ਇਕ-ਅੰਕੀ ਨਾਟਕ ਦੀ ਕਟੌਤੀ: ਥੀਮ ਬਨਾਮ ਹਾਸ-ਰਸ
ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਸੱਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਇਕ-ਅੰਕੀ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾਟਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ 19 ਮਿੰਟ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਚ ਸਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ 15 ਮਿੰਟ ਹੈ। ਦੋ ਸੰਪਾਦਨ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹਨ: ਪ੍ਰਸਤਾਵ A 4 ਮਿੰਟ ਦਾ ਹਾਸ-ਰਸ monologue ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਨਾਟਕ 15 ਮਿੰਟ ਦਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵ B 3 ਮਿੰਟ ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਨਾਟਕ 16 ਮਿੰਟ ਦਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਰਿਹਰਸਲ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਰਸ਼ਕ ਹੱਸਣ, ਪਰ ਨਾਟਕ ਦਾ ਅੰਤ ਸਮਝ ਵੀ ਆਵੇ।
1. ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਚੁਣੋਗੇ ਅਤੇ ਕਿਉਂ? ਥੀਮ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਾਪਦੰਡ ਵਰਤੋ।
Read the worked answer
ਪ੍ਰਸਤਾਵ B ਚੁਣੋ, ਪਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਟੌਤੀ ਹੋਰ ਕਰੋ।
- ਥੀਮ: ਨਾਟਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਭਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਜੇ motive ਵਾਲਾ ਸੰਵਾਦ ਕੱਟਿਆ ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਕ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਗੇ ਕਿ ਪਾਤਰ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸੰਘਰਸ਼: ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਕੀ ਨਾਟਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਖਲਾ ਲੱਗੇਗਾ।
- ਸਮਾਂ: B ਨਾਲ 16 ਮਿੰਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, 1 ਮਿੰਟ ਵੱਧ। ਇਸ ਲਈ ਅੰਤ ਦੀ ਲੰਮੀ ਵਿਦਾਈ ਨੂੰ 30 ਸਕਿੰਟ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ-ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ 30 ਸਕਿੰਟ ਛੋਟਾ ਕਰੋ।
- ਹਾਸ-ਰਸ: A ਦਾ monologue ਕੱਟਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਦੀ ਇੱਕ-ਲਾਈਨ comic beat ਰੱਖ ਕੇ ਹਾਸਾ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਜੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕਹੇ ਕਿ ਹਾਸ-ਰਸ ਕਾਰਨ ਦਰਸ਼ਕ ਹੱਸਣਗੇ ਅਤੇ A ਚੁਣੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਓਗੇ? ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਤਰਕ ਲਿਖੋ।
Read the worked answer
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਇੰਜ ਸਮਝਾਓ: 'ਹਾਸ-ਰਸ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ motive ਵਾਲਾ 3-ਮਿੰਟ ਸੰਵਾਦ ਕੱਟਿਆ ਤਾਂ ਅੰਤ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਫਿੱਕਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ monologue ਦੀ ਥਾਂ ਛੋਟਾ comic beat ਰੱਖਾਂਗੇ ਅਤੇ 1 ਮਿੰਟ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕਰਾਂਗੇ।' ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਵੀ 15 ਮਿੰਟ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਰਹੇਗੀ।