First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Pali Grammar and Syntax
पालि भाषायं 'बुद्ध' सद्दो किं नामं होति?
- उपसग्गो (prefix)
- नामं (noun) Correct answer.
- आख्यातं (verb)
- निपातो (particle)
Explanation
पालि व्याकरणे सद्दा दुविधा होन्ति - नामानि च आख्यातानि च। 'बुद्ध' सद्दो पुरिसवाचको नामपदं होति, विभत्तिं गण्हाति (बुद्धो, बुद्धं, बुद्धस्स), न च किरियं वदति। तस्मा तं नामं येव।
Question 2Pali Grammar and Syntax
'गच्छति' इति पदस्स मूलधातु को?
- गमन
- गता
- गम् Correct answer.
- गच्छ
Explanation
पालि आख्यातं धातुतो सिज्झति; 'गच्छति' इति पदं 'गम्' धातुस्स विकरणप्पच्चयेन सिद्धं होति। 'गच्छ' इति आदेसो येव, न मूलधातु; 'गता' तस्स पदं, 'गमन' भावनामं।
Question 3Pali Grammar and Syntax
'पुरिसो आगच्छति' इति वाक्ये 'पुरिसो' इति पदं कतरविभत्तिया होति?
- ततिया विभत्ति (instrumental)
- दुतिया विभत्ति (accusative)
- चतुत्थी विभत्ति (dative)
- पठमा विभत्ति (nominative) Correct answer.
Explanation
कत्तु पदं पठमाविभत्तिया होति, किरियाय सह सम्बन्धं दस्सेन्तं। 'आगच्छति' इति किरिया तस्स कत्तुं दस्सेति, तस्मा 'पुरिसो' पठमाविभत्तिया येव।
Question 4Pali Grammar and Syntax
पालि भाषायं 'इति' सद्दो कतरस्मिं वग्गे पविसति?
- नामं (noun)
- आख्यातं (verb)
- उपसग्गो (prefix)
- निपातो (particle) Correct answer.
Explanation
'इति' अव्ययो निपातो होति; सो सद्दस्स वा वाक्यस्स वा अन्ते ठत्वा तं उद्धरति, न च विभत्तिं गण्हाति। अव्ययत्ता तस्स रूपं सब्बत्थ समानं तिट्ठति।
Question 5Pali Grammar and Syntax
'बुद्धं सरणं गच्छामि' इति वाक्ये 'बुद्धं' इति पदं कतरविभत्तिया होति?
- छट्ठी विभत्ति (genitive)
- दुतिया विभत्ति (accusative) Correct answer.
- सत्तमी विभत्ति (locative)
- पठमा विभत्ति (nominative)
Explanation
'गच्छामि' इति किरियाय कम्मं 'सरणं' होति, तस्स विसेसनं 'बुद्धं' पि कम्मत्ता दुतियाविभत्तिया होति। पालि भाषायं कम्मं दुतियाविभत्तिया येव होति।
Question 6Pali Grammar and Syntax
'सो पोत्थकं वाचेति' इति वाक्ये 'वाचेति' इति पदं कतरधातुतो सिद्धं?
- वाच (vāc) धातुतो
- वच (vac) धातुतो णिजन्तं Correct answer.
- वचन धातुतो
- वच्छ धातुतो
Explanation
'वाचेति' इति णिजन्तं (causative) रूपं, 'वच' धातुस्स णिच् प्पच्चयेन सिद्धं; अत्थो 'वाचापेति' वा 'वाचेतुं कारेति' इति। णिजन्ते धातुस्स वुद्धि होति, तेन 'वाचेति' इति रूपं सिज्झति।
Question 7Pali Grammar and Syntax
'ते भिक्खू' इति पदे 'ते' इति सब्बनामं कतरलिङ्गे होति?
- इत्थिलिङ्गे बहुवचने
- पुल्लिङ्गे बहुवचने Correct answer.
