НӨАТ ба аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тохируулга
«Ногоон Тал» ХХК 2025 оны НӨАТ болон ашгийн татварын тайлангаа бэлтгэж байна. Борлуулалтын орлого 900 сая төгрөг (НӨАТ-гүй), үүнээс экспортын үйлчилгээ 200 сая төгрөг, НӨАТ 0 хувь. Оруулсан НӨАТ: бараа худалдан авалт 45 сая, үйлчилгээ 10 сая, захирлын гэр бүлийн аяллын 2 сая, суудлын автомашины 5 сая. Нягтлан бодох бүртгэлийн ашиг 120 сая төгрөг. Тохируулга: торгууль 5 сая, татварын зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс хэтэрсэн элэгдэл 5 сая, хувийн аяллын зардал 2 сая, хууль ёсны хандив 8 сая (хязгаарт багтсан). Өмнөх оны шилжүүлэх алдагдал 40 сая төгрөг. НӨАТ 10 хувь, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар 10 хувь. Компани экспортын орлогод ногдох оруулсан НӨАТ-ыг бүрэн хасч, суудлын автомашины НӨАТ-ыг ч хасахаар тооцсон. Татварын байцаагч энэ тооцоог эргэлзээтэй гэж үзэж байна. Компани жижиг бизнесийн татварын дэглэмд байгаагүй.
1. 2025 оны НӨАТ-ын тайлангийн дагуу төлөх НӨАТ-ыг тооц. Экспорт, хувийн аялал, автомашины НӨАТ-ыг тайлбарла.
Read the worked answer
Гадагшаа борлуулалт 700 сая (900-200) тул гарах НӨАТ=70 сая. Экспорт 200 сая нь 0% тул гарах НӨАТ 0. Оруулсан НӨАТ-аас бараа 45+үйлчилгээ 10=55 саяыг хасна; экспортод хамаарах хэсэг ч 0% татвар ногдуулах нийлүүлэлт тул хасагдана. Захирлын гэр бүлийн аялал 2 сая, хувийн зориулалтын суудлын автомашины 5 сая нь хувийн хэрэглээ/татвар ногдуулах үйл ажиллагаатай шууд холбоогүй тул хасахгүй. Төлөх НӨАТ=70-55=15 сая. Хэрэв автомашиныг такси, түрээс зэрэг тусгай зориулалтаар ашиглаж байгаа нь нотлогдвол өөр үнэлгээ хийж болно.
2. Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын бааз, төлөх татварыг тооц.
Read the worked answer
Татвар ногдуулах ашиг=120+5 (торгууль)+5 (хэтэрсэн элэгдэл)+2 (хувийн аялал)=132 сая. Хандив хязгаарт багтсан тул нэмэхгүй. Өмнөх оны алдагдлыг 40 сая хасна; хэрэв жилийн хязгаар 50% бол 132×50%=66>40 тул бүрэн хасна. Татвар ногдуулах орлого=92 сая. ААНОАТ=92×10%=9.2 сая. Тайланд татварын зөвшөөрөгдөх элэгдлийн тооцоо, алдагдлын шилжүүлгийн баримтыг хавсаргана.
3. Татварын байцаагч ямар эрсдэлтэй гэж үзэж болох вэ? Ямар нотолгоо, залруулга шаардлагатай вэ?
Read the worked answer
Байцаагчийн эрсдэл: экспортын үйлчилгээний гэрээ, гаалийн/хилийн баримт, 0% нотолгоо; хувийн ба бизнесийн зардлын заагийг ялгах; автомашины ашиглалтын журнал; хандивын гэрчилгээ; элэгдлийн татварын тооцоо. Хэрэв экспортын нотолгоо дутуу бол 200 сая нь 10% НӨАТ-тай болж, 20 сая нэмэгдэнэ; хувийн зардлыг нэмж тохируулна. Залруулга хийхдээ НӨАТ-ын нэмэлт тайлан, ААНОАТ-ын залруулга, торгууль/алданги тооцно.