I85PREP
⌘ K
RBSE Secondary Sindhi study materials
RBSE Secondary Sindhi study resources

RBSE Secondary Sindhi practice questions

One question at a time. Build your RBSE Secondary Sindhi understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

RBSE مाध्यमिक سنڌي گائيڊ جي 'گدي' حصي ۾ شامل سبق 'جيءَ جي جوت' جو مرڪزي موضوع ڪهڙو آهي؟

  1. انسان جي اندروني روشني ۽ خود شناسي Correct answer.
  2. تجارتي منڊيءَ جو ڪمڪار
  3. شهرن ۾ رهڻ جا فائدا
  4. ٻوٽن جي پوکيءَ جو طريقو

Explanation

هن سبق ۾ ليکڪ انسان جي اندر ۾ موجود شعور ۽ خود شناسيءَ کي ’جوت‘ سان تشبيهه ڏئي ٿو. سڄو سبق ان خيال جي چوڌاري ڦري ٿو ته انسان پنهنجي اندر جي روشنيءَ کي سڃاڻي. ٻيا عنوان سبق جي متن سان لاڳاپو نه رکندا آهن.

Question 2Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

گدي جي سبق 'ماءُ جي مامتا' ۾ ماءُ جي ڪهڙي خاصيت نمايان ڪئي وئي آهي؟

  1. دولت جو لالچ
  2. سختي ۽ بي رحمي
  3. سفر جو شوق
  4. بي لوث قرباني ۽ پيار Correct answer.

Explanation

سبق ۾ ماءُ جي اها ڳالهه اجاگر ڪئي وئي آهي ته هوءَ پنهنجي ٻار لاءِ بنا ڪنهن مفاد جي قرباني ڏيندي آهي. ليکڪ ماءُ جي پيار کي ٻين سڀني رشتن کان مٿانهون ڏيکاري ٿو. اهو ئي سبق جو مرڪزي پيغام آهي.

Question 3Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'سنڌي ٻوليءَ جي اهميت' واري سبق ۾ ليکڪ سنڌي ٻوليءَ کي ڪهڙي شيءِ جو آئينو سڏيو آهي؟

  1. سنڌ جي تاريخ ۽ ثقافت جو Correct answer.
  2. سنڌ جي موسم جو
  3. سنڌ جي سياست جو
  4. سنڌ جي معيشت جو

Explanation

ليکڪ جو چوڻ آهي ته ٻولي ڪنهن به قوم جي تاريخ، رهڻي ڪهڻي ۽ ثقافت جي عڪاسي ڪندي آهي. ان ڪري سنڌي ٻولي سنڌ جي سڃاڻپ جو آئينو آهي. هيءَ تشبيهه سبق جي مرڪزي دليل جو حصو آهي.

Question 4Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

گدي جي سبق 'محنت جو ميوو' ۾ ٻڌايل مکيه سبق ڪهڙو آهي؟

  1. آرام ڪرڻ سڀ کان بهتر آهي
  2. قسمت تي ڀاڙڻ گهرجي
  3. محنت ڪرڻ سان مقصد حاصل ٿئي ٿو Correct answer.
  4. ٻين تي ڀروسو ڪرڻ گهرجي

Explanation

سبق جو مرڪزي خيال اهو آهي ته مسلسل محنت ۽ لڳن سان انسان پنهنجو مقصد حاصل ڪري سگهي ٿو. ڪهاڻيءَ جو مرڪزي ڪردار پنهنجي محنت سان ڪاميابي حاصل ڪري ٿو. ان ڪري محنت جو ميوو ضرور ملي ٿو.

Question 5Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' حصي جي سبق ۾ ليکڪ جي حيثيت سان راوين جو ڪهڙو ڪردار هوندو آهي؟

  1. ڪهاڻيءَ جو مرڪزي ڪردار
  2. مخالف جو وڪيل
  3. پنهنجا تجربا ۽ ويچار بيان ڪندڙ Correct answer.
  4. صرف واقعن جو تفصيل ڏيندڙ

Explanation

گدي ۾ راوي اڪثر پنهنجا ذاتي تجربا، مشاهدا ۽ ويچار پيش ڪندو آهي، جنهن سان مضمون ۾ ذاتي لهجو پيدا ٿئي ٿو. اهو ئي سبب آهي جو مضمون پڙهندڙ سان ويجهو محسوس ٿئي ٿو. ڪهاڻيءَ ۾ ڪردار ۽ راوي جا فرق هوندا آهن.

Question 6Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'پاڙيسريءَ جو حق' ۾ ليکڪ ڪهڙي اسلامي قدر تي زور ڏنو آهي؟

  1. صرف پنهنجي گهر جي حفاظت
  2. گهر جي وڏي ڪرڻ
  3. پاڙيسريءَ کان پري رهڻ
  4. پاڙيسريءَ جي خيال رکڻ ۽ سندس حق ادا ڪرڻ Correct answer.

Explanation

سبق ۾ پاڙيسريءَ جي حق کي اسلامي ڀائيچاريءَ جو حصو ڏيکاريو ويو آهي. ليکڪ چوي ٿو ته پاڙيسريءَ جي خيال رکڻ سان سماج ۾ محبت ۽ هم آهنگي وڌي ٿي. ان ڪري سندس حق ادا ڪرڻ هر مسلمان جي ذميواري آهي.