- नपुंसकलिङ्गे बहुवचने
- पुल्लिङ्गे एकवचने
Explanation
'त' सब्बनामस्स पुल्लिङ्गे बहुवचनं 'ते' होति, यथा 'ते भिक्खू आगच्छन्ति'। इत्थिलिङ्गे तं 'ता' होति, नपुंसके 'तानि'; तस्मा लिङ्गं वचनञ्च सल्लक्खेतब्बं।
Question 8Pali Grammar and Syntax
पालि भाषायं सामञ्ञं वाक्यक्कमो (word order) को होति?
- किरिया - कत्तु - कम्मं
- कम्मं - किरिया - कत्तु
- कत्तु - कम्मं - किरिया Correct answer.
- किरिया - कम्मं - कत्तु
Explanation
पालि वाक्ये सामञ्ञेन कत्तु पठमं, ततो कम्मं, अन्ते किरिया तिट्ठति, यथा 'पुरिसो पोत्थकं वाचेति'। विभत्तियो पदानं सम्बन्धं नियमेन्ति, तेन क्कमो लोके सुखो होति।
Question 9Pali Grammar and Syntax
'तेन भगवता धम्मो देसितो' इति वाक्ये 'देसितो' इति पदं किं दस्सेति?
- सम्पदानकारकं (recipient)
- कत्तुकारकं (agent)
- करणकारकं (instrument)
- कम्मकारकं (passive subject) Correct answer.
Explanation
कम्मवाचके (passive) वाक्ये किरिया कम्मस्स अनुसारेन होति, कत्तु ततियाविभत्तिया होति। एत्थ 'धम्मो' कम्मं, 'तेन भगवता' कत्तु; 'देसितो' इति किरियापदं कम्मस्स पुल्लिङ्गे सिज्झति।
Question 10Pali Grammar and Syntax
'अहं गामं गच्छेय्यं' इति वाक्ये 'गच्छेय्यं' इति किरिया कतरत्थे होति?
- आणत्ति (imperative)
- परोक्खा (perfect)
- विधि (optative) Correct answer.
- हिय्यत्तनी (imperfect)
Explanation
'एय्य' प्पच्चयो विधिवाचको होति, इच्छायं वा सम्भावने वा नियुत्तो। 'गच्छेय्यं' इति पदं 'अहं गच्छेय्यं' इति इच्छं दस्सेति; आणत्ति 'गच्छ' इति होति, न एतं रूपं।
Question 11Pali Grammar and Syntax
'सो पोत्थकं पठित्वा गामं गच्छति' इति वाक्ये 'पठित्वा' इति पदं किं दस्सेति?
- पुब्बकिरियं (prior action) Correct answer.
- अनन्तरकिरियं (simultaneous action)
- कम्मं (object)
- कत्तुं (agent)
Explanation
'त्वा' प्पच्चयो पुब्बकिरियं दस्सेति, या मुख्यकिरियाय पुरतो होति, एकस्स येव कत्तुस्स। एत्थ पठनं पुब्बं, गमनं पच्छा; तस्मा 'पठित्वा' पुब्बकिरियावाचकं।
Question 12Pali Grammar and Syntax
'रञ्ञो पुत्तो' इति समासे को समासो होति?
- अव्ययीभावो
- बहुब्बीहि
- तप्पुरिसो Correct answer.
- द्वन्दो
Explanation
पुरिमपदे छट्ठीविभत्तिया लोपे सति 'तप्पुरिसो' समासो होति; 'रञ्ञो पुत्तो' ति अत्थो तिट्ठति। द्वन्दे उभे पदानि समभावेन युज्जन्ति, बहुब्बीहिम्हि अञ्ञं येव अत्थं दस्सेति, अव्ययीभावे पुरिमपदं अव्ययं होति।
Question 13Pali Grammar and Syntax
'बुद्धस्स सावको' इति सम्बन्धे कतरविभत्ति युज्जति?
- आलपन विभत्ति (vocative)
- छट्ठी विभत्ति (genitive) Correct answer.
