2. Удирдлагын нягтлан бодох бүртгэл (Management Accounting)
Удирдлагын нягтлан бодох бүртгэл
Энэ домэйн нь дотоод шийдвэр гаргахад зориулсан өртөг, ашгийн шинжилгээ, төсөв, стандарт өртөг, хариуцлагын төв, гүйцэтгэлийн үнэлгээг шалгана. Гол нь тооцоог зөв хийхээс гадна аль зардал шийдвэрт хамааралтай, аль нь хамааралгүйг ялгах чадвар юм.
Үндсэн ойлголт
- Хувьсах, тогтмол, холимог зардлыг зан төлвөөр нь ангилна; хувь нэмрийн ашиг = борлуулалт – хувьсах зардал.
- CVP: эвдрэлийн цэг = тогтмол зардал / нэгжийн хувь нэмэр; зорилтот ашигт хүрэх борлуулалт = (тогтмол зардал + зорилтот ашиг) / нэгжийн хувь нэмэр.
- Холбогдох өртөг нь ирээдүйн мөнгөн урсгалд өөрчлөлт оруулах зардал; sunk cost, хуваарилагдсан тогтмол зардал ихэвчлэн хамааралгүй.
- Стандарт өртгийн зөрүүг үнэ ба тоо хэмжээний зөрүү гэж задална.
- Төсвийг уян хатан төсөвтэй харьцуулж, үйл ажиллагааны зөрүүг тодорхойлно.
Жишээ
Нэгж бүтээгдэхүүний стандарт: 2 кг материал, 5,000 төгрөг/кг. 1,000 нэгж үйлдвэрлэхэд бодит 2,100 кг, 5,200 төгрөг/кг хэрэглэсэн. Стандарт тоо хэмжээ = 2,000 кг. Үнийн зөрүү = (5,200 – 5,000) × 2,100 = 420,000 төгрөг тааламжгүй. Тоо хэмжээний зөрүү = (2,100 – 2,000) × 5,000 = 500,000 төгрөг тааламжгүй. Нийт = 920,000 төгрөг тааламжгүй. Үндэслэл: үнийн зөрүүг бодит тоо хэмжээгээр, тоо хэмжээний зөрүүг стандарт үнээр үржүүлнэ.
Алдаа
Шийдвэрт sunk cost оруулах; нэгжийн бүрэн өртгийг үнийн доод хязгаар гэж ашиглах; зөрүүний тэмдгийг буруу тавих; уян хатан бус төсөвтэй харьцуулах; боломжийн өртгийг үл тоомсорлох.