Question 7Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'سنڌي ادب جو سفر' سبق ۾ سنڌي نثر جي شروعات بابت ڪهڙي ڳالهه بيان ڪئي وئي آهي؟

  1. نثر صرف شاعريءَ جو ترجمو هو
  2. نثر سڌو سنئون انگريزن جي دور ۾ ئي شروع ٿيو
  3. نثر جو بنياد ڪهاڻين ۽ ترجمن سان پيو Correct answer.
  4. نثر جو ڪو به وجود نه هو

Explanation

سبق ۾ ٻڌايو ويو آهي ته سنڌي نثر جي شروعات ڪهاڻين، مضمونن ۽ ترجمن سان ٿي، جنهن بعد ان ۾ تدريجي واڌارو ٿيو. اهو سفر مختلف دورن ۾ مختلف صنفن ذريعي اڳتي وڌندو رهيو. ان ڪري نثر جو بنياد ڪهاڻين ۽ ترجمن تي رکيو ويو.

Question 8Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'شهيدن جي ياد' ۾ ليکڪ شهيدن جي قربانيءَ کي ڪهڙي شيءِ سان تشبيهه ڏني آهي؟

  1. اونداهي رات سان
  2. برسات جي پاڻيءَ سان
  3. سنسن ۾ وڻ سان
  4. چمڪندڙ تاري سان Correct answer.

Explanation

سبق ۾ شهيدن جي قربانيءَ کي آسمان جي چمڪندڙ تاري سان تشبيهه ڏني وئي آهي، جيڪو اونداهيءَ ۾ رستو ڏيکاري ٿو. اهو استعارو شهيدن جي روشن مثال ۽ رهنمائيءَ ڏانهن اشارو ڪري ٿو. ان ڪري هيءَ تشبيهه سبق جي مرڪزي عڪس آهي.

Question 9Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'تعليم جي طاقت' ۾ ليکڪ تعليم کي ڪهڙي شيءِ سان سڏيو آهي؟

  1. هٿيار
  2. روشني Correct answer.
  3. راند
  4. بار

Explanation

سبق ۾ تعليم کي روشنيءَ سان تشبيهه ڏني وئي آهي، جيڪا جهالت جي اونداهيءَ کي ختم ڪري ٿي. ليکڪ جو چوڻ آهي ته تعليم انسان کي صحيح رستو ڏيکاري ٿي. ان ڪري تعليم کي ’روشني‘ سڏيو ويو آهي.

Question 10Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'امن ۽ انصاف' ۾ ليکڪ جي نظر ۾ سماج ۾ امن ڪيئن قائم رهي سگهي ٿو؟

  1. سخت سزا ڏيڻ سان
  2. انصاف ۽ برابريءَ جي قيام سان Correct answer.
  3. ٻاهرين مداخلت سان
  4. صرف قانون سازيءَ سان

Explanation

ليکڪ جو دليل اهو آهي ته امن ان وقت تائين قائم نٿو رهي جيستائين سماج ۾ انصاف ۽ برابري نه هجي. قانون سازي ضروري آهي، پر ان تي عمل ۽ انصاف ئي اصل بنياد آهي. ان ڪري سبق ۾ انصاف کي امن جو بنياد سڏيو ويو آهي.

Question 11Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'ڳوٺ جي زندگي' ۾ ليکڪ شهر ۽ ڳوٺ جي ڀيٽ ۾ ڳوٺ جي ڪهڙي خوبي نمايان ڪري ٿو؟

  1. سادي ۽ پاڪ زندگي Correct answer.
  2. وڏين عمارتن جي گهڻائي
  3. ٽرئفڪ جي رش
  4. رابطي جي تيزي

Explanation

ليکڪ ڳوٺ جي زندگي کي سادي، پاڪ ۽ پاڙيسريءَ سان ڀرپور ڏيکاري ٿو، جڏهن ته شهر جي زندگيءَ ۾ رش ۽ بي رخيءَ جو ذڪر ڪري ٿو. اهو مقابلو سبق جو مرڪزي انداز آهي. ان ڪري ڳوٺ جي خوبي سادگي ۽ پاڪيزگي آهي.

Question 12Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'هڪ سٺو دوست' ۾ سچي دوستيءَ جي ڪهڙي نشاني بيان ڪئي وئي آهي؟

  1. گهڻيون دعوتون ڏيڻ
  2. وقت ۽ پئسي جو خرچ
  3. وڏيون ڳالهيون ڪرڻ
  4. مشڪل وقت ۾ ساٿ ڏيڻ Correct answer.

Explanation

سبق ۾ سچي دوست جي سڃاڻپ اها ڏني وئي آهي ته هو مشڪل وقت ۾ به پنهنجي دوست جو ساٿ نه ٿو ڇڏي. مالي خرچ يا وڏيون ڳالهيون دوستيءَ جو معيار نه آهن. ان ڪري مصيبت ۾ ساٿ ڏيڻ ئي سچي دوستيءَ جي نشاني آهي.