- दुतिया विभत्ति (accusative)
- ततिया विभत्ति (instrumental)
Explanation
सम्बन्धं दस्सेतुं छट्ठीविभत्ति होति, यथा 'बुद्धस्स सावको' - सावको बुद्धस्स होति। सा विभत्ति 'स्स' प्पच्चयेन सिज्झति, यथा 'रञ्ञो' वा 'बुद्धस्स'।
Question 14Pali Grammar and Syntax
'अग्गि' सद्दो कतरलिङ्गे होति?
- पुल्लिङ्गे Correct answer.
- इत्थिलिङ्गे
- नपुंसकलिङ्गे
- सब्बलिङ्गे
Explanation
'अग्गि' सद्दो पुल्लिङ्गे होति, यथा 'अग्गि जलति'। तस्स रूपानि पुल्लिङ्गविभत्तीहि सिज्झन्ति, यथा 'अग्गिं', 'अग्गिना', 'अग्गिस्स'; इत्थिलिङ्गे 'अग्गी' इव न सिज्झति।
Question 15Pali Grammar and Syntax
'सो गामं गच्छति, अहं पि गामं गच्छामि' इति वाक्ये 'पि' सद्दो किं दस्सेति?
- हेतुं (because)
- सहभावं (also/too) Correct answer.
- कालं (when)
- विरोधं (but)
Explanation
'पि' निपातो सहभावं वा अपि-अत्थं दस्सेति, यथा 'अहं पि' - अहं पि तथा गच्छामि। सो अव्ययो होति, न विभत्तिं गण्हाति, न च किरियारूपं परिवत्तेति।
Question 16Pali Grammar and Syntax
'सुगतो' इति पदस्स सन्धिविच्छेदो को होति?
- सुगत + ओ
- सुग + तो
- सु + गतो Correct answer.
- सु + अगतो
Explanation
'सु' उपसग्गो 'गत' सद्देन सह युज्जमानो 'सुगतो' इति पदं सिज्झेति; एत्थ सन्धि नत्थि, केवलं उपसग्गो पदेन युत्तो। अत्थो 'सुन्दरं गतो' वा 'सुट्ठु गतो' इति होति।
Question 17Pali Grammar and Syntax
'माता च पिता च' इति अत्थे कतरो समासो होति?
- अव्ययीभावो
- तप्पुरिसो
- द्वन्दो Correct answer.
- बहुब्बीहि
Explanation
द्वे वा ततो अधिका वा पदानि समभावेन युज्जमाना द्वन्दसमासो होन्ति, यथा 'मातापितरो'। एत्थ 'च' सद्दो लोपं गच्छति, उभे पदे समानक्कमे तिट्ठन्ति।
Question 18Pali Grammar and Syntax
'कायेन कम्मं करोति' इति वाक्ये 'कायेन' इति पदं कतरकारके होति?
- ओकासकारके (locative)
- सम्पदानकारके (dative)
- करणकारके (instrumental) Correct answer.
- कत्तुकारके (agent)
Explanation
येन साधकेन किरिया सिज्झति, तं करणं; तं ततियाविभत्तिया होति, यथा 'कायेन'। एत्थ कत्तु 'सो' (सच्छन्नं) येव, कायो करणं होति।
Question 19Pali Grammar and Syntax
'एतं बुद्धस्स सासनं' इति वाक्ये 'एतं' इति सब्बनामं कतरलिङ्गे होति?
- इत्थिलिङ्गे
- सब्बलिङ्गे
- पुल्लिङ्गे
- नपुंसकलिङ्गे Correct answer.
Explanation
'सासन' इति नपुंसकनामं, तस्स विसेसनं 'एतं' पि नपुंसकलिङ्गे येव होति, विसेसनविसेस्सभावेन समानलिङ्गत्ता। पुल्लिङ्गे 'एसो', इत्थिलिङ्गे 'एसा' होति।
Question 20Pali Grammar and Syntax
'सो भिक्खु आगतो' इति वाक्ये 'आगतो' इति पदं किं होति?
