زبان و ادبیات فارسی
این حوزه دستور زبان، املا، آرایه‌های ادبی و تاریخ ادبیات را می‌سنجد. پرسش‌ها اغلب از جمله‌های کوتاه یا متن‌های مستقل ساخته می‌شوند.
دستور و املا
- کلمه از نظر ساخت: ساده، مشتق، مرکب.
- «به جز» و «جز» جدا نوشته می‌شوند؛ «غیر از» نیز جدا.
- همزه در «مؤثر» روی واو و در «مسئله» روی یاء می‌آید.
- فعل باید از نظر شخص و زمان با فاعل همخوانی داشته باشد.
- مفعول اغلب با «را» نشانه‌دار می‌شود و نهاد در آغاز جمله می‌آید.
آرایه‌ها و شاعران
- تشبیه ادات دارد؛ استعاره یکی از دو طرف را حذف می‌کند.
- کنایه معنای غیرمستقیم است؛ مجاز علاقه غیر مشابهت دارد.
- فردوسی: شاهنامه؛ سعدی: گلستان و بوستان؛ حافظ: غزل؛ مولوی: مثنوی؛ نیما: پدر شعر نو.
مثال حل‌شده
پرسش: کدام جمله از نظر املا درست است؟ «او بهجز درس به کار دیگری نمی‌پرداخت» یا «او به جز درس به کار دیگری نمی‌پرداخت»؟ «به» حرف اضافه و «جز» واژه مستقل است؛ بنابراین «به جز» جدا نوشته می‌شود. در مقابل، «بهجز» یک تکواژ مرکب نیست و در نوشتار رسمی پذیرفته نیست.
دام‌های آزمون
- یکی گرفتن تشبیه و استعاره.
- خواندن کنایه به‌عنوان تشبیه.
- جدا نوشتن «غیراز» به‌جای «غیر از».
- نسبت دادن مثنوی به حافظ به‌جای مولوی.