سنڌي گرامر ۽ ٻوليءَ جي ساخت
هي حصو سنڌي گرامر ۽ ٻوليءَ جي ساخت تي آهي. امتحان ۾ اسم، صفت، فعل، ضمير، حرف، جنس، عدد، حالت ۽ جملن جي ترتيب پڇي ويندي آهي. سنڌي عربي-فارسي رسم الخط ۾ لکي ويندي آهي ۽ معياري الف-ب ۾ 52 اکر ڳڻيا وڃن ٿا.
بنيادي ڳالهيون
- جملو عام طور تي فاعل + مفعول + فعل (SOV) جي ترتيب ۾ ايندو آهي.
- اسم جي جنس مذڪر يا مونث، ۽ عدد واحد يا جمع هوندو آهي؛ فعل جي صورت فاعل جي جنس ۽ عدد سان ملندي آهي.
- حرف جر يا postposition اسم جي پويان ايندي آهي، جهڙوڪ جو، جي، جا؛ ان جو لاڳاپو متعلق اسم سان هوندو آهي.
- ضمير ۾ مان، تون، هو، هوءَ، اسان، توهان، اهي؛ خطاب ۽ عزت جو فرق به ڏسو.
- صفت اسم کان اڳ ايندي آهي ۽ جنس/عدد سان هم آهنگ ٿي سگهي ٿي.
- مرڪب فعل ۾ بنيادي فعل ۽ مددگار فعل گڏ ايندا آهن؛ زمانو ۽ پاسو بدلجندو آهي.
ڪم ٿيل مثال
جملو: منهنجي ڀيڻ ڪتاب پڙهي ٿي. فاعل ڀيڻ مونث واحد آهي، ان ڪري فعل پڙهي ٿي مونث واحد آيو. مفعول ڪتاب فعل کان اڳ ۾ آهي، يعني ترتيب SOV آهي. جيڪڏهن فاعل ڀاءُ هجي ته جملو منهنجو ڀاءُ ڪتاب پڙهي ٿو ٿيندو؛ هتي ٿو مذڪر واحد سان ملندو. جواب ۾ پهريان فاعل، پوءِ فعل جي جنس ۽ عدد جو سبب لکو.
نقصان ڏيندڙ غلطيون
- انگريزي ترتيب سان فعل کي وچ ۾ آڻڻ.
- مونث ۽ مذڪر فعل جي صورت ۾ غلطي ڪرڻ.
- postposition جو لاڳاپو غلط اسم سان ڳنڍڻ.
- جمع ۽ واحد جي نشانيءَ کي نظرانداز ڪرڻ.