- भावनामं (abstract noun)
- उपसग्गो (prefix)
- कितप्पच्चयेन सिद्धं कम्मवाचकं विसेसनं Correct answer.
- आख्यातं (finite verb)
Explanation
'आगतो' इति पदं 'गम्' धातुतो 'त' प्पच्चयेन (kit) सिद्धं, कत्तुस्स वा कम्मस्स वा विसेसनं होति, न आख्यातं। एत्थ 'सो भिक्खु' इति कत्तु, 'आगतो' तं विसेसेति।
Question 21Pali Grammar and Syntax
'अहं पोत्थकं पठामि' इति वाक्यस्स कम्मवाचके परिवत्तने कतरं रूपं होति?
- पोत्थको अहं पठीयति
- अहं पोत्थकं पठीयति
- मया पोत्थको पठीयति Correct answer.
- मया पोत्थकं पठति
Explanation
कम्मवाचके कत्तु ततियाविभत्तिया होति ('मया'), कम्मं पठमाविभत्तिया ('पोत्थको'), किरिया कम्मस्स लिङ्गवचनं अनुगच्छति ('पठीयति')। तस्मा 'मया पोत्थको पठीयति' इति येव सम्मा।
Question 22Pali Grammar and Syntax
'यो धम्मं पस्सति, सो बुद्धं पस्सति' इति वाक्ये 'यो' इति सब्बनामं किं दस्सेति?
- आलपनसब्बनामं (vocative)
- निस्सक्कसब्बनामं (indefinite)
- पुच्छासब्बनामं (interrogative)
- सम्बन्धिसब्बनामं (relative pronoun) Correct answer.
Explanation
'यो … सो' इति युगलं सम्बन्धिसब्बनामं होति, पुरिमवाक्यं पच्छिमेन सम्बन्धेति। पुच्छायं 'को' वा 'किं' होति, निस्सक्के 'कोचि'; तस्मा एत्थ सम्बन्धि येव।
Question 23Pali Grammar and Syntax
'गच्छन्तो पुरिसो गायति' इति वाक्ये 'गच्छन्तो' इति पदं किं दस्सेति?
- कम्मं (object)
- अनन्तरकिरियं (same-subject simultaneous action) Correct answer.
- आणत्तिं (command)
- पुब्बकिरियं (prior action)
Explanation
'न्त' प्पच्चयेन सिद्धं पदं कत्तुस्स सह अनन्तरकिरियं दस्सेति, यदा द्वे किरियायो एकस्स येव कत्तुस्स समकालं होन्ति। एत्थ गमनञ्च गायनञ्च एकस्स पुरिसस्स समकालं होन्ति।
Question 24Pali Grammar and Syntax
'राजा राजकुमारो' इति पदे 'राजकुमारो' इति समासे कतरो समासो होति?
- अव्ययीभावो
- द्वन्दो
- बहुब्बीहि
- तप्पुरिसो (पुरिमपदे छट्ठी) Correct answer.
Explanation
'रञ्ञो कुमारो' इति अत्थो यदा समासेन 'राजकुमारो' इति होति, तदा पुरिमपदे छट्ठीविभत्तिया लोपो होति, तेन तप्पुरिसो येव। उभे पदे समभावेन न युज्जन्ति, तस्मा द्वन्दो न होति।
Question 25Pali Grammar and Syntax
'सब्बे सत्ता सुखी होन्तु' इति वाक्ये 'होन्तु' इति किरिया कतरत्थे होति?
- विधि (optative)
- परोक्खा (perfect)
- आणत्ति (imperative) Correct answer.
- हिय्यत्तनी (imperfect)
Explanation
'न्तु' प्पच्चयो आणत्तियं (imperative) ततियपुरिसबहुवचने होति, आसीसमानाय इच्छाय पि नियुज्जति, यथा 'होन्तु'। विधिय 'होन्तु' न होति, सा 'होन्तु' ति आसीसं दस्सेति।
Question 26Pali Grammar and Syntax
पालि भाषायं 'अ' इति उपसग्गो कतरमत्थं दस्सेति?
