Үндсэн ба клиник шинжлэх ухааны суурь (анатоми, физиологи, патологи, фармакологи)
Энэ домэйн анатоми, физиологи, ерөнхий патологи, фармакологийн суурь мэдлэгийг клиник тохиолдолд хэрхэн хэрэглэхийг шалгана. Сум/өрхийн эмнэлгийн нөхцөлд оношийг үндэслэх, эмийг аюулгүй хэрэглэх чадвар энд төвлөрнө.
Эсийн гэмтэл ба үрэвсэл
- Гипокси, халдвар, химийн хор нь эсийн ATP-г бууруулж, Na/K насосны ажиллагаа алдагдана → эсийн хаван, некроз.
- Үрэвслийн шинж: улайх, хавдах, өвдөх, халуурах, үйл ажиллагаа алдагдах.
- Цочмог үрэвсэлд нейтрофил, архагт лимфоцит, макрофаг давамгайлна.
Хүчил-суурь ба электролит
- pH, PaCO2, HCO3-ийг хамт үзэж, нөхөн төлөлт тохирч байгаа эсэхийг шалгана.
- Anion gap = Na − (Cl + HCO3), норм 8–12 ммоль/л.
Фармакологи
- Зам, тархалт, элэгний метаболизм, бөөрний ялгаралт; бөөрний алдагдалтай үед тунг тохируулна.
Бодсон жишээ
pH 7.28, PaCO2 30 mmHg, HCO3 14 ммоль/л, Na 138, Cl 100. Anion gap = 138 − (100+14) = 24 → өндөр AG-тай метаболик ацидоз. Хүлээгдэх PaCO2 = 1.5×14+8 = 29±2; хэмжсэн 30 нь тохирч байгаа тул холимог эмгэг биш. Шалтгаан: кетоацидоз, лактат, уреми, хордлого.
Алдаа өгдөг газрууд
- Зөвхөн pH-аар дүгнээд нөхөн төлөлтийг шалгахгүй байх.
- Хүүхдийн тунг жин/насаар бодохгүй, насанд хүрэгчийн тунг өгөх.