First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
UPMSP इण्टरमीडिएट असमिया गद्य (Gadya) खण्डमा पाठ्यक्रमका गद्य रचनाहरूको प्रमुख उद्देश्य के हो?
- गद्य रचनाको भावार्थ, शैली र चरित्र-चित्रणको समझ विकास गर्नु Correct answer.
- कविताको छन्द र अलङ्कारको अभ्यास गराउनु
- असमिया लिपिको ऐतिहासिक विकास बुझाउनु
- केवल व्याकरणका नियमहरू रट्न लगाउनु
Explanation
गद्य खण्डको केन्द्र गद्य रचनाको पठन, भावार्थ ग्रहण, शैली-विश्लेषण र पात्रहरूको स्वभाव बुझ्नुमा हुन्छ। व्याकरण, छन्द वा लिपिको इतिहास यस खण्डका मुख्य लक्ष्य होइनन्। त्यसैले यी पाठहरूले गद्यको अर्थ र शिल्प दुवैको समझ जाँच्छन्।
Question 2Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
असमिया गद्य आलोचनामा 'व्यक्तिगत प्रबन्ध' (personal essay) भन्नाले कस्तो रचनालाई जनाउँछ?
- काल्पनिक पात्रहरूको संवादमा आधारित नाटक
- लेखकको आफ्नै अनुभव, भावना र आत्मपरक दृष्टिकोण प्रधान भएको गद्य रचना Correct answer.
- छन्दोबद्ध पङ्क्तिहरूमा लेखिएको प्रबन्ध काव्य
- तथ्याङ्क र सूचना मात्र भएको वैज्ञानिक प्रतिवेदन
Explanation
व्यक्तिगत प्रबन्धमा लेखकको आत्मपरक स्वर, निजी अनुभव र भावना केन्द्रमा रहन्छन्। यसले निबन्धको औपचारिकता भन्दा लेखकीय 'म' को उपस्थितिलाई महत्त्व दिन्छ। त्यसैले यो वस्तुनिष्ठ प्रतिवेदन वा नाटकबाट फरक पर्छ।
Question 3Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
असमिया गद्यमा 'जीवनी' (biography) र 'आत्मजीवनी' (autobiography) बीचको मूल भिन्नता के हो?
- जीवनीमा संवाद हुँदैन, आत्मजीवनीमा मात्र संवाद हुन्छ
- जीवनी काल्पनिक हुन्छ, आत्मजीवनी ऐतिहासिक मात्र
- जीवनी अरूले लेख्छ, आत्मजीवनी आफैँले आफ्नो जीवनको विवरण लेख्छ Correct answer.
- जीवनी पद्यमा लेखिन्छ, आत्मजीवनी गद्यमा
Explanation
जीवनीमा कुनै व्यक्तिको जीवन-वृत्तान्त अर्को लेखकले प्रस्तुत गर्छ। आत्मजीवनीमा स्वयं लेखकले आफ्नै जीवनको अनुभव र घटना वर्णन गर्छ। यही दृष्टिकोणको भिन्नता नै दुवै विधाबीचको मूल अन्तर हो।
Question 4Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको 'विषयवस्तु' (theme) भन्नाले के बुझिन्छ?
- पाठमा प्रयुक्त शब्दहरूको कुल सङ्ख्या
- पाठले उठाएको केन्द्रीय विचार वा जीवन-दृष्टि Correct answer.
- पाठको अन्त्यमा दिइएको प्रश्नावली
- लेखकको जन्ममिति र निवासस्थान
Explanation
विषयवस्तु भनेको पाठले व्यक्त गर्न खोजेको मूल विचार, सन्देश वा जीवन-दृष्टि हो। यो शब्दगणना वा जीवनी-विवरणभन्दा परको साहित्यिक अवधारणा हो। पाठको समग्र भाव बुझ्न विषयवस्तुको पहिचान आवश्यक हुन्छ।
Question 5Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य रचनामा 'चरित्र-चित्रण' (characterisation) को सबल प्रमाण कुन हो?
- पाठको पहिलो पृष्ठमा दिइएको शीर्षक
- पात्रको संवाद, कार्य र व्यवहारबाट प्रकट हुने स्वभाव Correct answer.
- लेखकको गृहनगरको नाम
- पाठमा प्रयुक्त विरामचिह्नको सङ्ख्या
Explanation
चरित्र-चित्रण पात्रको बोली, काम र व्यवहारबाट उद्घाटित हुन्छ। पाठकले ती प्रमाणबाट पात्रको स्वभाव अनुमान गर्छ। शीर्षक, लेखकको गृहनगर वा विरामचिह्नले पात्रको स्वभाव देखाउँदैनन्।
Question 6Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखकले 'हामी' भनी आफ्ना समकालीन समाजका मानिसलाई समेट्छन्। यसले कुन दृष्टिकोण (point of view) देखाउँछ?
- तृतीय-पुरुष सर्वज्ञ दृष्टिकोण
- नाटकीय वस्तुनिष्ठ दृष्टिकोण
- प्रथम-पुरुष बहुवचनको सामूहिक दृष्टिकोण Correct answer.
- द्वितीय-पुरुष सम्बोधन दृष्टिकोण
Explanation
'हामी' सर्वनामले लेखक आफैँसहित समाजका अन्य मानिसलाई समेट्छ, जसले प्रथम-पुरुष बहुवचनको सामूहिक दृष्टिकोण देखाउँछ। तृतीय-पुरुषमा 'उनी/तिनी' प्रयोग हुन्छ। द्वितीय-पुरुषमा पाठकलाई सिधै सम्बोधन गरिन्छ।
Question 7Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको 'शैली' (style) विश्लेषण गर्दा सबभन्दा पहिले के हेरिन्छ?
- परीक्षाको प्रश्नपत्रको ढाँचा
- वाक्य-गठन, शब्द-चयन र भाषिक लय Correct answer.
- पाठकको उमेर र शिक्षा
- पुस्तकको मूल्य र प्रकाशकको नाम
Explanation
शैली लेखकको भाषिक अभिव्यक्तिको विशेषता हो, जुन वाक्य-गठन, शब्द-चयन, उपमा-रूपक र लयबाट प्रकट हुन्छ। पाठकको व्यक्तिगत विवरण वा पुस्तकको मूल्य शैलीको तत्त्व होइन। त्यसैले पाठकीय तत्त्वभन्दा पाठभित्रको भाषिक बनावट जाँचिन्छ।
Question 8Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
'निबन्ध' (essay) को परम्परागत लक्षण कुन हो?
- पात्रहरूको आरोह-अवरोहसहितको मञ्चीय संवाद
- घटनाहरूको काल्पनिक शृङ्खलामा आधारित कथा
- कुनै एक विषयमा लेखकको स्वतन्त्र चिन्तन र तर्कपूर्ण प्रस्तुति Correct answer.
- छन्द र मात्रा-गणनामा बाँधिएको पद्य रचना
Explanation
निबन्धमा लेखकले एउटा विषयमा आफ्नो स्वतन्त्र चिन्तन, तर्क र दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्छ। यसमा कथा वा नाटकजस्तो काल्पनिक घटना-शृङ्खला अनिवार्य हुँदैन। छन्द-मात्रा पनि निबन्धको लक्षण होइन।
Question 9Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखकले गाउँको मेलाको दृश्य यसरी वर्णन गर्छन्: 'होम गरिएको आगोको धुवाँले सारा पसल ढाकेको थियो, मानौँ बादल तल झरेको हो।' यहाँ प्रयुक्त अलङ्कार कुन हो?
- विरोधाभास (oxymoron)
- रूपक (metaphor)
- अतिशयोक्ति (hyperbole)
- उपमा (simile) Correct answer.
Explanation
'मानौँ' र 'झैँ' जस्ता तुलनावाचक शब्दद्वारा एउटा वस्तुलाई अर्कोसँग तुलना गरिएको छ, जुन उपमा अलङ्कारको लक्षण हो। रूपकमा तुलना-शब्द नराखी एक वस्तुलाई अर्को भनिन्छ। अतिशयोक्तिमा अत्युक्ति हुन्छ, विरोधाभासमा विपरीत शब्द जोडिन्छ।
Question 10Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा 'व्यङ्ग्य' (satire) को मुख्य कार्य के हो?
- सामाजिक विकृतिलाई हाँसो वा कटाक्षमार्फत उजागर गर्नु Correct answer.
- पात्रहरूको भौगोलिक स्थिति वर्णन गर्नु
- लेखकको जीवनी-विवरण दिनु
- पाठको घटनालाई कालानुक्रममा मिलाउनु
Explanation
व्यङ्ग्यले हाँसो, कटाक्ष वा तीखो आलोचनामार्फत समाजका दोष र विकृतिलाई उजागर गर्छ। यसको उद्देश्य केवल मनोरञ्जन होइन, सुधारको सङ्केत पनि हो। घटना-क्रम वा भौगोलिक वर्णन व्यङ्ग्यको मुख्य कार्य होइन।
Question 11Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा 'सङ्केत' (symbol) को पहिचान कसरी गरिन्छ?
- कुनै वस्तु वा घटनाले आफ्नो साक्षात् अर्थभन्दा परको गहिरो भाव बोकेको हुनु Correct answer.
- पाठमा सो वस्तुको नाम धेरै पटक दोहोरिनु
- सो वस्तुको भौतिक रङ र आकारको विस्तृत वर्णन हुनु
- सो वस्तुको मूल्य पाठमा उल्लेख हुनु
Explanation
सङ्केतमा कुनै वस्तु, स्थान वा घटनाले सतही अर्थभन्दा माथि उठेर गहिरो भाव वा विचार जनाउँछ। दोहोरिनु वा विस्तृत वर्णन हुनु मात्रले सङ्केत सिद्ध हुँदैन। अर्थको विस्तार नै सङ्केतको निर्णायक लक्षण हो।
Question 12Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको आरम्भमा लेखकले पाठकलाई प्रश्न सोधेर सुरु गर्छन्: 'के तिमीले कहिल्यै गाउँको बाटोमा हिँड्दै आफ्नै जरा खोजेका छौ?' यस आरम्भको मुख्य प्रभाव के हो?
- पाठको घटनास्थल तुरुन्तै परिवर्तन गर्नु
- पाठको अन्त्यको निष्कर्ष पहिले नै बताउनु
- पाठकलाई सिधै संलग्न गराई आत्मचिन्तनतर्फ डोर्याउनु Correct answer.
- पात्रको नाम पहिलो वाक्यमै परिचय गराउनु
Explanation
प्रश्नबाट सुरु गर्दा पाठकलाई सिधै सम्बोधन गरिन्छ र उनीहरू आफ्नै अनुभवसँग जोडिन्छन्। यसले पाठकलाई निष्क्रिय पाठकबाट सक्रिय चिन्तक बनाउँछ। यसले घटनास्थल परिवर्तन वा अन्त्यको निष्कर्ष अगावै बताउँदैन।
Question 13Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा प्रयुक्त 'मुहावरा' (idiom) को विशेषता कुन हो?
- हरेक शब्दको शाब्दिक अर्थलाई नै कायम राख्नु
- वाक्यको व्याकरणिक त्रुटि देखाउनु
- शब्दहरूको शाब्दिक अर्थभन्दा फरक लाक्षणिक अर्थ प्रकट गर्नु Correct answer.
- पाठको शीर्षकसँग मात्र सम्बन्ध राख्नु
Explanation
मुहावरा शब्द-समूहको स्थिर प्रयोग हो, जसको अर्थ शाब्दिक हुँदैन, लाक्षणिक हुन्छ। जस्तै 'हात धुनु' ले शाब्दिक सफाइ नभई कुनै कुराबाट पछि हट्नु जनाउँछ। यसले व्याकरणिक त्रुटि देखाउने काम गर्दैन।
Question 14Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठको 'सन्देश' (message) पहिचान गर्दा सबभन्दा भरपर्दो आधार के हो?
- पाठभरि दोहोरिएका विचार र अन्त्यमा झल्किने निष्कर्ष Correct answer.
- लेखकको फोटो र हस्ताक्षर
- प्रकाशन वर्ष मात्र
- पाठको पृष्ठसङ्ख्या
Explanation
सन्देश पाठभित्रकै विचार-पुनरावृत्ति र अन्त्यको निष्कर्षबाट स्थापित हुन्छ। लेखकको फोटो, पृष्ठसङ्ख्या वा प्रकाशन वर्ष जस्ता बाह्य विवरणले पाठको भावार्थ निर्धारण गर्दैनन्। त्यसैले आन्तरिक प्रमाण नै भरपर्दो आधार हो।
Question 15Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा 'वर्णनात्मक' (descriptive) र 'विचारात्मक' (reflective) अंशबीचको भिन्नता के हो?
- वर्णनात्मक अंशमा सधैँ संवाद हुन्छ, विचारात्मक अंशमा कहिल्यै हुँदैन
- वर्णनात्मक अंशमा पात्र हुँदैन, विचारात्मक अंशमा मात्र पात्र हुन्छ
- वर्णनात्मक अंशले दृश्य वा वस्तु चित्रण गर्छ, विचारात्मक अंशले लेखकको चिन्तन प्रस्तुत गर्छ Correct answer.
- वर्णनात्मक अंश पद्यमा हुन्छ, विचारात्मक अंश गद्यमा
Explanation
वर्णनात्मक अंशले इन्द्रियग्राह्य दृश्य, वस्तु वा व्यक्तिको चित्रण गर्छ। विचारात्मक अंशमा लेखकको मनन, तर्क र दार्शनिक चिन्तन प्रकट हुन्छ। दुवै गद्यभित्रै पाइन्छन्, छन्द वा संवादको उपस्थितिले यिनलाई छुट्याउँदैन।
Question 16Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
एउटा गद्य पाठमा लेखकले पहिले गाउँको शान्त दृश्य देखाउँछन्, त्यसपछि अचानक बाढीको भयावह वर्णन गर्छन्। यस संरचनाले कुन साहित्यिक प्रभाव पैदा गर्छ?
- पात्रहरूको सङ्ख्या शून्यमा झार्छ
- लेखकको शैलीलाई पूर्ण रूपमा वस्तुनिष्ठ बनाउँछ
- पाठको कालानुक्रम पूर्ण रूपमा नष्ट गर्छ
- शान्ति र विपत्तिबीचको तीव्र विरोधले भावनात्मक तनाव बढाउँछ Correct answer.
Explanation
शान्त दृश्यपछि अचानक विपत्तिको वर्णन आउँदा दुई विपरीत अवस्थाबीच तीव्र विरोध बन्छ। यसले पाठकको भावनामा तनाव र करुणा उत्पन्न गर्छ। यसले कालानुक्रम नष्ट गर्दैन, बरु दृश्य-परिवर्तनलाई प्रभावकारी बनाउँछ।
Question 17Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा 'पूर्वसूचना' (foreshadowing) को उदाहरण कुन हो?
- पाठको सुरुमै आउँदो घटनाको सङ्केत दिइनु Correct answer.
- पात्रको सम्पूर्ण जीवनी एकै ठाउँमा दिइनु
- पाठको अन्त्यमा पहिलेका सबै घटना संक्षेपमा दोहोर्याइनु
- लेखकले आफ्नै नाम पाठभरि दोहोर्याउनु
Explanation
पूर्वसूचना भनेको आउँदो घटना वा मोडको सङ्केत पहिले नै दिनु हो, जसले पाठकको उत्सुकता र अपेक्षा जगाउँछ। अन्त्यमा घटना दोहोर्याउनु सारांश हो। पात्रको जीवनी दिनु वा लेखकको नाम दोहोर्याउनु पूर्वसूचना होइन।
Question 18Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको 'स्वर' (tone) भन्नाले के जनाउँछ?
- पाठमा प्रयुक्त पात्रहरूको सङ्ख्या
- पाठको पाण्डुलिपि कहाँ सुरक्षित छ
- लेखकको विषयप्रतिको मनोवृत्ति, जस्तै करुण, व्यङ्ग्यात्मक वा गम्भीर Correct answer.
- पाठको भाषा कुन प्रदेशमा बोलिन्छ
Explanation
स्वर भनेको लेखकले विषय वा पात्रप्रति अपनाएको मनोवृत्ति हो, जुन करुण, व्यङ्ग्यात्मक, गम्भीर वा हास्यपूर्ण हुन सक्छ। पात्रसङ्ख्या, बोलीको क्षेत्र वा पाण्डुलिपिको स्थानले स्वर निर्धारण गर्दैन। स्वर शब्द-चयन र वाक्य-लयबाट प्रकट हुन्छ।
Question 19Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा कुनै पात्रले 'मैले त कहिल्यै कसैलाई ठगेको छैन' भनी ठूलो स्वरमा भन्छ, तर पाठभरि उसले अरूसँग झुटो बोलिरहेको देखिन्छ। यसले कुन कथा-तत्त्वलाई स्पष्ट पार्छ?