- हीनं
- अधिकं (अतिशय) Correct answer.
- विरुद्धं
- सह
Explanation
पालि व्याकरणे 'अ' इति उपसग्गो अधिकत्थं दीपेति, यथा 'अभिक्कमति' इति पदे अधिकं कमनं दस्सेति। अपि च 'अ' उपसग्गो अञ्ञेसु अत्थेसु पि आगच्छति, परं पाठे अधिकत्थो पमुखो। तस्मा अधिकं इति अत्थो सुट्ठु युज्जति।
Question 27Pali Grammar and Syntax
'देवा' इति पदस्स विभत्तिवचनं किं?
- पठमा विभत्ति, बहुवचनं Correct answer.
- दुतिया विभत्ति, एकवचनं
- चतुत्थी विभत्ति, एकवचनं
- ततिया विभत्ति, बहुवचनं
Explanation
'देवा' इति पदं 'देव' सद्दस्स पठमा विभत्तिया बहुवचनं होति, यथा 'देवा आगच्छन्ति'। पठमा विभत्ति कर्तुअत्थे होति, बहुवचने 'आ' इति अन्तो होति। तस्मा एतं रूपं पठमाए बहुवचनं होति।
Question 28Pali Grammar and Syntax
'बुद्धं वन्दामि' इति वाक्ये 'बुद्धं' इति पदं कतरविभत्तिया युत्तं?
- ततिया विभत्ति
- पठमा विभत्ति
- छट्ठी विभत्ति
- दुतिया विभत्ति Correct answer.
Explanation
'वन्दामि' इति किरिया कम्मत्थिका होति, तस्स कम्मं 'बुद्धं' इति पदं दुतियाए विभत्तिया होति। दुतिया विभत्ति कम्मत्थे आगच्छति। तस्मा 'बुद्धं' इति दुतियाविभत्तिया युत्तं।
Question 29Pali Grammar and Syntax
'सो पोत्थकं पठति, अहं पि पोत्थकं पठामि' इति वाक्ये 'पि' सद्दो किं दस्सेति?
- निवारणं
- विरोधं
- अञ्ञम्पि तथा करोतीति अत्थं Correct answer.
- हेतुं
Explanation
'पि' इति निपातो समुच्चयत्थं दस्सेति, यदा 'अहं पि' इति वुत्ते अञ्ञस्स पि तथा करणं दीपीयति। सो पोत्थकं पठति, अहं पि पोत्थकं पठामि इति अत्थो। तस्मा 'पि' अञ्ञम्पि तथा करोतीति अत्थं दस्सेति।
Question 30Pali Grammar and Syntax
'पुत्तो' इति पदं कतरलिङ्गे होति?
- नपुंसकलिङ्गे
- सब्बलिङ्गे
- पुल्लिङ्गे Correct answer.
- इत्थिलिङ्गे
Explanation
'पुत्तो' इति पदं पुल्लिङ्गे होति, यथा 'पुत्तो आगच्छति'। पुल्लिङ्गे 'ओ' इति अन्तो होति। तस्मा 'पुत्तो' पुल्लिङ्गे होति।
Question 31Pali Grammar and Syntax
'अहं गामं गच्छामि' इति वाक्ये 'गच्छामि' इति किरिया कतरपुरिसे होति?
- उत्तमपुरिसे Correct answer.
- मज्झिमपुरिसे
- अनियमितपुरिसे
- पठमपुरिसे
Explanation
'गच्छामि' इति किरिया 'अहं' इति उत्तमपुरिसस्स कर्तुस्स अनुरूपा होति, तस्स अन्तो 'मि' इति उत्तमपुरिसएकवचनस्स हेतु। उत्तमपुरिसे एकवचने 'मि' इति प्रत्ययो होति। तस्मा 'गच्छामि' उत्तमपुरिसे।
Question 32Pali Grammar and Syntax
'अहं पोत्थकं पठित्वा गामं गच्छामि' इति वाक्ये 'पठित्वा' इति पदं किं दस्सेति?