Question 13Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'مزدور جي عزت' ۾ ليکڪ جي مطابق مزدور جي ڪم کي گهٽ ڪيئن سمجهيو وڃي ٿو، ۽ ان جو سبب ڇا آهي؟

  1. مشين جي اچڻ سبب
  2. ڪم جي نوعيت کي غلط سمجهڻ سبب Correct answer.
  3. تعليم جي کوٽ سبب
  4. مزدور جي گهٽ پگهار سبب

Explanation

ليکڪ جو چوڻ آهي ته مزدور جي ڪم کي گهٽ سمجهڻ جو اصل سبب سندس ڪم جي نوعيت بابت غلط فهمي آهي، نه ته ڪم جي حيثيت. هر محنتي ڪم عزت جو حقدار آهي. ان ڪري سبق ۾ سماجي رويي جي درستگيءَ تي زور ڏنو ويو آهي.

Question 14Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'قومي اتحاد' ۾ ليکڪ ڪهڙي شيءِ کي قومي اتحاد جي دشمن سڏيو آهي؟

  1. فرقيواريت ۽ علحدگيءَ جي سوچ Correct answer.
  2. محنت ۽ لڳن
  3. ٻوليءَ جي ترقي
  4. تعليم جو پکيڙ

Explanation

ليکڪ فرقيواريت ۽ علحدگيءَ جي سوچ کي قومي اتحاد لاءِ سڀ کان وڏو خطرو قرار ڏئي ٿو. ان جي ابتڙ تعليم ۽ محنت اتحاد کي مضبوط ڪن ٿا. ان ڪري سبق ۾ فرقيواريت کي دشمن سڏيو ويو آهي.

Question 15Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'سنڌي ٻوليءَ جي اهميت' ۾ ليکڪ ٻوليءَ جي ترقي لاءِ ڪهڙي شيءِ کي لازمي قرار ڏنو آهي؟

  1. ٻوليءَ کي گهر تائين محدود رکڻ
  2. صرف شاعريءَ جي لکڻ
  3. مادري ٻوليءَ ۾ تعليم ۽ ان جو استعمال Correct answer.
  4. ٻاهرين زبانن جو مڪمل بائيڪاٽ

Explanation

ليکڪ جو دليل اهو آهي ته ٻوليءَ جي ترقي ان وقت ٿئي ٿي جڏهن ٻار مادري ٻوليءَ ۾ تعليم حاصل ڪري ۽ روزمره جي زندگيءَ ۾ ان کي استعمال ڪري. ٻاهرين زبانن کي رد ڪرڻ سبق جو مقصد نه آهي. ان ڪري مادري ٻوليءَ ۾ تعليم ۽ ان جو استعمال لازمي آهي.

Question 16Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'وقت جي پابندي' ۾ ليکڪ وقت کي ڪهڙي شيءِ سان تشبيهه ڏني آهي؟

  1. اڏامندي پکيءَ سان
  2. سڙي رهي وڻ سان
  3. بيٺل جبل سان
  4. وهندڙ درياءَ سان Correct answer.

Explanation

سبق ۾ وقت کي وهندڙ درياءَ سان تشبيهه ڏني وئي آهي، جو هڪ ڀيرو وهي وڃي ته واپس نٿو اچي. اهو عڪس وقت جي ناقابل واپسيءَ کي واضح ڪري ٿو. ان ڪري ليکڪ وقت جي قدر ڪرڻ جي تلقين ڪري ٿو.

Question 17Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'پنهنجي ڌرتيءَ سان محبت' ۾ ليکڪ ڌرتيءَ سان محبت جو عملي اظهار ڪهڙي شيءِ ۾ ڏسي ٿو؟

  1. صرف نعري بازيءَ ۾
  2. صرف تاريخي ڪتاب پڙهڻ ۾
  3. ٻاهر ملڪن ۾ رهڻ ۾
  4. ان جي صفائي ۽ ترقيءَ ۾ حصو وٺڻ ۾ Correct answer.

Explanation

ليکڪ جو چوڻ آهي ته ڌرتيءَ سان محبت جو عملي اظهار ان جي صفائي، سونهن ۽ ترقيءَ ۾ حصو وٺڻ سان ٿئي ٿو، نه رڳو نعرن سان. اهو عمل ئي حب الوطنيءَ جي سچي نشاني آهي. ان ڪري سبق ۾ عملي ڪردار تي زور ڏنو ويو آهي.

Question 18Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'ٻارن جا حق' ۾ ليکڪ ڪهڙي حق کي ٻين سڀني حقن جو بنياد سڏيو آهي؟

  1. سفر جو حق
  2. تعليم جو حق Correct answer.
  3. کيڏڻ جو حق
  4. ملڪيت جو حق

Explanation

سبق ۾ تعليم جي حق کي ٻارن جي ٻين حقن جو بنياد ڏيکاريو ويو آهي، ڇاڪاڻ ته تعليم ئي ٻار کي پنهنجن حقن بابت شعور ڏئي ٿي. کيڏڻ ۽ ٻيا حق به اهم آهن، پر انهن جو بنياد تعليم آهي. ان ڪري ليکڪ تعليم تي خاص زور ڏئي ٿو.

Question 19Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'شاعري ۽ زندگي' ۾ ليکڪ جي مطابق سٺي شاعريءَ جي ڪهڙي خاصيت هوندي آهي؟

  1. رڳو وزن جي پابندي
  2. صرف ڏکيو لفظن جو استعمال
  3. صرف خيالي دنيا جو بيان
  4. زندگيءَ جي حقيقتن جي عڪاسي Correct answer.

