Gurmukhi Script: Letters, ਮਾਤਰਾਂ and the ਟਿੱਪੀ/ਬਿੰਦੀ Rule
Script questions test letter identification, correct spelling, the vowel signs, and numerals. Errors here spread into every other section, because a wrong ਮਾਤਰਾ in a title or quotation is marked wrong even when the content is right.
The system
- 41 letters: 35 traditional akhar (3 vowel carriers - ੳ, ਅ, ੲ - plus 32 consonants) and 6 nukta letters ਸ਼, ਖ਼, ਗ਼, ਜ਼, ਫ਼, ਲ਼.
- Nine written vowel signs plus ਮੁਕਤਾ (no sign): ਕੰਨਾ, ਸਿਹਾਰੀ, ਬਿਹਾਰੀ, ਔਂਕੜ, ਦੁਲੈਂਕੜ, ਲਾਂਵ, ਦੁਲਾਵਾਂ, ਹੋੜਾ, ਕਨੌੜਾ.
- ਸਿਹਾਰੀ is written before its consonant; all other signs follow it.
- ਅਧਕ (ੱ) doubles the consonant it sits on.
- Numerals: ੦ ੧ ੨ ੩ ੪ ੫ ੬ ੭ ੮ ੯.
ਟਿੱਪੀ or ਬਿੰਦੀ?
ਟਿੱਪੀ goes with ਮੁਕਤਾ, ਸਿਹਾਰੀ, ਔਂਕੜ and ਦੁਲੈਂਕੜ. ਬਿੰਦੀ goes with ਕੰਨਾ, ਲਾਂਵ, ਦੁਲਾਵਾਂ, ਹੋੜਾ and ਕਨੌੜਾ.
Worked example
Spell ਸਿੰਘ. Reasoning: the vowel is ਸਿਹਾਰੀ, so it is placed before ਸ; the nasal is attached to a ਸਿਹਾਰੀ, so it must be ਟਿੱਪੀ, not ਬਿੰਦੀ. The result is ਸ + ਿ + ਂ + ਘ. In ਗਾਂ the vowel is ਕੰਨਾ, so the nasal is ਬਿੰਦੀ.
Traps that cost marks
- Writing ਬਿੰਦੀ over a ਸਿਹਾਰੀ or ਔਂਕੜ.
- Putting the ਅਧਕ on the wrong consonant in pairs like ਪੱਕਾ.
- Treating ੜ as a dotted ਡ; it is a separate letter.
- Omitting the nukta in ਸ਼, ਖ਼, ਜ਼, ਫ਼.