- समकालं
- पुब्बकालं Correct answer.
- अपरकालं
- वत्तमानकालं
Explanation
'पठित्वा' इति पदं 'पठ' धातुतो 'त्वा' प्रत्ययेन सिद्धं, तं पुब्बकालं दस्सेति, यं पठनं पठित्वा पच्छा गमनं होति। तस्मा 'पठित्वा' पुब्बकालं दस्सेति।
Question 33Pali Grammar and Syntax
'ते गामं गच्छन्ति' इति वाक्ये 'गच्छन्ति' इति किरियापदं कतरपुरिसवचनं होति?
- मज्झिमपुरिस बहुवचनं
- ततियपुरिस बहुवचनं Correct answer.
- ततियपुरिस एकवचनं
- पठमपुरिस एकवचनं
Explanation
'गच्छन्ति' इति रूपं 'ते' इति कर्तुसद्देन सह युज्जति, तं च ततियपुरिसस्स बहुवचनं होति। पालियं 'ति' अन्तो किरियारूपो ततियपुरिसबहुवचनस्स लक्खणं होति, यथा 'सो गच्छति' इच्चादि एकवचनरूपेहि भिन्नं। एवं कर्तुसद्दस्स पुरिसवचनानुगमेन किरियापदस्स रूपं निच्छीयते।
Question 34Pali Grammar and Syntax
'मया धम्मो सुतो' इति वाक्ये 'मया' इति पदं कतरविभत्तिया युत्तं?
- चतुत्थी विभत्ति
- ततिया विभत्ति Correct answer.
- दुतिया विभत्ति
- पठमा विभत्ति
Explanation
'मया' इति रूपं 'अहं' इति सब्बनामस्स ततियाविभत्तिया रूपं होति। करणवाचके 'मया सुतं' इत्यत्थे करणकारके ततिया विभत्ति युज्जति, यथा 'कायेन कम्मं करोति' इति। एवं 'मया' इति पदं करणं दस्सेति।
Question 35Pali Grammar and Syntax
'बुद्धस्स भगवतो सावका' इति वाक्ये 'भगवतो' इति पदस्स मूलपदं किं?
- भगवन्त Correct answer.
- भगवत
- भगव
- भगवा
Explanation
'भगवन्त' इति 'वन्तु' अन्तो सद्दो होति, तस्स सम्बन्धविभत्तिया एकवचने 'भगवतो' इति रूपं सिज्झति। एवं 'भगवतो' इति पदं 'भगवन्त' इति मूलसद्दस्स विभत्तिरूपं होति, न अञ्ञस्स।
Question 36Pali Grammar and Syntax
'सो गामं गच्छति, अहं पि गामं गच्छामि' इच्चेत्थ 'पि' सद्दो किं दस्सेति?
- समुच्चयं Correct answer.
- विकप्पं
- पटिसेधं
- हेतुं
Explanation
'पि' इति निपातो समुच्चयत्थं दस्सेति, यथा 'सो पि अहं पि' इति द्विन्नं किरियानं समानतं जोतेति। समुच्चये 'च' इत्यादि निपाता पि युज्जन्ति, तेसु 'पि' विसेसेन सदिसतं दीपेति। एवं इध 'पि' समुच्चयमेव दस्सेति।
Question 37Pali Grammar and Syntax
पालिभासायं 'ति' इति उपसग्गो कतरमत्थं दस्सेति?
- अतिसयम् (अधिकं) Correct answer.
- अधोभावं
- विरोधं
- पुनप्पुनं
Explanation
'ति' इति उपसग्गो अतिसयत्थं दस्सेति, यथा 'तिलोकं' ति तिसु लोकेषु अतिसयेन। अपरो 'ति' उपसग्गो 'तिक्खणं' इत्यादीसु अतिसयमेव बोधेति। तस्मा अतिसयम् इति अत्थो युत्तो।
Question 38Pali Grammar and Syntax
'पुत्तो' इति पदस्स विभत्तिवचनं किं?
- पठमा विभत्ति, एकवचनं Correct answer.