- पात्रको भनाइ र वास्तविक व्यवहारबीचको विरोधाभास Correct answer.
- पाठको भौगोलिक पृष्ठभूमि
- लेखकको प्रकाशन-इतिहास
- पाठको छन्द-योजना
Explanation
पात्रको आत्मप्रशंसात्मक भनाइ र उसको वास्तविक झुटो व्यवहारबीच स्पष्ट विरोध छ। यसले पात्रको चरित्र-चित्रण र नाटकीय विडम्बना दुवैलाई उजागर गर्छ। यो भौगोलिक पृष्ठभूमि, प्रकाशन-इतिहास वा छन्दसँग सम्बन्धित छैन।
Question 20Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
असमिया गद्यमा 'रिपोर्ताज' (reportage) लेखनको मुख्य विशेषता कुन हो?
- छन्दोबद्ध स्तुति-काव्य
- व्याकरण-नियमको सैद्धान्तिक व्याख्या
- पूर्ण काल्पनिक पात्रहरूको मनोगत कथा
- वास्तविक घटना वा स्थलको प्रत्यक्ष अनुभवमा आधारित सजीव वर्णन Correct answer.
Explanation
रिपोर्ताज वास्तविक घटना वा स्थलको प्रत्यक्ष अनुभवमा आधारित हुन्छ र सजीव, तथ्यपरक वर्णन प्रस्तुत गर्छ। यसले पत्रकारिता र साहित्यको सीमा-क्षेत्रमा रहेर काम गर्छ। काल्पनिक कथा वा छन्दोबद्ध स्तुति यसको लक्षण होइन।
Question 21Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको 'भाषिक शिष्टता' (register) निर्धारण गर्ने प्रमुख तत्त्व कुन हो?
- पाठको पृष्ठसङ्ख्या
- पात्रको सामाजिक स्थिति र सन्दर्भअनुसार प्रयुक्त शब्द-स्तर Correct answer.
- पाठको प्रकाशकको नाम
- लेखकको जन्मस्थान मात्र
Explanation
भाषिक शिष्टता वा रजिस्टर सन्दर्भ, सम्बन्ध र सामाजिक स्थितिअनुसार प्रयुक्त शब्द-स्तरबाट निर्धारण हुन्छ। एउटै पात्रले औपचारिक र अनौपचारिक सन्दर्भमा फरक भाषा प्रयोग गर्न सक्छ। पृष्ठसङ्ख्या, जन्मस्थान वा प्रकाशकको नामले रजिस्टर निर्धारण गर्दैन।
Question 22Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा लेखकले उद्धरण-चिह्नभित्र पात्रको सिधा भनाइ राखेका छन्। यसलाई के भनिन्छ?
- अप्रत्यक्ष कथन (indirect speech)
- आन्तरिक एकालाप
- प्रत्यक्ष कथन (direct speech) Correct answer.
- स्वतन्त्र अप्रत्यक्ष कथन
Explanation
उद्धरण-चिह्नभित्र पात्रको मूल शब्दमै भनाइ राखिनु प्रत्यक्ष कथन हो। अप्रत्यक्ष कथनमा वक्ताको भनाइ अर्को वाक्यमा परिवर्तन गरेर भनिन्छ। आन्तरिक एकालापमा पात्र आफैँसँग मनमनै बोल्छ, जुन प्रत्यक्ष कथनभन्दा फरक छ।
Question 23Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा विपत्तिको वर्णन गर्दा लेखकले 'नदीले गाउँ निल्यो' भन्छन्, जहाँ नदीले वास्तवमा गाउँलाई खाएको हुँदैन। यहाँ कुन अर्थगत प्रक्रिया भएको छ?
- शाब्दिक तथ्य-वर्णन
- विरामचिह्नको त्रुटि
- रूपकात्मक अतिशयोक्ति (hyperbolic metaphor) Correct answer.
- व्याकरणिक पुनरुक्ति
Explanation
'निल्यो' क्रियाले नदीको विनाशकारी शक्तिलाई अत्युक्तिसहित रूपकीय रूपमा चित्रण गर्छ। यसले वास्तविक भौतिक निल्ने कार्य नभई विनाशको तीव्रता जनाउँछ। यो शाब्दिक तथ्य वा व्याकरणिक त्रुटि होइन।
Question 24Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखक आफ्नै बाल्यकालको घटना वर्णन गर्दै हुन्छन्, तर बीच-बीचमा वर्तमान समाजको आलोचना गर्दै हुन्छन्। यस संरचनालाई सबभन्दा उपयुक्त रूपमा के भनिन्छ?
- शुद्ध संवाद-नाटक
- पूर्ण वस्तुनिष्ठ ऐतिहासिक अभिलेख
- स्मृतिगत आख्यानमा समकालीन टिप्पणीको तह Correct answer.
- छन्दोबद्ध प्रबन्ध काव्य
Explanation
लेखकले बाल्यकालको स्मृतिलाई मुख्य धागो बनाएर बीचमा वर्तमान समाजको टिप्पणी जोडेका छन्। यसले स्मृतिगत आख्यानमा समकालीन चिन्तनको दोहोरो तह सिर्जना गर्छ। यो शुद्ध अभिलेख, नाटक वा पद्य रचना होइन।
Question 25Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको अन्त्यमा लेखकले कुनै प्रश्नको उत्तर नदिई पाठकलाई सोच्न छोड्छन्। यस अन्त्यलाई साहित्यिक दृष्टिले के भनिन्छ?
