ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਨ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਰਤੋਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਨ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਰਤੋਂ - ਲਿਪੀ, ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ, ਲਿੰਗ-ਵਚਨ, ਕਾਰਕ, ਕਿਰਿਆ-ਕਾਲ ਤੇ ਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲਿਪੀ ਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
- ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ 41 ਅੱਖਰ ਹਨ: 35 ਮੁੱਢਲੇ ਤੇ 6 ਨਵੇਂ (ਸ਼, ਖ਼, ਗ਼, ਜ਼, ਫ਼, ਲ਼)।
- ਲਗਾਂ-ਮਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਬਿੰਦੀ, ਟਿੱਪੀ, ਅੱਧਕ ਤੇ ਹਲੰਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
- ਨਿਯਮ: ਟਿੱਪੀ ਮੁਕਤਾ, ਸਿਹਾਰੀ ਤੇ ਔਂਕੜ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਸਵਰਾਂ ਨਾਲ; ਬਿੰਦੀ ਕੰਨਾ, ਬਿਹਾਰੀ, ਦੁਲੈਂਕੜ, ਲਾਵਾਂ, ਹੋੜਾ ਤੇ ਕਨੌੜਾ ਵਾਲੇ ਲੰਮੇ ਸਵਰਾਂ ਨਾਲ।
ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਧੁਰ ਨਿਯਮ
- ਲਿੰਗ ਦੋ ਹੀ ਹਨ: ਪੁਲਿੰਗ ਤੇ ਇਸਤਰੀ-ਲਿੰਗ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਾਂਵ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਕਾਰਕ-ਚਿੰਨ੍ਹ: ਨੇ, ਨੂੰ, ਦਾ/ਦੀ/ਦੇ, ਤੋਂ, ਵਿੱਚ, ਉੱਤੇ, ਨਾਲ।
- ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਲ (ਵਰਤਮਾਨ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ), ਪੱਖ (ਸਾਧਾਰਨ, ਚੱਲ ਰਿਹਾ, ਪੂਰਨ) ਤੇ ਸੰਬੋਧਨ-ਪੱਧਰ (ਤੂੰ, ਤੁਸੀਂ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
Worked example
ਗਲਤ ਵਾਕ: ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਆਵਾਂਗਾ।
- ਪਹਿਲੀ ਗਲਤੀ: ਨੇ ਕਾਰਕ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਤਾ ਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਸਹੀ ਹੈ।
- ਦੂਜੀ ਗਲਤੀ: ਅਸਿੱਧਾ ਕਥਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰਲੀ ਕਿਰਿਆ ਵੀ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ - ਆਵਾਂਗਾ ਦੀ ਥਾਂ ਆਵੇਗਾ।
- ਸੋਧਿਆ ਵਾਕ: ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਆਵੇਗਾ।
ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕ
- ਟਿੱਪੀ ਤੇ ਬਿੰਦੀ ਦੀ ਥਾਂ ਬਦਲ ਦੇਣਾ।
- ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦਾ ਨਾ ਮਿਲਣਾ।
- ਹਿੰਦੀ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸ਼ਬਦ ਜਿਵੇਂ ਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ਨੈ ਵਰਤਣਾ।