Explanation

ليکڪ جو چوڻ آهي ته شاعري زندگيءَ جي حقيقتن ۽ انساني جذبن جي عڪاسي ڪندي آهي، ان ڪري اها پڙهندڙ جي دل تائين پهچي ٿي. ڏکيا لفظ يا رڳو وزن سٺي شاعريءَ جو معيار نه آهن. ان ڪري حقيقت نگاريءَ کي خاصيت سڏيو ويو آهي.

Question 20Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'سنڌي ٻوليءَ جي اهميت' ۾ ليکڪ ٻوليءَ جي بقا لاءِ ڪهڙي خطري ڏانهن اشارو ڪري ٿو؟

  1. ٻوليءَ جو گهڻو استعمال
  2. ٻوليءَ جو ترجمو ٿيڻ
  3. ٻوليءَ جو لکڻ ۾ اچڻ
  4. ٻوليءَ جو گهٽ استعمال ۽ نئين نسل جي بي رخي Correct answer.

Explanation

ليکڪ خبردار ڪري ٿو ته جيڪڏهن نئين نسل مادري ٻوليءَ جو استعمال گهٽائي ڇڏيو ته ٻوليءَ جي بقا خطري ۾ پئجي سگهي ٿي. ٻوليءَ جو گهڻو استعمال ۽ لکڻ ان جي طاقت ۾ اضافو ڪن ٿا. ان ڪري سبق ۾ گهٽ استعمال کي خطرو سڏيو ويو آهي.

Question 21Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'امن ۽ انصاف' ۾ ليکڪ جي دليل جو بنيادي منطقي تسلسل ڪهڙو آهي؟

  1. امن کان قانون، قانون کان انصاف
  2. قانون کان انصاف، انصاف کان امن Correct answer.
  3. دولت کان امن، امن کان انصاف
  4. سزا کان امن، امن کان قانون

Explanation

ليکڪ جو دليل اهو آهي ته قانون جو مقصد انصاف آهي ۽ انصاف جو نتيجو امن آهي، يعني قانون کان انصاف ۽ انصاف کان امن تائين سلسلو هلندو آهي. جيڪڏهن قانون انصاف نه ڏئي ته امن قائم نٿو رهي. ان ڪري سبق جو منطقي تسلسل قانون، انصاف ۽ امن جو ترتيب وار تعلق آهي.

Question 22Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'مزدور جي عزت' ۾ ليکڪ جي خيال ۾ مزدور جي عزت ۽ سماج جي ترقيءَ جو ڪهڙو لاڳاپو آهي؟

  1. مزدور جي عزت سماج جي ترقيءَ جو لازمي حصو آهي Correct answer.
  2. مزدور جي عزت صرف مزدور لاءِ اهم آهي
  3. ٻئي هڪ ٻئي کان آزاد آهن
  4. سماج جي ترقي مزدور کي گهٽ ڪري ٿي

Explanation

ليکڪ جو دليل اهو آهي ته جيڪو سماج پنهنجي محنتي طبقي جي عزت نه ڪندو، ان جي ترقي نامڪمل رهندي، ڇاڪاڻ ته مزدور ئي سماج جو بنياد آهن. ان ڪري مزدور جي عزت ۽ سماج جي ترقي هڪ ٻئي سان ڳنڍيل آهن. اهو ئي سبق جو مرڪزي نڪتو آهي.

Question 23Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'شهيدن جي ياد' ۾ ليکڪ جي مطابق شهيدن جي قربانيءَ کي وسارڻ جو ڪهڙو نتيجو ٿئي ٿو؟

  1. قوم ۾ اتحاد جي مضبوطي
  2. قوم جي معيشت ۾ بهتري
  3. قوم جي اخلاقي زوال ۽ رهنمائيءَ جو نقصان Correct answer.
  4. قوم ۾ خود اعتماديءَ ۾ اضافو

Explanation

ليکڪ جو چوڻ آهي ته شهيدن جي قربانيءَ کي وسارڻ سان قوم پنهنجي اخلاقي رهنمائي وڃائي ويهندي، ڇاڪاڻ ته شهيد قوم جو ضمير ۽ مثال هوندا آهن. ان ڪري سندن ياد تازي رکڻ ضروري آهي. اهو ئي سبق جو مرڪزي پيغام آهي.

Question 24Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق 'تعليم جي طاقت' ۽ 'قومي اتحاد' جي وچ ۾ ليکڪ جو مشترڪه دليل ڪهڙو آهي؟

  1. تعليم اتحاد کي ڪمزور ڪري ٿي
  2. اتحاد تعليم جي مخالفت ڪري ٿو
  3. ٻنهي جو هڪ ٻئي سان ڪو به تعلق نه آهي
  4. تعليم ۽ اتحاد ٻئي سماجي ڀلائيءَ جا ذريعا آهن Correct answer.

Explanation

ٻنهي سبقن ۾ ليکڪ تعليم ۽ اتحاد کي سماج جي ڀلائيءَ ۽ ترقيءَ جا مثبت ذريعا ڏيکاري ٿو. تعليم شعور ڏئي ٿي ۽ اتحاد قوم کي مضبوط ڪري ٿو، ان ڪري ٻئي هڪ ٻئي کي پورو ڪن ٿا. اهو ئي مشترڪه دليل آهي.