- खुला अन्त्य (open ending) Correct answer.
- परम्परागत सुखान्त
- पूर्ण निष्कर्षसहितको उपसंहार
- बन्द अन्त्य (closed ending)
Explanation
खुला अन्त्यमा सबै प्रश्नको स्पष्ट उत्तर नदिई पाठकलाई आफैँ सोच्न र व्याख्या गर्न छोडिन्छ। यसले पाठको अर्थ-विस्तार पाठकको हातमा सुम्पन्छ। बन्द अन्त्य वा सुखान्तमा घटनाको स्पष्ट समापन हुन्छ।
Question 26Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
असमिया गद्य साहित्यमा 'आत्मकथा' र 'जीवनी' बीचको मूलभूत भिन्नता के हो?
- आत्मकथामा लेखक स्वयं आफ्नो जीवनको वर्णन गर्छन् भने जीवनीमा अरू व्यक्तिको जीवनको वर्णन गरिन्छ Correct answer.
- आत्मकथा पद्यमा लेखिन्छ भने जीवनी गद्यमा लेखिन्छ
- आत्मकथामा काल्पनिक पात्र हुन्छन् भने जीवनीमा वास्तविक पात्र हुन्छन्
- आत्मकथा संस्कृतमा लेखिन्छ भने जीवनी असमियामा लेखिन्छ
Explanation
आत्मकथामा लेखक आफ्नै जीवनका घटना र अनुभव आफैँले वर्णन गर्छन्, त्यसैले त्यसमा 'म' भन्ने प्रथम पुरुष दृष्टिकोण प्रमुख हुन्छ। जीवनीमा भने अरू व्यक्तिको जीवनको विवरण तेस्रो व्यक्तिको दृष्टिले प्रस्तुत गरिन्छ। दुवै गद्य विधा भए पनि विषयवस्तु र दृष्टिकोणका कारण तिनीहरू छुट्टिन्छन्।
Question 27Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको 'केन्द्रीय भाव' (central theme) पहिचान गर्ने सबैभन्दा भरपर्दो उपाय कुन हो?
- पाठका पात्रहरूको सङ्ख्या गनेर तुलना गर्नु
- पाठभरि दोहोरिएका विचार र लेखकको अन्तिम निष्कर्षलाई जोड्नु Correct answer.
- पाठमा आएका कठिन शब्दको अर्थ कोशबाट खोज्नु
- पाठको शीर्षक र अन्तिम अनुच्छेदलाई बेवास्ता गर्नु
Explanation
केन्द्रीय भाव पाठभरि दोहोरिने विचार, लेखकको बारम्बारको जोड र अन्त्यमा आउने निष्कर्षबाट स्पष्ट हुन्छ। शीर्षकले पनि दिशा देखाउँछ तर एउटै वाक्यमा सीमित हुँदैन। यसरी समग्र पाठको सूत्र मिलाउँदा मात्र भाव निश्चित हुन्छ।
Question 28Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
'असमिया गद्यमा प्रबन्ध' भन्नाले मुख्यतः कस्तो रचनालाई जनाउँछ?
- छन्द र लयमा बाँधिएको कवितालाई
- कुनै विषयमा क्रमबद्ध र तर्कपूर्ण विचार प्रस्तुत गर्ने गद्य रचनालाई Correct answer.
- पात्रहरूको संवादमात्र भएको नाटकलाई
- छोटो कथाको एक विशेष रूपलाई
Explanation
प्रबन्ध (essay) मा लेखकले एउटा निश्चित विषयलाई क्रमबद्ध, तर्कपूर्ण र विचारपूर्ण ढङ्गले प्रस्तुत गर्छ। त्यसमा लेखकको व्यक्तित्व र दृष्टिकोण स्पष्ट झल्किन्छ। त्यसैले यो गद्यको विचारात्मक विधा मानिन्छ।
Question 29Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखकले एउटा सामान्य घटनाबाट ठूलो जीवन-सत्य निकाल्छन्। यस कौशललाई के भनिन्छ?
- घटनाको पुनर्कथन
- संवाद-सङ्कलन
- सामान्यीकरण वा सारग्रहण Correct answer.
- पात्र-चित्रण
Explanation
सानो घटनाबाट व्यापक जीवन-सत्य वा सिद्धान्त निकाल्ने प्रक्रियालाई सारग्रहण वा सामान्यीकरण भनिन्छ। निबन्ध र आत्मकथात्मक गद्यमा यो विशेषता प्रबल हुन्छ। यसले पाठलाई व्यक्तिगत अनुभवबाट सार्वभौम बनाउँछ।
Question 30Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
असमिया गद्यमा 'भ्रमण-वृत्तान्त' (travelogue) को प्रमुख विशेषता कुन हो?
- काल्पनिक देशको रोमाञ्चक कथा
- लेखकको वास्तविक यात्राको अनुभव र स्थल-वर्णन Correct answer.
- पात्रहरूबीचको नाटकीय संवादको सङ्ग्रह
- कुनै दार्शनिक सिद्धान्तको तर्कपूर्ण व्याख्या
Explanation
भ्रमण-वृत्तान्तमा लेखकले आफैँ गरेको यात्राका स्थल, मानिस, संस्कृति र अनुभव वर्णन गर्छ। त्यसमा प्रत्यक्ष देखाइ र अनुभवको प्रामाणिकता मुख्य हुन्छ। त्यसैले यो गद्यको वर्णनात्मक विधा हो।
Question 31Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठका पात्रको 'चरित्र-चित्रण' गर्दा सबैभन्दा विश्वसनीय आधार के हो?
