পত্ৰ লিখন আৰু প্ৰয়োগিক লিখন
পত্ৰ লিখন (Letter writing) আৰু প্ৰয়োগিক লিখনত নিৰ্দিষ্ট আৰ্হি (format) আৰু উপযুক্ত ভাষা - দুয়োটাই লাগে। প্ৰধান প্ৰকাৰ: আনুষ্ঠানিক (আবেদন, অভিযোগ, সম্পাদকলৈ পত্ৰ) আৰু অনানুষ্ঠানিক (বন্ধু-পৰিয়াললৈ)।
আনুষ্ঠানিক পত্ৰৰ আৰ্হি
১. প্ৰেৰকৰ ঠিকনা (ওপৰত, বাওঁফালে)। ২. তাৰিখ। ৩. প্ৰাপকৰ ঠিকনা আৰু পদবি। ৪. বিষয় (Subject) - এশাৰী। ৫. সম্বোধন: 'মহোদয়'। ৬. মূল কথা: 'সবিনয় নিবেদন এই যে...' ৭. সামৰণি: 'ইতি - আপোনাৰ অনুগত শিষ্য', তাৰপিছত নাম আৰু শ্ৰেণী।
কাম-কৰা উদাহৰণ
'বাৰ্ষিক পৰীক্ষাৰ প্ৰৱেশ পত্ৰ লাভত বিলম্বৰ বাবে প্ৰধান শিক্ষকৰ ওচৰত আবেদন' - বিষয়: 'বাৰ্ষিক পৰীক্ষাৰ প্ৰৱেশ পত্ৰ লাভত বিলম্ব হোৱা সম্পৰ্কে।' মূল কথাত কেৱল প্ৰয়োজনীয় তথ্য স্পষ্টকৈ দিব: নাম, শ্ৰেণী, ৰোল নম্বৰ আৰু বিলম্বৰ তাৰিখ; তাৰপিছত অনুৰোধ। বিনয়ী ভাষা ('অনুগ্ৰহ কৰি', 'সবিনয় নিবেদন') ৰাখিব, খঙৰ ভাষা নহ'ব।
সম্পাদকলৈ পত্ৰ
সমস্যা এটাৰ বিষয়ে লিখিলে প্ৰথম পেৰাগ্ৰাফত ঘটনা, দ্বিতীয়ত প্ৰভাৱ, তৃতীয়ত প্ৰতিকাৰৰ অনুৰোধ - এই ক্ৰমে লিখিলে পত্ৰটোৱে ৰাইজৰ কথা কয়।
ফান্দ
তাৰিখ বা বিষয় নিদিয়া, 'মই' বুলি আৰম্ভ কৰি অশিষ্ট ভাষা লিখা, আৰু সামৰণিত নাম নিদিয়া - এইবোৰত নম্বৰ কটা যায়।