Яаралтай тусламж ба гэмтэл (анхны тусламж, сэхээн амьдруулах, триаж)
Энэ домэйн амь насанд аюултай байдлыг таньж, эрэмбэлж, эхний минут минутад зөв арга хэмжээ авах чадварыг шалгана.
ABCDE хандлага
- A: амьсгалын зам нээлттэй эсэх; B: амьсгал, хүчилтөрөгч; C: цусны эргэлт, цус алдалт; D: ухаан, Глазго; E: бүх биеийн шалгалт, халаалт.
- Аюултай шинжийг эхлээд засна, дараа нь онош тодруулна.
Зүрхний зогсолт
- Шахалт 30 : амьсгал 2; гүн 5–6 см, давтамж 100–120/мин, бүрэн буцахыг зөвшөөрнө.
- Шок өгөх боломжтой хэмнэл → дефибрилляци (бифаз 200 Ж).
- Адреналин 1 мг IV/IO 3–5 минут тутамд.
Триаж
- Улаан (нэн яаралтай), шар (яаралтай), ногоон (хүлээж болно), хар (амиа алдсан/нөхөн сэргээх боломжгүй).
Бодсон жишээ
Насанд хүрсэн хүн цээжиндээ өвдөж, амьсгал давчдах үед: улаан ангилалд оруулж, А–E шалгаад, 12-зүүлт ЭКГ, венийн зам, хяналт. ST-ийн өргөлт байвал реперфузид 90 минутын дотор хүргэх.
Алдаа өгдөг газрууд
- Триажийг онош тодорхой болсны дараа хийх.
- Цус алдалттай өвчтөнд хэт их шингэн хийж, даралтыг хэт өсгөх.