- पात्रको नामको अर्थ
- पात्रले गर्ने कार्य, भनाइ र अरूको प्रतिक्रिया Correct answer.
- लेखकको जन्मस्थान
- पाठको पृष्ठ सङ्ख्या
Explanation
पात्रको स्वभाव उसले गर्ने कार्य, बोल्ने तरिका र अरू पात्रले उसप्रति देखाउने प्रतिक्रियाबाट स्पष्ट हुन्छ। यी प्रमाण पाठभित्रै उपलब्ध हुन्छन्। नामको अर्थ वा बाह्य विवरणले मात्र पूर्ण चरित्र देखाउँदैन।
Question 32Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा लेखकले प्रयोग गर्ने 'प्रथम पुरुष दृष्टिकोण' (first-person point of view) को स्पष्ट चिह्न कुन हो?
- लेखकको नाम शीर्षकमा नआउनु
- घटना 'म' वा 'हामी' को माध्यमबाट प्रस्तुत हुनु Correct answer.
- पाठ सधैँ संवादमा मात्र चल्नु
- पात्रहरूलाई 'उनी' भनेर सम्बोधन गरिनु
Explanation
प्रथम पुरुष दृष्टिकोणमा कथावाचक आफैँ 'म' वा 'हामी' भनी घटनामा संलग्न देखिन्छ। यसले पाठकलाई अनुभवको निकटता दिन्छ। 'उनी' भन्ने प्रयोग तेस्रो पुरुष दृष्टिकोणको लक्षण हो।
Question 33Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा 'व्यङ्ग्य' प्रयोग भएको छ कि छैन भनी पहिचान गर्ने सङ्केत कुन हो?
- लेखकले स्थलको लामो वर्णन गर्नु
- लेखकले प्रशंसा गरेजस्तो देखाएर वास्तवमा दोष औँल्याउनु Correct answer.
- पाठमा संस्कृत शब्दको बाहुल्य हुनु
- पात्रहरूको सङ्ख्या धेरै हुनु
Explanation
व्यङ्ग्यमा सतहमा प्रशंसा वा सामान्य कुरा देखिए पनि गहिरो अर्थमा आलोचना वा दोष उद्घाटन हुन्छ। यस्तो दोहोरो अर्थ नै व्यङ्ग्यको मुख्य सङ्केत हो। पाठकले शब्दको सतहभन्दा मुनिको आशय बुझ्नुपर्छ।
Question 34Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
'गद्यको लय' (rhythm in prose) भन्नाले के जनाउँछ?
- कविताको छन्द र मात्रा
- पाठको पृष्ठ सजावट
- वाक्यको लम्बाइ र विरामचिह्नको क्रमबद्ध प्रवाह Correct answer.
- पात्रको उचाइ र रूप
Explanation
गद्यमा पनि वाक्यको लम्बाइ, विरामचिह्नको स्थान र शब्दको क्रमले पढ्दा एक प्रकारको प्रवाह वा लय सिर्जना गर्छ। यसले भाव र गति नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ। तर यो छन्दको कठोर मात्रा-नियमभन्दा स्वतन्त्र हुन्छ।
Question 35Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखकले 'गाउँको जीवन' र 'सहरको जीवन' बीच तुलना गर्छन्। यस तुलनाले मुख्यतः के स्पष्ट पार्छ?
- लेखकको दृष्टिमा दुवै जीवनशैलीका गुण र दोष Correct answer.
- लेखकको भाषिक ज्ञान
- पात्रहरूको आर्थिक स्थिति मात्र
- पाठको प्रकाशन मिति
Explanation
तुलनात्मक वर्णनले दुवै जीवनशैलीका विशेषता, गुण र दोष लेखकको दृष्टिबाट देखाउँछ। यसले पाठको विचारलाई स्पष्ट र सन्तुलित बनाउँछ। त्यसैले तुलना केवल आर्थिक पक्षमा सीमित हुँदैन।
Question 36Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको 'उपसंहार' (conclusion) मा लेखकले प्रायः के गर्ने गर्छन्?
- पहिलो अनुच्छेदकै वाक्य दोहोर्याउने
- पाठको शीर्षक परिवर्तन गर्ने
- पाठभरिका विचारलाई समेटेर अन्तिम निष्कर्ष दिने Correct answer.
- नयाँ पात्रको विस्तृत परिचय थप्ने
Explanation
उपसंहारमा लेखकले पाठभरि उठाइएका विचार र तर्कलाई समेटेर अन्तिम निष्कर्ष वा सन्देश प्रस्तुत गर्छ। यसले रचनालाई पूर्णता दिन्छ। त्यसैले यो पाठको केन्द्रीय भाव बुझ्ने महत्त्वपूर्ण अङ्ग हो।
Question 37Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखकले बाल्यकालको स्मृतिलाई वर्तमानसँग जोडेर प्रस्तुत गर्छन्। यस संरचनालाई के भनिन्छ?
- संवाद-विन्यास
- वर्णनात्मक विराम
- छन्द-विच्छेद
- कालान्तर वा समय-सङ्क्रमण Correct answer.
Explanation
अतीत र वर्तमानबीच आउ-जाउ गर्दै स्मृति र वास्तविकतालाई जोड्ने संरचनालाई कालान्तर वा समय-सङ्क्रमण भनिन्छ। यसले पाठमा गहिराइ र तुलनात्मक दृष्टि थप्छ। आत्मकथात्मक गद्यमा यो शैली सामान्य हुन्छ।
Question 38Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
असमिया गद्यमा 'रिपोर्ताज' लेखनको प्रमुख आधार के हो?