- चतुत्थी विभत्ति, एकवचनं
- ततिया विभत्ति, एकवचनं
- दुतिया विभत्ति, एकवचनं
Explanation
'पुत्तो' इति पदं पुत्त-सद्दस्स पठमाविभत्तिया एकवचने सिज्झति। पठमा विभत्ति कर्तु-वाचिका होति, यथा 'पुत्तो गच्छति'। अतो इदं पठमाविभत्तिया एकवचनं होति।
Question 39Pali Grammar and Syntax
'अहं बुद्धं वन्दामि' इति वाक्ये 'बुद्धं' इति पदं कतरविभत्तिया युत्तं?
- दुतिया विभत्ति Correct answer.
- चतुत्थी विभत्ति
- ततिया विभत्ति
- छट्ठी विभत्ति
Explanation
'वन्दामि' इति किरिया 'वन्द्' धातुस्स कम्मवाचिका होति। कम्मं दुतियाविभत्तिया युज्जति, तस्मा 'बुद्धं' इति दुतियाविभत्तिया युत्तं। अतो इदं कम्मत्थे दुतियं होति।
Question 40Pali Grammar and Syntax
'भगवा धम्मं देसेति' इति वाक्ये 'देसेति' इति किरियापदं कतरपुरिसवचनं होति?
- उत्तमपुरिस, एकवचनं
- पठमपुरिस, एकवचनं Correct answer.
- मज्झिमपुरिस, एकवचनं
- पठमपुरिस, बहुवचनं
Explanation
'देसेति' इति रूपं 'दिस्' धातुस्स वत्तमानकाले पठमपुरिसस्स एकवचनं होति। 'भगवा' इति कर्ता पठमपुरिसो एकवचनो च, तेन किरियापि तं अनुवत्तति। अतो पठमपुरिस-एकवचनं युत्तं।
Question 41Pali Grammar and Syntax
'सो भिक्खु गामं गच्छति, अहं पि गामं गच्छामि' इति वाक्ये 'पि' सद्दो किं दस्सेति?
- कालं
- हेतुं
- विरोधं
- सम्पिण्डनं (अपि-अत्थं) Correct answer.
Explanation
'पि' इति निपातो सम्पिण्डनत्थो होति, येन पुरिमवाक्ये वुत्तमत्थं अपरस्मिं अपि सम्पिण्डेति। 'अहं पि' ति वुत्ते 'सो गच्छति, अहं अपि गच्छामि' ति अत्थो लभ्यते। तस्मा सम्पिण्डनं इच्छ अत्थो।
Question 42Pali Grammar and Syntax
'राजा सो पुरिसो' इति पदे 'राजा' इति पदस्स मूलपदं किं?
- राजा
- राजि
- राजन् Correct answer.
- राज
Explanation
'राजा' इति पदं 'राजन्' इति सब्बनाम-सद्दस्स पठमाविभत्तिया एकवचने सिज्झति। 'राजन्' इति मूलपदं, ततो 'राजा' ति रूपं होति। अतो मूलपदं 'राजन्' इति।
Question 43Pali Grammar and Syntax
'बुद्धं सरणं गच्छामि' इति वाक्ये 'सरणं' इति पदं कतरकारके होति?
- कम्मकारके Correct answer.
- अधिकरणकारके
- करणकारके
- सम्पदानकारके
Explanation
'गच्छामि' इति किरिया 'गम्' धातुस्स कम्मवाचिका होति, यदा 'सरणं गच्छति' ति वुच्चति। 'सरणं' इति पदं कम्मं होति, दुतियाविभत्तिया युत्तं। अतो इदं कम्मकारके होति।
Question 44Pali Grammar and Syntax
'बुद्धो धम्मं देसेसि' इति वाक्ये 'देसेसि' इति किरियापदं कतरपुरिसवचनं होति?
- उत्तमपुरिस, एकवचनं
- पठमपुरिस, बहुवचनं
- पठमपुरिस, एकवचनं
- मज्झिमपुरिस, एकवचनं Correct answer.