Question 25Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سبق 'پنهنجي ڌرتيءَ سان محبت' ۾ ليکڪ جي نظر ۾ حب الوطنيءَ ۽ تنقيد جي ڪهڙي حد هجڻ گهرجي؟

  1. تنقيد مڪمل طور تي ممنوع هجڻ گهرجي
  2. تنقيد هميشه غداريءَ جي نشاني آهي
  3. حب الوطني صرف ساراهه تائين محدود آهي
  4. تعميري تنقيد حب الوطنيءَ جو حصو ٿي سگهي ٿي Correct answer.

Explanation

ليکڪ جو دليل اهو آهي ته حب الوطنيءَ جو مطلب اها ناهي ته هر ڳالهه تي اکيون بند ڪري ساراهه ڪجي؛ تعميري تنقيد به پنهنجي ڌرتيءَ سان محبت جو حصو آهي، ڇاڪاڻ ته ان سان سڌارو ايندو آهي. ان ڪري تنقيد کي غداريءَ سان ڳنڍڻ غلط آهي. اهو ئي سبق جو نازڪ نڪتو آهي.

Question 26Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

سنڌي 'گدي' (نثر) جي صنفن ۾ ڪهڙي صنف کي خيالن جي سادي ۽ سڌي بيان لاءِ سڀ کان موزون سمجهيو وڃي ٿو؟

  1. قصيدو
  2. مضمون Correct answer.
  3. غزل
  4. مرثيو

Explanation

گدي يا نثر ۾ مضمون اهڙي صنف آهي جنهن ۾ ليکڪ ڪنهن هڪ موضوع تي پنهنجا خيال سڌي ۽ مربوط انداز ۾ بيان ڪري ٿو. غزل، قصيدو ۽ مرثيو سڀ شاعريءَ جون صنفون آهن، تنهنڪري نثر جي سادي بيان سان انهن جو لاڳاپو نٿو ٺهي.

Question 27Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن به 'گدي' سبق جو مرڪزي خيال (central idea) ڳولڻ لاءِ سڀ کان پهريان ڪهڙي شيءِ تي ڌيان ڏيڻ گهرجي؟

  1. سبق جي آخر ۾ ڏنل سوال
  2. سبق جي پيراگرافن جو تعداد
  3. ليکڪ جو بار بار ورجائيندڙ نڪتو Correct answer.
  4. سبق ۾ ڪيل تشبيهن جو تعداد

Explanation

مرڪزي خيال اهو نڪتو هوندو آهي جنهن کي ليکڪ بار بار ورجائي يا مختلف پاسن کان بيان ڪري ٿو. پيراگرافن يا تشبيهن جو تعداد ۽ آخر ۾ ڏنل سوال مرڪزي خيال جو تعين ڪرڻ لاءِ ڪافي بنياد نٿا بڻجن.

Question 28Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق ۾ ليکڪ جي نقطه نظر ۽ انداز بيان کي پرکڻ لاءِ ڪهڙو طريقو وڌيڪ مناسب آهي؟

  1. صرف سبق جي عنوان تي ڀاڙڻ
  2. سبق کي صرف هڪ دفعو پڙهي مٿاڇري تي رهڻ
  3. ليکڪ جي ڳالهه کي پنهنجي زندگيءَ جي مشاهدي سان ملائڻ Correct answer.
  4. سبق ۾ ڪيل غلطين جو تعداد ڳڻڻ

Explanation

ليکڪ جو دليل ان وقت سمجهه ۾ ايندو آهي جڏهن ان کي پنهنجي مشاهدي ۽ تجربي سان ملائي پرکيو وڃي. اهڙي پرک سبق جي سوچ کي حقيقي زندگيءَ سان ڳنڍي ٿي ۽ انداز بيان جي گهرائي کي کولي ٿي.

Question 29Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي ڪنهن سبق ۾ ليکڪ جو لهجو (tone) سڃاڻڻ لاءِ سڀ کان مضبوط ثبوت ڪهڙو هوندو آهي؟

  1. ليکڪ پاران چونڊيل لفظ ۽ جملن جي ترڪيب Correct answer.
  2. سبق جي صفحن جو تعداد
  3. سبق جي شروعات ۾ ڏنل ليکڪ جو نالو
  4. ڪتاب جو رنگ ۽ ڪاغذ

Explanation

لهجو ليکڪ جي چونڊيل لفظن، جملن جي ڊيگهه ۽ ترڪيب مان ظاهر ٿئي ٿو. ساڳيو مضمون سخت يا نرم لهجي ۾ لکي سگهجي ٿو، ۽ اهو فرق لفظن ۽ ترڪيب ئي ظاهر ڪن ٿا.

Question 30Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن 'گدي' سبق ۾ ليکڪ هڪ ئي ڳالهه کي مختلف مثالن سان ورجائي ٿو. هن جو مکيه مقصد ڇا ٿي سگهي ٿو؟

  1. سبق کي ڊگهو ڪرڻ
  2. پنهنجي ڳالهه کي وڌيڪ مضبوط ۽ قائل ڪندڙ بڻائڻ Correct answer.
  3. پڙهندڙ کي بور ڪرڻ
  4. مخالف راءِ کي لڪائڻ

Explanation

مختلف مثالن سان هڪ ئي نڪتي کي ورجائڻ سان ليکڪ پنهنجي دليل کي زور وٺرائي ٿو ۽ پڙهندڙ جي ذهن ۾ ان کي پڪو ڪري ٿو. اهو انداز بيان قائل ڪرڻ جو هڪ شعوري طريقو آهي، نه محض ڊيگهه وڌائڻ.