- छन्दबद्ध भाषाको प्रयोग
- पौराणिक कथाको पुनर्कथन
- स्थलगत प्रत्यक्ष अवलोकन र तथ्यपरक विवरण Correct answer.
- काल्पनिक पात्रको मनोवैज्ञानिक विश्लेषण
Explanation
रिपोर्ताजमा लेखकले घटनास्थलमा पुगेर गरेको प्रत्यक्ष अवलोकन, मानिससँगको भेट र तथ्यपरक विवरणलाई प्राथमिकता दिन्छ। यसले पाठलाई विश्वसनीय र जीवन्त बनाउँछ। काल्पनिकता भन्दा यथार्थपरकता यसको मुख्य आधार हो।
Question 39Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखकले प्रयोग गरेको 'व्यक्तिवाचक संज्ञा' (proper noun) ले पाठमा के भूमिका निर्वाह गर्छ?
- वाक्यको स्वर निर्धारण गर्ने
- क्रियाको काल देखाउने
- विशेष व्यक्ति, स्थल वा संस्थालाई चिनाउने Correct answer.
- सामान्य वस्तुलाई जनाउने
Explanation
व्यक्तिवाचक संज्ञाले कुनै विशेष व्यक्ति, स्थल वा संस्थालाई अरूबाट छुट्याएर चिनाउँछ। गद्य पाठमा यसले पात्र र स्थलको पहिचान स्पष्ट बनाउँछ। त्यसैले यो वर्णनको यथार्थता बढाउने साधन हो।
Question 40Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठमा 'पात्रको आन्तरिक द्वन्द्व' (internal conflict) पहिचान गर्ने सङ्केत कुन हो?
- पात्रले ठूलो स्वरमा अरूलाई हप्काउनु
- लेखकले लामो उपसंहार लेख्नु
- पात्र आफैँभित्र निर्णय गर्न नसकेर दोधारमा पर्नु Correct answer.
- पाठमा धेरै स्थलको वर्णन हुनु
Explanation
आन्तरिक द्वन्द्व पात्रको मनभित्रै दुई विपरीत भावना वा निर्णयबीचको टकराव हो। पात्रको दोधार, पछुतो वा निर्णय गर्न नसक्ने अवस्थाले यो स्पष्ट पार्छ। यो बाह्य झगडाभन्दा फरक हुन्छ।
Question 41Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
असमिया गद्यमा 'निबन्ध' र 'कथा' बीचको मुख्य भिन्नता कुन हो?
- दुवैमा पात्रको सङ्ख्या समान हुनुपर्छ
- निबन्धमा विचार प्रधान हुन्छ भने कथामा घटना र पात्र प्रधान हुन्छन् Correct answer.
- कथामा लेखकको विचार मात्र हुन्छ
- निबन्ध सधैँ पद्यमा लेखिन्छ
Explanation
निबन्धमा लेखकको विचार, तर्क र दृष्टिकोण केन्द्रित हुन्छ भने कथामा घटनाक्रम र पात्रको भूमिका प्रमुख हुन्छ। यही कारण निबन्ध विचारात्मक र कथा आख्यानात्मक विधा मानिन्छ। दुवै गद्य भए पनि केन्द्र फरक हुन्छ।
Question 42Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखकले स्थानीय बोलीका शब्द प्रयोग गरेर पात्रको पहिचान देखाउँछन्। यसलाई के भनिन्छ?
- वाक्य-संक्षेप
- भाषिक विविधता वा बोली-चित्रण Correct answer.
- छन्द-विन्यास
- उपमा-अलङ्कार
Explanation
स्थानीय बोलीका शब्द र शैली प्रयोग गरेर पात्रको क्षेत्रीय र सामाजिक पहिचान देखाउने कलालाई बोली-चित्रण वा भाषिक विविधता भनिन्छ। यसले संवादलाई स्वाभाविक र विश्वसनीय बनाउँछ। यो शैलीगत विशेषता हो।
Question 43Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
गद्य पाठको 'शीर्षक' ले पाठको विषयवस्तुसँग कस्तो सम्बन्ध राख्नुपर्छ?
- पाठको मुख्य विषय वा केन्द्रीय भावको सङ्केत दिनुपर्छ Correct answer.
- पाठभन्दा पूर्ण रूपमा असम्बन्धित हुनुपर्छ
- पाठको अन्तिम वाक्यको शब्दशः नक्कल हुनुपर्छ
- लेखकको जन्म मिति जनाउनुपर्छ
Explanation
राम्रो शीर्षकले पाठको मुख्य विषय वा केन्द्रीय भावको सङ्केत दिन्छ र पाठकलाई भित्र प्रवेश गर्न आकर्षित गर्छ। यो छोटो भए पनि समग्र पाठको सूत्र बोक्ने हुनुपर्छ। त्यसैले शीर्षक र विषयवस्तुबीच सार्थक सम्बन्ध आवश्यक हुन्छ।
Question 44Prose (Gadya) - comprehension, theme, character and style
कुनै गद्य पाठमा लेखकले पात्रको मनको भाव शब्दमा नभनी कार्यबाट देखाउँछन्। यस प्रविधिलाई के भनिन्छ?
- उपसंहार-त्याग
- छन्द-प्रयोग
- प्रत्यक्ष कथन
- अप्रत्यक्ष वा सूचक चित्रण Correct answer.
