या बाजूला थोड्या अंतरावर

Explanation

चेन टाक्यात प्रत्येक नवीन टाका मागील टाक्याच्या आत, म्हणजेच त्याच्या लूपमध्येच सुरू केला जातो. यामुळे टाक्यांची साखळी जोडलेली राहते आणि दुवे एकमेकांना जोडलेले दिसतात. टोकापासून सुरू केल्यास साखळी तुटक होते.

Question 49Basic Hand Embroidery Stitches

'काउचिंग' (couching) मध्ये जाड धागा बसवण्यासाठी कोणता टाका वापरला जातो?

  1. जाड धाग्याला कापडातून आत-बाहेर करून
  2. जाड धाग्याला वेटोळे घालून त्याच टाक्याने
  3. जाड धाग्याभोवती गाठ मारून
  4. जाड धाग्यावरून लहान आडवे टाके घालून Correct answer.

Explanation

काउचिंगमध्ये जाड धागा किंवा दोरी कापडावर ठेवून तिच्यावरून लहान आडवे टाके (टॅकिंग टाके) घातले जातात. हे टाके जाड धाग्याला आकार देतात आणि तो सरकू देत नाहीत. जाड धागा स्वतःच्या टाक्याने बसवला गेल्यास तो काउचिंग होत नाही.

Question 50Basic Hand Embroidery Stitches

'लाँग अँड शॉर्ट टाका' (long and short stitch) मध्ये टाक्यांची लांबी बदलण्याचे मुख्य कारण काय?

  1. धाग्याची बचत व्हावी
  2. टाके मोजणे सोपे व्हावे
  3. रंगांचे सौम्य संक्रमण (शेडिंग) साध्य व्हावे Correct answer.
  4. कापडाला मजबुती मिळावी

Explanation

लाँग अँड शॉर्ट टाक्यात लांब व लहान टाके एकमेकांत गुंफून भराव केला जातो, ज्यामुळे दोन रंगांमधील संक्रमण हळुवार दिसते. हेच तंत्र शेडिंगसाठी उपयुक्त ठरते. टाके मोजणे, मजबुती किंवा धाग्याची बचत हा या तंत्राचा उद्देश नाही.