ಪದ್ಯ (Poetry): ಅರ್ಥ, ರಸ, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ
ಪದ್ಯದ ಮೂರು ಪದರ
ಪದ್ಯ ವಿಭಾಗವು ನಿಗದಿತ ಕವನಗಳ ಅರ್ಥ, ರಸ, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕವಿ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಪದ್ಯದ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸ್ವಂತ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ; ನಂತರ ಭಾವನೆ (ರಸ), ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕವಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿ ಸೇರಿಸಿ. ಕವಿ ಪರಿಚಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು, ಕಾಲ, ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿ, ಬಿರುದು ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಸಾಕು; ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬರೆಯಬೇಡಿ.
ರಸ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ
ನವರಸಗಳಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರ, ವೀರ, ಕರುಣ, ಹಾಸ್ಯ, ಭಯಾನಕ, ಬೀಭತ್ಸ, ಅದ್ಭುತ, ರೌದ್ರ, ಶಾಂತ ಮುಖ್ಯ. ಅಲಂಕಾರವು ಭಾಷೆಯ ಅಲಂಕಾರ; ರಸವು ಓದುಗನ ಅನುಭವ. “ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖ” - ಇದು ಉಪಮೆ; “ಮುಖವೇ ಚಂದ್ರ” - ಇದು ರೂಪಕ. ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಧ್ವನಿ “ಅನುಪ್ರಾಸ”; ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ. ಅಲಂಕಾರದ ಹೆಸರು ಬರೆದು ಕಾರಣವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿ.
ಮಾದರಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
“ಮಳೆ ಬಂದಿತು, ಭೂಮಿ ನಗುತಿದೆ” ಎಂಬ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಮಾನವ ಭಾವನೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ - ಇದು ಮಾನವೀಕರಣ ಅಲಂಕಾರ; ಭಾವ ಆನಂದದ್ದು. ಪ್ರಶ್ನೆ: “ಈ ಸಾಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾವ ತಿಳಿಸಿ.” ಉತ್ತರ: “ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಗುವ ಮಾನವನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಮಾನವೀಕರಣ ಅಲಂಕಾರ; ಮಳೆಯಿಂದ ಜೀವಂತಿಕೆ ಮೂಡುವ ಆನಂದ ಭಾವ.” ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು + ಆಧಾರ ಎರಡೂ ಇರಬೇಕು.
ಸೆಳೆತಗಳು
ರಸ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಗೊಂದಲಿಸುವುದು; ಉಪಮೆಗೆ “ರೂಪಕ” ಎಂದು ಬರೆಯುವುದು; ಕವಿ ಪರಿಚಯದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕೃತಿ ಹೇಳುವುದು; ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪದಶಃ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡುವುದು. ಭಾವವನ್ನು ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರದ ಹೆಸರು ಕೊಡಿ.