Explanation
पात्रको भावना सिधै भन्नुको सट्टा उसको कार्य, हाउभाउ वा प्रतिक्रियाबाट देखाउने प्रविधिलाई अप्रत्यक्ष वा सूचक चित्रण भनिन्छ। यसले पाठकलाई आफैँ अनुमान गर्ने अवसर दिन्छ। यसले चरित्र-चित्रणलाई बढी प्रभावकारी बनाउँछ।
Question 45Poetry (Padya) - appreciation, rasa, alankara and poetic devices
অসমীয়া পদ্যত 'ৰস' বুলি কোৱা হয়-
- কবিতাৰ শিৰোনামৰ অলংকাৰ
- শব্দৰ আখৰ সংখ্যাৰ গণনা
- ভাবৰ প্ৰকাশৰ পৰা জন্ম লোৱা আনন্দময় অনুভূতি Correct answer.
- ছন্দৰ লয় বা গতি
Explanation
ভাৰতীয় কাব্যশাস্ত্ৰত ৰস মানে হৈছে ভাবৰ পৰিপুষ্টিৰ পৰা পাঠকৰ মনত জাগি উঠা আনন্দময়, আস্বাদনীয় অনুভূতি। ৰস শব্দই কেৱল আবেগ নুবুজাই, সেই আবেগ পাঠকে উপভোগ কৰিব পৰা অৱস্থাক বুজায়। সেয়ে ৰসক 'আস্বাদ' বুলিও কোৱা হয়।
Question 46Poetry (Padya) - appreciation, rasa, alankara and poetic devices
কবিতাত 'শব্দালংকাৰ' আৰু 'অৰ্থালংকাৰ'ৰ পাৰ্থক্য কি?
- শব্দালংকাৰ ছন্দত থাকে, অৰ্থালংকাৰ ব্যঞ্জনাত থাকে
- দুয়োটা একেই, কেৱল নাম বেলেগ
- শব্দালংকাৰ শব্দৰ ধ্বনি-গঠনত দেখা যায়, অৰ্থালংকাৰ অৰ্থৰ চমকত দেখা যায় Correct answer.
- শব্দালংকাৰ কেৱল গদ্যত হয়, অৰ্থালংকাৰ কেৱল পদ্যত হয়
Explanation
শব্দালংকাৰৰ সৌন্দৰ্য শব্দৰ ধ্বনি আৰু ৰূপৰ পুনৰাবৃত্তিত ওপৰত ওলায়, যেনে অনুপ্ৰাস। অৰ্থালংকাৰৰ সৌন্দৰ্য শব্দৰ অৰ্থৰ তুলনা বা চমকত ওপৰত ওলায়, যেনে উপমা। এইদৰে দুয়োটাৰ ভিত্তি বেলেগ বেলেগ।
Question 47Poetry (Padya) - appreciation, rasa, alankara and poetic devices
'তোমাৰ মুখখন পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰৰ দৰে'-এই শাৰীত থকা অলংকাৰটো কি?
- উপমা Correct answer.
- শ্লেষ
- ৰূপক
- অতিশয়োক্তি
Explanation
উপমাত দুটা ভিন্ন বস্তুৰ মাজত 'দৰে', 'পৰি', 'নিচিনে' আদি তুলনাবোধক শব্দৰে সাদৃশ্য দেখুওৱা হয়। ইয়াত মুখ আৰু চন্দ্ৰ দুটা বেলেগ বস্তু, আৰু 'দৰে' শব্দই তুলনা কৰিছে। সেয়ে ই উপমা অলংকাৰ।
Question 48Poetry (Padya) - appreciation, rasa, alankara and poetic devices
'মোৰ হৃদয় এখন সাগৰ'-এই ৰূপত থকা অলংকাৰ কোনটো?
- ৰূপক Correct answer.
- অনুপ্ৰাস
- যমক
- উপমা
Explanation
ৰূপকত উপমেয় আৰু উপমানৰ মাজত কোনো তুলনাবোধক শব্দ নাথাকে; দুয়োটা একাকাৰ হৈ যায়। ইয়াত হৃদয়ক সাগৰ বুলি পোনপটীয়াকৈ কোৱা হৈছে, 'দৰে' নাই। এই অৰোপণেই ৰূপকৰ চিন।
Question 49Poetry (Padya) - appreciation, rasa, alankara and poetic devices
কবিতাৰ 'পাদ' বা 'চৰণ' বুলিলে কি বুজা যায়?
- কবিতাৰ শিৰোনাম
- কবিতাৰ প্ৰতিটো শাৰী Correct answer.
- কবিতাৰ ছন্দৰ নাম
- কবিতাৰ শেষৰ স্তৱক
Explanation
পদ্যত প্ৰতিটো শাৰীক পাদ বা চৰণ বোলা হয়; চাৰি পাদ মিলি এটা স্তৱক গঠন কৰে। পাদৰ ভিতৰত মাত্ৰা বা অক্ষৰৰ গণনা হয়। সেয়ে পাদ হৈছে পদ্যৰ মৌলিক শাৰী-একক।
Question 50Poetry (Padya) - appreciation, rasa, alankara and poetic devices
অসমীয়া লয়াৰ কবিতাৰ মূল বৈশিষ্ট্য কি?
- কেৱল সংস্কৃত শব্দৰে ৰচিত হয়
- শেষত কেৱল মিল থকা শব্দ থাকে
- কঠোৰ মাত্ৰা-গণনা মানি চলে
- মাত্ৰাৰ কঠোৰ নিয়ম নাথাকি কথা কোৱাৰ স্বাভাৱিক লয়ত চলে Correct answer.
Explanation
লয়াৰ কবিতাই মাত্ৰাৰ কঠোৰ গণনা এৰি মানুহৰ কথা কোৱাৰ স্বাভাৱিক সুৰ আৰু লয়ক অনুসৰণ কৰে। ইয়াত ভাৱৰ প্ৰবাহ আৰু গতি প্ৰধান। আধুনিক অসমীয়া কবিতাত এই ধাৰা বহুল প্ৰচলিত।