Mongolian Notary Exam study materials
Mongolian Notary Exam study resources

Mongolian Notary Exam key terms

Mongolian Notary Exam · Get comfortable with the vocabulary.

Нотариатын үйл ажиллагааны эрх зүйн үндэс

Нотариатын статус, эрх хэмжээ, үйл ажиллагааны хүрээ, хяналтын тогтолцоог тодорхойлсон хууль тогтоомжийн цогц; нотариатч ямар үйлдэл хийх, ямар хязгаарт ажиллахыг энэ үндэслэл тогтооно.

Related: Нотариатын нууц, Нотариатын үйлдэл
Нотариатын үйлдэл

Нотариатчийн хуульд заасан хэлбэрээр гүйцэтгэсэн албан ёсны үйлдэл; гэрчилгээжүүлэх, баталгаажуулах, итгэмжлэл олгох, өв залгамжлалын эрхийн гэрчилгээ олгох зэрэг багтана.

Related: Нотариатын баримт бичиг, Нотариатын татвар
Нотариатын нууц

Нотариатчид итгэмжлэн ирсэн иргэн, байгууллагын үйлдэл, баримт бичгийн агуулга, хувийн мэдээллийг бусдад задруулахыг хориглосон үүрэг; хуульд заасан тохиолдлоос бусад үед хүчинтэй.

Related: Нотариатын үйл ажиллагааны эрх зүйн үндэс, Сахилгын хариуцлага
Нотариатын татвар

Нотариатын үйлдэл гүйцэтгэсний төлөө улсын төсөвт авах албан ёсны хураамж; хэмжээг хуулиар тогтоож, нотариатч төлбөрийг гаргуулж, төсөвт шилжүүлэх үүрэгтэй.

Related: Нотариатын үйлдэл, Үйлчилгээний хөлс
Үйлчилгээний хөлс

Нотариатын татвараас гадна техникийн ажил, зөвлөгөө, баримт бэлтгэх зэрэг нэмэлт үйлчилгээний төлөө авах төлбөр; хэмжээ нь хуульд нийцсэн, урьдчилан мэдэгдсэн байх ёстой.

Related: Нотариатын татвар
Итгэмжлэл

Нэг этгээд нөгөө этгээдэд өөрийн нэрийн өмнөөс тодорхой үйлдэл хийх эрх олгосон бичиг; нотариатаар гэрчилгээжүүлснээр гуравдагч этгээдэд үзүүлэх нотлох чанар бэхжинэ.

Related: Иргэний эрх зүйн чадамж, Нотариатын үйлдэл
Иргэний эрх зүйн чадамж

Иргэн өөрийн үйлдлээр иргэний эрх, үүрэг үүсгэх, өөрчлөх, дуусгавар болгох чадвар; нас, сэтгэцийн байдал зэргээс хамаарч бүрэн, хязгаарлагдмал, хязгаарлагдмал бус байна.

Related: Итгэмжлэл, Гэрлэлтийн насны хязгаар
Хэлцэл

Иргэн, хуулийн этгээдийн эрх, үүрэг үүсгэх, өөрчлөх, дуусгавар болгох зорилготой үйлдэл; нотариатч хэлцлийн хүчинтэй байдал, талуудын чадамжийг шалгана.

Related: Иргэний эрх зүйн чадамж, Гэрээний нотариатын баталгаажуулалт
Гэрээний нотариатын баталгаажуулалт

Хуульд заасан тохиолдолд гэрээг нотариатаар баталгаажуулах шаардлага; баталгаажуулаагүй гэрээ хүчин төгөлдөр бус байж болзошгүй.

Related: Хэлцэл, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрээ
Өмчлөх эрх

Эд хөрөнгөө эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах эрхийн цогц; нотариатч өмчлөгчийн эрхийг баталгаажуулах, шилжүүлэх үйлдэлд оролцоно.

Related: Үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрээ, Газар эзэмших эрх
Үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрээ

Газар, барилга, байгууламж зэрэг үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдах, бэлэглэх, солилцох, барьцаалах агуулгатай гэрээ; ихэнх тохиолдолд улсын бүртгэл, нотариатын баталгаажуулалт шаардлагатай.

Related: Өмчлөх эрх, Газар эзэмших эрх
Газар эзэмших эрх

Иргэн, хуулийн этгээдэд газар эзэмших, ашиглах эрх олгосон эрхийн баримт; хугацаа, зориулалт, шилжүүлэх боломж нь хуулиар зохицуулагдана.

Related: Өмчлөх эрх, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрээ
Үл хөдлөх эд хөрөнгийн улсын бүртгэл

Газар, барилга зэрэг эд хөрөнгийн эрх, түүний шилжилтийг улсын нэгдсэн бүртгэлд бүртгэх журам; бүртгэл нь эрхийн нотолгоо, гуравдагч этгээдийн эсрэг хамгаалалт болно.

