دررفتگی تکاملی هیپ در کودک ۱۸ ماهه پس از شکست هارنس
دختر ۱۸ ماههای با لنگش بدون درد در سمت چپ از ۳ ماه پیش مراجعه کرده است. در معاینه، تست گالزی مثبت، محدودیت ابداکشن هیپ چپ (۳۰ درجه در مقابل ۶۰ درجه راست) و کوتاهی ظاهری اندام چپ دارد. رادیوگرافی لگن: دررفتگی فوقجانبی سر فمور چپ، شاخص استابولار ۳۵ درجه و خط شنتون قطع شده است. او در ۶ ماهگی با هارنس پاولیک درمان شده اما پیگیری منظم نداشته است. وزن ۱۱ کیلوگرم، بدون بیماری زمینهای. والدین نگران عوارض جراحی و نکروز آواسکولار هستند و میپرسند آیا درمان غیرجراحی دوباره ممکن است. تیم ارتوپدی اطفال باید بین کاهش بسته و باز تصمیم بگیرد. معاینه عصبی طبیعی است و هیچ نشانهای از دیسپلازی سایر مفاصل ندارد. کودک راهرفتن مستقل دارد و از نظر رشد شناختی مناسب سن است.
1. گزینههای درمانی در این سن و انتخاب بین کاهش بسته و باز چیست؟
Read the worked answer
در ۱۸ ماهگی، هارنس پاولیک دیگر درمان مناسبی نیست؛ کودک راه میرود و نیروهای مکانیکی مخالف کاهش هستند. درمان اصلی، کاهش مفصل تحت بیهوشی با آرتروگرام است. اگر سر فمور بهطور متحدالمرکز و پایدار در استابولوم قرار گیرد و پوشش کافی داشته باشد، کاهش بسته با تنوتومی اداکتور و گچ اسپایک انجام میشود. اگر آرتروگرام نشان دهد مانع مکانیکی مانند لیمبوس یا غضروف اینترپوزیشن وجود دارد، یا کاهش پایدار نیست، کاهش باز لازم است. در دررفتگی بالا و سن بالاتر، کوتاه کردن فمور یا استئوتومی لگن ممکن است در مراحل بعد لازم شود. تصمیم نباید فقط بر پایه سن گرفته شود؛ پایداری، پوشش سر فمور و وضعیت استابولوم تعیینکننده است. والدین باید بدانند درمان غیرجراحی مجدد در این سن بعید است موفق باشد.
2. خطر نکروز آواسکولار سر فمور و عوامل مؤثر بر آن را چگونه ارزیابی میکنید؟
Read the worked answer
نکروز آواسکولار (AVN) شایعترین عارضه جدی در درمان دررفتگی هیپ است و خطر آن با سن بالاتر در زمان کاهش، دررفتگی شدید، کاهش باز، استفاده از رویکرد مدیال، نیروی زیاد حین کاهش و بیثباتی پس از کاهش افزایش مییابد. در این کودک ۱۸ ماهه، کاهش بسته ملایم و اجتناب از وضعیتهای افراطی گچ میتواند خطر را کاهش دهد. آرتروگرام برای ارزیابی کاهش متحدالمرکز و پرهیز از فشار بیش از حد مفید است. پس از کاهش، رادیوگرافیهای سریالی برای بررسی علائم AVN، مانند اسکلروز، کلاپس یا تغییر شکل سر فمور، لازم است. باید به والدین توضیح داد که AVN ممکن است با تأخیر ظاهر شود و برخی موارد خفیف خودبهخود بازسازی شوند، اما موارد شدید به ناتوانی و نیاز به جراحی بعدی منجر میشود.
3. برنامه پیگیری و معیارهای موفقیت درمان چیست؟
Read the worked answer
پس از کاهش، گچ اسپایک معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته و سپس بریس ابداکشن در مراحل بعد استفاده میشود. پیگیری بالینی و رادیوگرافی در فواصل منظم، مثلاً ۶ هفته، ۳ ماه، ۶ ماه و سالانه تا پایان رشد، انجام میشود. معیارهای موفقیت شامل کاهش متحدالمرکز و پایدار، بهبود شاخص استابولار، پیوستگی خط شنتون، دامنه حرکتی خوب و عدم AVN است. عوارض قابل بررسی: دررفتگی مجدد، AVN، ناهنجاری باقیمانده استابولوم و کوتاهی اندام. اگر شاخص استابولار پس از چند سال بالا بماند یا پوشش ناکافی باشد، استئوتومی لگن ممکن است لازم شود. آموزش والدین برای پرهیز از وضعیتهای خطرناک و مراجعه در صورت درد یا تغییر راهرفتن اهمیت دارد.