Question 31Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن سبق ۾ ليکڪ پنهنجي دليل کي هڪ مخالف راءِ جو جواب ڏئي مضبوط ڪري ٿو. اهڙي طريقي کي ڇا چئبو آهي؟

  1. حقيقتن جو تعداد وڌائڻ
  2. تشبيهه جو استعمال
  3. مقابلي جو دليل (counter-argument) جو جواب Correct answer.
  4. اعترافِ عجز

Explanation

جڏهن ليکڪ مخالف راءِ کي پيش ڪري ان جو جواب ڏئي ٿو ته سندس دليل وڌيڪ مضبوط ۽ قابلِ اعتماد لڳي ٿو. هن طريقي ۾ ليکڪ پنهنجي موقف جي حدن کي به مڃي ٿو ۽ پڙهندڙ جو اعتماد وٺي ٿو.

Question 32Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق ۾ ڪنهن واقعي کي تفصيل سان بيان ڪرڻ جو مکيه ادبي فائدو ڇا آهي؟

  1. سبق ۾ ڪو به سبق نه بچي ٿو
  2. سبق جو موضوع ئي بدلجي وڃي ٿو
  3. پڙهندڙ کي منظر ۽ جذبو ويجهو محسوس ٿئي ٿو Correct answer.
  4. ليکڪ جو نالو مشهور ٿئي ٿو

Explanation

تفصيلي بيان پڙهندڙ جي ذهن ۾ منظر، واقعو ۽ ان سان جڙيل جذبو واضح ڪري ٿو، جنهن سان پڙهندڙ ان کي پنهنجي تجربي وانگر محسوس ڪري ٿو. اهو ئي سبب آهي جو تفصيل سبق جي اثر کي وڌائي ٿو.

Question 33Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن 'گدي' سبق ۾ ليکڪ جو پنهنجي ڳوٺ يا علائقي جو حوالو ڏيڻ ڇا ظاهر ڪري ٿو؟

  1. ليکڪ جو پنهنجي تجربي ۽ مشاهدي سان ڳنڍيل هجڻ Correct answer.
  2. ليکڪ جو شاعر هجڻ
  3. سبق جو ترجمو هجڻ
  4. سبق جو مڪمل افسانو هجڻ

Explanation

ذاتي حوالو ڏيڻ سان ليکڪ پنهنجي ڳالهه کي حقيقي تجربي ۽ مشاهدي سان ڳنڍي ٿو، جنهن سان بيان ۾ سچائي ۽ ويجهڙائپ اچي ٿي. اهو لازمي ناهي ته سبق مڪمل افسانو يا ترجمو هجي.

Question 34Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن سبق ۾ ليکڪ جي ڏنل انگن اکرن (statistics) جو ڪهڙو استعمال ادبي طور مناسب سمجهيو وڃي ٿو؟

  1. دليل کي حقيقتن سان مضبوط ڪرڻ لاءِ Correct answer.
  2. صرف سبق ڊگهو ڪرڻ لاءِ
  3. پڙهندڙ کي الجهن ۾ وجهڻ لاءِ
  4. شاعراڻو حسن وڌائڻ لاءِ

Explanation

انگ اکر جڏهن ڪنهن دليل جي تائيد ڪن ته اهي ليکڪ جي ڳالهه کي حقيقي ۽ قابلِ اعتماد بڻائين ٿا. محض ڊيگهه وڌائڻ يا الجهن پيدا ڪرڻ لاءِ انگ ڏيڻ ادبي بيان جي معيار کي گهٽائي ٿو.

Question 35Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' جي سبق ۾ ليکڪ جي استعمال ڪيل محاورن ۽ چوڻين جو مکيه ڪردار ڇا هوندو آهي؟

  1. ڳالهه کي مختصر ۽ اثرائتو بڻائڻ Correct answer.
  2. سبق جي گرامر کي خراب ڪرڻ
  3. ليکڪ جي نالي کي لڪائڻ
  4. سبق کي شاعريءَ ۾ بدلائڻ

Explanation

محاورا ۽ چوڻيون ٿوري لفظن ۾ وڏو مطلب سمجهائين ٿيون ۽ ٻوليءَ کي مقامي رنگ ۽ اثر ڏين ٿيون. اهي نثر جي سونهن ۽ اثر کي وڌائڻ لاءِ استعمال ٿين ٿيون، نه گرامر خراب ڪرڻ لاءِ.

Question 36Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن 'گدي' سبق ۾ ليکڪ هڪ ڳالهه کي 'پکيءَ جي پر' سان تشبيهه ڏئي ٿو. هن تشبيهه جو ڪهڙو اثر پڙهندڙ تي ٿئي ٿو؟

  1. ڳالهه کي مشڪل ۽ مبهم بڻائي ٿي
  2. سبق جو موضوع بدلائي ٿي
  3. ليکڪ جي راءِ کي رد ڪري ٿي
  4. ڳالهه کي تصويري ۽ ياد رهڻ جهڙي بڻائي ٿي Correct answer.

Explanation

تشبيهه ڪنهن تجريدي ڳالهه کي هڪ واقف تصوير سان ڳنڍي ٿي، جنهن سان پڙهندڙ ان کي آسانيءَ سان سمجهي ۽ ياد رکي ٿو. اهو ئي سبب آهي جو تشبيهه نثر ۾ اثر وڌائڻ جو طاقتور وسيلو آهي.