Related: Өмчлөх эрх, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрээ
Гэрлэлт

Эрэгтэй, эмэгтэй хоёр этгээдийн хооронд хуулиар тогтоосон журамд нийцэн үүссэн, гэр бүл болох зорилготой эрх зүйн холбоо; бүртгэгдсэнээр эрх зүйн үр дагавар үүснэ.

Related: Гэрлэлтийн насны хязгаар, Эхнэр нөхрийн нийтлэг өмч
Гэрлэлтийн насны хязгаар

Гэрлэлт байгуулахад шаардагдах доод нас; хуульд заасан насанд хүрээгүй этгээд гэрлэх боломжгүй бөгөөд нотариатч энэ нөхцлийг шалгана.

Related: Гэрлэлт, Иргэний эрх зүйн чадамж
Эхнэр нөхрийн нийтлэг өмч

Гэрлэлтийн үед хамтран олсон эд хөрөнгө; хуулиар өөрөөр тогтоогоогүй бол хамтран өмчлөгдөж, захиран зарцуулахад хоёр талын зөвшөөрөл шаардлагатай.

Related: Гэрлэлт, Гэрлэлтийн гэрээ
Гэрлэлтийн гэрээ

Эхнэр, нөхөр гэрлэхээс өмнө эсвэл гэрлэлтийн үед байгуулж, эд хөрөнгийн эрх, үүргийг зохицуулсан гэрээ; нотариатаар баталгаажуулна.

Related: Эхнэр нөхрийн нийтлэг өмч, Хэлцэл
Хамтран өмчлөл

Хоёр буюу түүнээс дээш этгээд эд хөрөнгийг хувь тодорхойлохгүйгээр хамтран эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах хэлбэр; ихэвчлэн гэр бүл, өв залгамжлагчдын хооронд үүснэ.

Related: Эхнэр нөхрийн нийтлэг өмч, Өв залгамжлагч
Өв залгамжлал

Нас барсан этгээдийн эд хөрөнгө, эрх, үүрэг хуулиар эсвэл гэрээслэлээр өв залгамжлагчдад шилжих үйл явц; нотариатч өв залгамжлалын эрхийн гэрчилгээ олгоно.

Related: Гэрээслэл, Өв залгамжлагч
Гэрээслэл

Өөрийн эд хөрөнгийг нас барсны дараа хэнд, ямар хэмжээгээр шилжүүлэхийг тодорхойлсон нэг талын хүсэл зоригийн илэрхийлэл; хуульд заасан хэлбэр, нотариатын баталгаажуулалт шаардлагатай.

Related: Өв залгамжлал, Өв залгамжлагч
Өв залгамжлагч

Хууль буюу гэрээслэлийн дагуу нас барсан этгээдийн эд хөрөнгийг хүлээн авах эрхтэй этгээд; хууль ёсны дараалал, гэрээслэлийн заалт нь түүний эрхийг тодорхойлно.

Related: Өв залгамжлал, Гэрээслэл
Өв залгамжлал хүлээн авах хугацаа

Өв залгамжлагч өв хүлээн авах хүсэлтээ гаргах хуульд заасан хугацаа; хугацаа хэтэрвэл шүүхээр сэргээлгэх боломжтой бөгөөд нотариатч хугацааг шалгана.

Related: Өв залгамжлал, Өв залгамжлагч
Өв залгамжлалын эрхийн гэрчилгээ

Өв залгамжлагчийн өв хүлээн авах эрхийг нотариатч баталгаажуулсан албан ёсны баримт бичиг; эд хөрөнгийг шилжүүлэх, бүртгүүлэхэд үндэслэл болно.

Related: Өв залгамжлал, Нотариатын баримт бичиг
Нотариатын баримт бичиг

Нотариатчийн гүйцэтгэсэн үйлдлийг баталгаажуулсан, хуульд заасан маягт, заавал агуулах мэдээллийг агуулсан бичиг; алдаа, дутуу мэдээлэл нь үйлдлийг хүчингүй болгож болно.

Related: Нотариатын үйлдэл, Маягтын заавал элемент
Маягтын заавал элемент

Нотариатын баримт бичигт заавал байх ёстой бүрэлдэхүүн хэсэг: талуудын мэдээлэл, огноо, дугаар, гарын үсэг, тамга, нотариатчийн баталгаажуулалт зэрэг.

Related: Нотариатын баримт бичиг, Гарын үсгийн гэрчилгээжүүлэлт
Гарын үсгийн гэрчилгээжүүлэлт

Баримт бичигт тавьсан гарын үсэг нь тухайн этгээдийн өөрийнх нь гэдгийг нотариатч баталгаажуулах үйлдэл; баримтын агуулгыг үнэн зөв гэж баталгаажуулахыг хэлэхгүй.