Explanation
'देसेसि' इति रूपं 'दिस्' धातुस्स मज्झिमपुरिसस्स एकवचनं होति। 'बुद्धो' इति कर्ता पठमपुरिसो, तेन किरिया मज्झिमपुरिसे न युज्जति, अपि च 'त्वं देसेसि' इव मज्झिमपुरिसे युज्जति। अतो इदं मज्झिमपुरिस-एकवचनं।
Question 45Pali Grammar and Syntax
पालिभासायं 'न' इति निपातो किं दस्सेति?
- अनुजाननं
- पटिसेधं Correct answer.
- सम्पिण्डनं
- विकप्पं
Explanation
पालियं 'न' इति निपातो पटिसेधत्थो होति, यथा 'न गच्छति' इति वाक्ये गमनस्स पटिसेधो दिस्सति। अयं निपातो वाक्ये किरियापदस्स वा पदस्स वा अत्थं निवत्तेति।
Question 46Pali Grammar and Syntax
'भिक्खू आगच्छन्ति' इति वाक्ये 'भिक्खू' इति पदं कतरविभत्तिया युत्तं?
- दुतियाय
- ततियाय
- पठमाय Correct answer.
- चतुत्थियाय
Explanation
कत्तुकारके पठमाविभत्ति होति, तस्मा 'भिक्खू' इति बहुवचने पठमाविभत्तिया युत्तं। 'आगच्छन्ति' इति किरिया कत्तुस्स बहुवचनं दस्सेति।
Question 47Pali Grammar and Syntax
'मातुलो' इति पदं कतरलिङ्गे होति?
- इत्थिलिङ्गे
- पुल्लिङ्गे Correct answer.
- नपुंसकलिङ्गे
- अलिङ्गके
Explanation
'मातुलो' इति पदं मातुलस्स (मामस्स) वाचकं, पुल्लिङ्गे युत्तं होति। पालियं 'ओ' इति अन्तो पुल्लिङ्गे पठमाविभत्तिया एकवचनस्स रूपं होति।
Question 48Pali Grammar and Syntax
'अहं पोत्थकं पठामि, त्वं पि पोत्थकं पठसि' इति वाक्ये 'पठसि' इति किरियापदं कतरपुरिसवचनं होति?
- उत्तमपुरिसं एकवचनं
- मज्झिमपुरिसं एकवचनं Correct answer.
- पठमपुरिसं एकवचनं
- मज्झिमपुरिसं बहुवचनं
Explanation
'त्वं' इति सब्बनाम मज्झिमपुरिसं एकवचनं दस्सेति, तस्मा तस्स किरिया 'पठसि' इति मज्झिमपुरिसे एकवचने होति। पालियं 'सि' इति विकरणो मज्झिमपुरिसस्य एकवचनस्स लक्खणं होति।
Question 49Pali Grammar and Syntax
पालियं 'उप' इति उपसग्गो किं अत्थं दस्सेति?
- सहभावं
- अधिकं वा समीपं Correct answer.
- दूरं वा अपगमं
- पटिसेधं
Explanation
'उप' इति उपसग्गो समीपं वा अधिकभावं दस्सेति, यथा 'उपगच्छति' इति समीपं गच्छति, 'उपराजा' इति राजुनो समीपो वा। तस्मा अयमुपसग्गो समीपत्थे अधिकत्थे च युज्जति।
Question 50Pali Grammar and Syntax
'रञ्ञा दण्डो दिन्नो' इति वाक्ये 'रञ्ञा' इति पदं कतरकारके होति?
- कम्मकारके
- कत्तुकारके Correct answer.
- सम्पदानकारके
- करणकारके
Explanation
'दिन्नो' इति कम्मवाचककिरियाय यो ददाति सो कत्तु होति, ततियाविभत्तिया 'रञ्ञा' इति कत्तु हुत्वा दिस्सति। कम्मवाचके वाक्ये कत्तु ततियाय विभत्तिया युत्तो होति।