Question 37Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن 'گدي' سبق ۾ ليکڪ پنهنجي دور جي سماجي برائيءَ تي تنقيد ڪري ٿو. هن تنقيد جو صحيح ادبي مقصد ڇا آهي؟

  1. سبق کي مزاحيه بڻائڻ
  2. صرف ماڻهن کي ڊيڄارڻ
  3. سماج ۾ سڌارو ۽ ڄاڻ وڌائڻ Correct answer.
  4. ليکڪ جي دشمني ظاهر ڪرڻ

Explanation

ادبي تنقيد جو مقصد اڪثر سماجي برائيءَ کي نمايان ڪري ماڻهن ۾ ڄاڻ ۽ سڌارو پيدا ڪرڻ هوندو آهي. ليکڪ برائيءَ جو عڪس ڏيکاري پڙهندڙ کي سوچڻ ۽ سڌرڻ لاءِ همٿائي ٿو، نه ڊيڄارڻ لاءِ.

Question 38Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

'گدي' سبق جي ٻن پيراگرافن جي وچ ۾ لاڳاپو پرکڻ لاءِ ڪهڙي شيءِ تي ڌيان ڏيڻ گهرجي؟

  1. ٻنهي پيراگرافن جي مرڪزي نڪتي ۽ انهن جي ڳنڍجندڙ خيال تي Correct answer.
  2. ٻنهي جي پهرين لفظ جي هڪجهڙائي تي
  3. ٻنهي پيراگرافن جي ڊيگهه هڪجهڙي هجڻ تي
  4. ٻنهي ۾ ڏنل لفظن جو تعداد تي

Explanation

پيراگرافن جو ادبي لاڳاپو انهن جي خيالن جي تسلسل مان ٺهي ٿو، يعني هڪ پيراگراف جو نڪتو ٻئي کي ڪيئن اڳتي وڌائي ٿو. ڊيگهه يا لفظن جو تعداد هن لاڳاپي جو معيار ناهي.

Question 39Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن 'گدي' سبق جو ليکڪ هڪ ئي واقعي کي ٻن مختلف ڪردارن جي نظر کان بيان ڪري ٿو. ان انداز سان ليکڪ ڇا حاصل ڪري ٿو؟

  1. سبق جي آخر کي غير ضروري بڻائي ٿو
  2. واقعي کي ناممڪن بڻائي ٿو
  3. سبق جي ٻوليءَ کي آسان بڻائي ٿو
  4. واقعي کي هڪ طرفي بدران گهڻ طرفي بڻائي ٿو Correct answer.

Explanation

هڪ واقعي کي مختلف ڪردارن جي نظر کان ڏيکارڻ سان پڙهندڙ کي ڪيترائي رخ ۽ راءِ نظر اچن ٿا، جنهن سان بيان هڪ طرفي نه رهي گهڻ طرفي ٿي وڃي ٿو. اهو طريقو حقيقت جي پيچيدگيءَ کي وڌيڪ سچائيءَ سان پيش ڪري ٿو.

Question 40Prose (Gady) - prescribed textbook lessons

ڪنهن 'گدي' سبق ۾ ليکڪ جي ڏنل پيغام ۽ سندس چونڊيل انداز بيان ۾ تضاد هجي ته ان جو ڪهڙو نتيجو ٿئي ٿو؟

  1. پڙهندڙ جو اعتماد گهٽجي ٿو ۽ سبق جو اثر ڪمزور ٿئي ٿو Correct answer.
  2. پيغام وڌيڪ واضح ٿي وڃي ٿو
  3. سبق خودبخود شاعري بڻجي وڃي ٿو
  4. سبق جو موضوع ئي ختم ٿي وڃي ٿو

Explanation

جڏهن ليکڪ جو لهجو يا انداز سندس پيغام سان ٺهڪي نه ٿو اچي ته پڙهندڙ کي بيان ۾ سچائيءَ جو شڪ پوندو آهي ۽ سبق جو اثر گهٽجي ٿو. تنهنڪري ادبي پرک ۾ پيغام ۽ انداز جي هڪجهڙائي لازمي سمجهي وڃي ٿي.

Question 41Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

RBSE माध्यमिक स्तर की सिंधी कविता पाठ्यपुस्तक में संकलित कविताओं की मुख्य भाषा कौन-सी है?

  1. सिंधी Correct answer.
  2. संस्कृत
  3. उर्दू
  4. अंग्रेज़ी

Explanation

इस पाठ्यक्रम का विषय सिंधी कविता (पद्य) है, इसलिए संकलित कविताएँ मूल रूप से सिंधी भाषा में हैं। अन्य विकल्प पाठ्यपुस्तक की कविताओं की मूल भाषा नहीं हैं।

Question 42Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

सिंधी कविता में 'बैत' का अर्थ किससे संबंधित है?

  1. केवल लोकगीत का मंच
  2. दो पंक्तियों की छंदबद्ध रचना Correct answer.
  3. गद्य में लिखा निबंध
  4. शब्दकोश की भूमिका

Explanation

बैत सिंधी काव्य-परंपरा की दो पंक्तियों वाली छंदबद्ध विधा है, जिसमें प्रायः दोनों पंक्तियाँ तुकांत या अर्थ-संबद्ध होती हैं। यह पद्य की संरचना से जुड़ा पारिभाषिक शब्द है, गद्य विधा नहीं।

Question 43Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

सिंधी काव्य में 'वाई' किस प्रकार की रचना मानी जाती है?

