ରଚନା ଓ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଲେଖା: ପ୍ରବନ୍ଧ, ପତ୍ର, ରିପୋର୍ଟ ଓ ସାରାଂଶ
ରଚନା ଓ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଲେଖା ବିଭାଗରେ ପ୍ରବନ୍ଧ, ପତ୍ର, ରିପୋର୍ଟ ଓ ସାରାଂଶ (précis) ଆସେ। ପରୀକ୍ଷା ଲେଖାର ସଂଗଠନ, ଉପଯୁକ୍ତ ଭାଷା, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫର୍ମାଟ ଓ ଶବ୍ଦସୀମା ପାଳନ ଦେଖେ।
ପ୍ରବନ୍ଧ
ତିନି ଅଂଶ: ଆମୁଖ (ବିଷୟ ପରିଚୟ), ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ (୨-୩ ଅନୁଚ୍ଛେଦ), ଉପସଂହାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଗୋଟିଏ ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣା ରଖ।
ପତ୍ର
ଔପଚାରିକ ପତ୍ରରେ ‘ସେବାରେ’, ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଠିକଣା, ‘ବିଷୟ’, ‘ମହାଶୟ/ମହାଶୟା’, ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ, ‘ଇତି’ ଓ ନାମ ରଖ। ଅବକାଶ ପାଇଁ ଆବେଦନରେ କାରଣ ଓ ତାରିଖ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲେଖ।
ରିପୋର୍ଟ
ଶୀର୍ଷକ, ସ୍ଥାନ, ତାରିଖ, କାହା ସହ ଘଟିଲା, କେବେ, କେଉଁଠି, କାହିଁକି, କେମିତି (5W1H) କ୍ରମରେ ଲେଖ। ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଉକ୍ତି ଥିଲେ ଉଦ୍ଧୃତି ଦିଅ।
ସାରାଂଶ
ମୂଳ ଲେଖାର ପ୍ରାୟ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ, ନିଜ ଭାଷାରେ, ଉଦାହରଣ ଓ ଅତିରିକ୍ତ ବିବରଣୀ ବାଦ ଦେଇ ଲେଖ।
କାର୍ଯ୍ୟ ଉଦାହରଣ
‘ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା’ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଆମୁଖରେ ପରିବେଶର ଗୁରୁତ୍ୱ, ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବର୍ଜନ ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ଉପସଂହାରରେ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଭୂମିକା ଲେଖ।
ମାର୍କ କଟାଇବା ଫାନ୍ଦ
- ପତ୍ରରେ ଫର୍ମାଟ ବାଦ ଦେବା।
- ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଏକ ହିଁ କଥା ବାରମ୍ବାର ଲେଖିବା।
- ସାରାଂଶରେ ମୂଳ ବାକ୍ୟ ନକଲ କରିବା।
- ରିପୋର୍ଟରେ ତାରିଖ ଓ ସ୍ଥାନ ନ ଲେଖିବା।