حقوق ایران و دانش قانون اساسی
این حوزه قانون اساسی، نهادهای سیاسی و فرایند قانونگذاری را میسنجد. پرسشها از شماره مواد، ترکیب نهادها و صلاحیتها ساخته میشوند.
نهادها
- قانون اساسی ۱۷۷ اصل و ۱۴ فصل دارد.
- رهبر توسط مجلس خبرگان رهبری انتخاب میشود؛ خبرگان ۸۸ عضو دارد.
- رئیسجمهور با رأی مستقیم مردم برای ۴ سال و حداکثر دو دوره متوالی.
- مجلس شورای اسلامی ۲۹۰ نماینده و دوره ۴ ساله.
- شورای نگهبان ۱۲ عضو: ۶ فقیه منصوب رهبر و ۶ حقوقدان انتخابی مجلس.
فرایند قانونگذاری
- مصوبه مجلس به شورای نگهبان میرود.
- شورا حداکثر ۱۰ روز فرصت بررسی دارد.
- اختلاف مجلس و شورا به مجمع تشخیص مصلحت نظام میرود.
مثال حلشده
پرسش: اگر شورای نگهبان مصوبهای را خلاف قانون اساسی بداند چه میشود؟ مصوبه به مجلس برمیگردد؛ مجلس میتواند اصلاح کند. اگر اختلاف ادامه یابد، مجمع تشخیص مصلحت نظام تصمیم نهایی را میگیرد. شورای نگهبان فقط بررسی شرعی نمیکند، بلکه انطباق با قانون اساسی را نیز میسنجد.
دامهای آزمون
- نسبت دادن انتخاب رهبر به مجلس.
- اشتباه ۱۲ عضو شورای نگهبان با ۸۸ عضو خبرگان.
- فراموش کردن نقش مجمع تشخیص.
- یکی گرفتن تصویب مجلس با لازمالاجرا شدن.