  1. व्याकरण-सूत्र
  2. गेय पद्य रचना Correct answer.
  3. गद्यात्मक संस्मरण
  4. नाटक का अंक

Explanation

वाई सिंधी की लोकप्रिय गेय काव्य-विधा है, जिसे प्रायः सामूहिक रूप से गाया जाता है और जिसकी पंक्तियाँ लयबद्ध होती हैं। यह पद्य-परंपरा का अंग है, इसलिए गद्य या व्याकरण से इसका संबंध नहीं।

Question 44Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

कविता पढ़ते समय 'लय' का क्या कार्य है?

  1. पृष्ठ-संख्या निर्धारित करना
  2. पंक्तियों के स्वर-भार और गति को नियमित करना Correct answer.
  3. केवल कवि का नाम बताना
  4. कविता का अनुवाद करना

Explanation

लय पंक्तियों में स्वर-भार, विराम और गति का क्रम बनाती है, जिससे कविता सुनने में सुसंगत लगती है। यह छंद और गेयता दोनों से जुड़ी काव्य-विशेषता है।

Question 45Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

किसी कविता का 'मूल भाव' जानने के लिए सबसे उपयुक्त आधार क्या है?

  1. पूरी कविता के केंद्रीय विचार की पहचान Correct answer.
  2. कविता की पंक्ति-संख्या
  3. पुस्तक का आवरण-चित्र
  4. कवि की जन्मतिथि

Explanation

मूल भाव वह केंद्रीय विचार या अनुभूति है जिसके चारों ओर पूरी कविता के बिंब और भाषा गुँथे होते हैं। इसलिए उसे संपूर्ण पाठ के अर्थ से निकालना चाहिए।

Question 46Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

सिंधी कविता में 'दोहा' जैसी दो-पंक्ति संरचना पहचानने का आधार क्या होता है?

  1. पंक्तियों की संख्या और तुक-व्यवस्था Correct answer.
  2. टिप्पणियों की संख्या
  3. कविता का शीर्षक लंबा होना
  4. गद्य खंडों का होना

Explanation

दो-पंक्ति वाली विधाओं में पंक्ति-संख्या और अंतिम तुक या मिलान संरचना का निर्धारक तत्व होता है। शीर्षक की लंबाई या गद्य-खंडों से छंद-रूप नहीं पहचाना जाता।

Question 47Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

कविता के किसी बिंब (इमेज) को पहचानने का सर्वोत्तम तरीका क्या है?

  1. इंद्रिय-अनुभव जगाने वाले शब्द-प्रयोग को देखना Correct answer.
  2. कवि के पुरस्कार खोजना
  3. केवल कठिन शब्दों की सूची बनाना
  4. कविता की प्रति गिनना

Explanation

बिंब वे शब्द-चित्र हैं जो दृश्य, श्रव्य या स्पर्श-अनुभव जगाते हैं, इसलिए उन्हें इंद्रिय-अनुभूति देने वाले प्रयोगों से पहचाना जाता है। कठिन शब्दों की सूची या बाहरी तथ्य बिंब नहीं बताते।

Question 48Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

कविता-पाठ में 'पुनरुक्ति' (आवृत्ति) का प्रायः क्या प्रभाव होता है?

  1. अर्थ को अनिश्चित कर देना
  2. कविता को गद्य बना देना
  3. किसी भाव या स्वर पर बल देना Correct answer.
  4. तुक को पूरी तरह मिटा देना

Explanation

किसी शब्द या पंक्ति की आवृत्ति श्रोता का ध्यान उसी भाव, स्वर या संदेश पर केंद्रित करती है। यह पद्य की अर्थ-गरिमा बढ़ाने वाला प्रयोग है, विधा बदलने वाला नहीं।

Question 49Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

सिंधी कविता में 'सूफ़ी प्रेम-काव्य' की पहचान किस विशेषता से होती है?

  1. ईश्वर-प्रेम को मानवीय प्रेम के रूपक में व्यक्त करना Correct answer.
  2. केवल युद्ध-वर्णन करना
  3. केवल व्यंग्य करना
  4. केवल ऋतु-वर्णन करना

Explanation

सूफ़ी काव्य-परंपरा में ईश्वर-प्रेम को प्रायः सांसारिक प्रेम, विरह और मिलन के रूपकों में व्यक्त किया जाता है। यह आध्यात्मिक अर्थ को लौकिक बिंबों से जोड़ता है।

Question 50Poetry (Padya) - prescribed textbook poems

कविता में 'विरह' भाव पहचानने का सर्वोत्तम संकेत क्या है?

  1. प्रिय के अभाव में तीव्र पीड़ा और प्रतीक्षा का चित्रण Correct answer.
  2. खेत में बीज बोने का वर्णन
  3. बाज़ार के मोल-भाव का वर्णन
  4. राजा की विजय का उल्लेख

Explanation

विरह वियोग की अनुभूति है, जिसमें प्रिय के अभाव से उत्पन्न पीड़ा, प्रतीक्षा और स्मृति प्रमुख होती हैं। अन्य वर्णन भाव-विशेष नहीं, केवल प्रसंग हैं।