Related: Маягтын заавал элемент, Нотариатын баримт бичиг
Баримт бичгийн хуулбарын гэрчилгээжүүлэлт

Эх баримт бичигтэй таарч байгааг нотариатч баталгаажуулсан хуулбар; эх баримтыг үзүүлж, хуулбарыг харьцуулсны үндэсэн дээр гүйцэтгэнэ.

Related: Нотариатын баримт бичиг, Гарын үсгийн гэрчилгээжүүлэлт
Нотариатын ёс зүй

Нотариатчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаанд баримтлах зан үйлийн хэм хэмжээ: шударга байдал, бие даасан байдал, нууц хадгалах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс зайлсхийх зэрэг.

Related: Ашиг сонирхлын зөрчил, Сахилгын хариуцлага
Ашиг сонирхлын зөрчил

Нотариатчийн хувийн, санхүүгийн эсвэл бусад ашиг сонирхол үйлчлүүлэгчийн ашиг сонирхолтой зөрчилдөх нөхцөл байдал; ийм үед үйлдэл гүйцэтгэхээс татгалзах үүрэгтэй.

Related: Нотариатын ёс зүй, Нотариатын нууц
Сахилгын хариуцлага

Нотариатч мэргэжлийн үүргээ зөрчсөн тохиолдолд хүлээх хариуцлага; сануулах, түдгэлзүүлэх, эрх хасах зэрэг арга хэмжээ багтаж болно.

Related: Нотариатын ёс зүй, Нотариатын нууц
Мөнгө угаах

Гэмт хэрэг, хууль бус үйлдлээс олсон орлогыг хууль ёсны мэт харагдуулах зорилгоор шилжүүлэх, хувиргах, нуух үйлдэл; нотариатч ийм эрсдэлийг илрүүлэх үүрэгтэй.

Related: Харилцагчийн таних, Сэжигтэй гүйлгээний мэдэгдэл
Харилцагчийн таних

Үйлчилгээ үзүүлэхийн өмнө харилцагчийн хувь хүн, төлөөлөгчийн эрх хэмжээ, бодит эзэмшигчийг баримт бичгээр тогтоох журам; мөнгө угаахтай тэмцэх үндсэн арга хэмжээ.

Related: Бодит эзэмшигч, Мөнгө угаах
Бодит эзэмшигч

Хуулийн этгээд эсвэл гүйлгээний цаана байгаа, эцсийн дүндээ ашиг хүртэж, хяналт тавьж буй байгалийн этгээд; түүнийг тодорхойлох нь таних журмын гол хэсэг.

Related: Харилцагчийн таних, Сэжигтэй гүйлгээний мэдэгдэл
Сэжигтэй гүйлгээний мэдэгдэл

Харилцагчийн гүйлгээ мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэх эрсдэлтэй гэж үзвэл нотариатчаас эрх бүхий байгууллагад хуульд заасан хугацаанд илгээх мэдэгдэл.

Related: Мөнгө угаах, Харилцагчийн таних
Терроризмыг санхүүжүүлэх

Террорист үйл ажиллагаа явуулах, дэмжих зорилгоор хөрөнгө, эд хөрөнгө цуглуулах, шилжүүлэх үйлдэл; нотариатч ийм эрсдэлийг таньж мэдээлэх үүрэгтэй.

Related: Мөнгө угаах, Сэжигтэй гүйлгээний мэдэгдэл
Санхүүгийн хяналт

Нотариатын үйл ажиллагааны санхүүгийн ил тод байдал, тайлангийн үнэн зөвийг хангах хяналтын тогтолцоо; татвар, хураамжийн тооцоо, бүртгэл, тайлагналыг хамарна.

Related: Нотариатын татвар, Сэжигтэй гүйлгээний мэдэгдэл
Нотариатын архив

Гүйцэтгэсэн нотариатын үйлдэл, баримт бичгийн эх хувийг хуульд заасан хугацаанд хадгалах сан; эрх бүхий этгээдэд хуулбар олгох үндэслэл болно.

Related: Нотариатын баримт бичиг, Нотариатын нууц
Нотариатчийн бие даасан байдал

Нотариатч үүргээ гүйцэтгэхдээ гадны нөлөө, дарамт, хувийн ашиг сонирхлоос ангид, зөвхөн хуульд захирагдах зарчим; ёс зүйн үндсэн шаардлагын нэг.

Related: Нотариатын ёс зүй, Ашиг сонирхлын зөрчил
Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл

Хуульд заасан нөхцлийг хангаагүй, эсвэл хууль бус зорилготой учир эрх зүйн үр дагавар үүсгэхгүй хэлцэл; нотариатч ийм хэлцлийг баталгаажуулахаас татгалзана.

Related: Хэлцэл, Гэрээний нотариатын баталгаажуулалт