Maharashtra SSC Hindi FL (MSBSHSE)

इ. १० वी (SSC) परीक्षा महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, पुणे घेते. प्रश्नपत्रिका, वेळापत्रक, निकाल व गुणपत्रक यांसारख्या बाबींसाठी फक्त mahahsscboard.in हे अधिकृत संकेतस्थळ पाहा. मंडळाचे विभागीय मंडळे पुणे, नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर, मुंबई, कोल्हापूर, अमरावती, नाशिक, लातूर व कोकण अशी नऊ आहेत; तुमची शाळा ज्या विभागात आहे तेथे प्रश्न विचारा.

अधिकृत अभ्यासक्रम, पाठ्यपुस्तके व मूल्यमापन पद्धतीची माहिती मंडळाच्या संकेतस्थळावरील 'विषय', 'डाउनलोड' व 'मूल्यमापन' या विभागांतून मिळते; पाठ्यपुस्तके ई-बालभारतीवर उपलब्ध आहेत. प्रश्नपत्रिकेची रचना व गुणांची विभागणी दरवर्षी बदलू शकते, म्हणून जुनी वह्या किंवा तिसऱ्या पक्षाची साहित्य यापेक्षा चालू सत्राची अधिकृत सूचना वापरा.

स्रोतात या विषयाचा कालावधी, एकूण गुण किंवा उत्तीर्णांक नमूद केलेले नाहीत, तेव्हा ते येथे दिलेले नाहीत. हे तपशील चालू सत्राच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका-रचना आणि परीक्षा सूचनेतूनच तपासा. सराव करताना शाळेच्या शिक्षकांनी सांगितलेला वेळ व गुणविभागणी वापरा आणि ती अधिकृत सूचनेशी पटवून घ्या.

प्रत्येक व्याकरण घटक - संधी, समास, कारक, वाक्यप्रकार - दोन-तीन उदाहरणांसह लिहून काढा आणि मग स्वतःची उदाहरणे तयार करा. लेखनासाठी आठवड्यातून एक निबंध व एक पत्र घड्याळ लावून लिहा; नंतर तेच वाचून चुका अधोरेखित करा. म्हणी व वाक्प्रचारांची स्वतंत्र वही ठेवा आणि दर आठवड्यात उजळणी करा.

प्रत्येक धड्याचा एक-दोन ओळींचा सारांश, मुख्य पात्रे, केंद्रीय विचार व लेखक-परिचय अशी चौकट तयार करा. कवितेसाठी कवी, प्रसंग, रस व अलंकार नोंदवा. पाठ वाचल्यावर पुस्तक बंद करून ती चौकट स्वतःच्या शब्दांत लिहा; अशा पुनरुत्पादनामुळे उत्तर लिखाणाच्या वेळी शब्द सहज सापडतात.

आधी वेळ न लावता एक पेपर सोडवून चुकांची यादी करा; नंतर ठरलेल्या वेळेत पूर्ण पेपर सोडवा. उत्तरे पूर्ण वाक्यांत, स्वच्छ हस्ताक्षरात आणि प्रश्नात विचारलेल्या मुद्द्यापुरतीच लिहा. गद्य-पद्य, व्याकरण आणि लेखन अशा तिन्ही भागांना वेळ विभागून द्या, म्हणजे शेवटचा निबंध अपुरा राहणार नाही.

पुनर्परीक्षेचे नियम, अर्जाची पद्धत व मुदती यांची माहिती या स्रोतात दिलेली नाही, तेव्हा ती येथे खात्रीने सांगता येत नाही. अशा बाबींसाठी मंडळाच्या संकेतस्थळावरील 'सूचना' विभाग आणि तुमच्या शाळेचे परीक्षा विभाग यांच्याकडून चालू सत्रातील अधिकृत परिपत्रक तपासा.

मंडळाच्या संकेतस्थळावर विद्यार्थी समुपदेशन हेल्पलाइन क्रमांक ९११२७०९११२ दिला आहे आणि मंडळाचा संपर्क क्रमांक ०२०-२५७०५००० आहे. पत्ता: सर्व्हे क्रमांक ८३२-अ, फायनल प्लॉट क्रमांक १७८ आणि १७९, बालचित्रवाणीजवळ, आघारकर संशोधन संस्थेच्या मागे, भांबुर्डा, शिवाजीनगर, पुणे-४११००४. शाळेच्या हिंदी शिक्षकांकडूनही मार्गदर्शन घ्या.

अभ्यासक्रम पाठ्यपुस्तकावर आधारित असल्याने तेच प्रमुख आधार असावे. पण उत्तम गुणांसाठी पाठ्यपुस्तकातील उताऱ्यांचे अर्थ, व्याकरणाचे नियम आणि स्वतःचे लेखन यांची जोड आवश्यक आहे. वृत्तपत्रे व छोट्या कथा वाचून शब्दसंग्रह वाढवा, पण परीक्षेच्या उत्तरांत पाठ्यपुस्तकातील संज्ञा व संदर्भच वापरा.