Иргэний эрх зүй
Домэйн юуг шалгадаг вэ
Иргэний эрх зүйн хэсэг нь нотариатчийн өдөр тутмын шийдвэрийн үндэс болох иргэний эрх зүйн чадамж, чадвар, хэлцлийн хүчинтэй байдал, төлөөлөл, өмчлөх эрхийн асуудлыг шалгана. Гол асуулт нь "энэ хүн энэ үйлдлийг хийх эрхтэй юу, энэ хэлцэл хүчин төгөлдөр үү" гэдэгт шилждэг.
Чадамж ба чадвар
Иргэн 18 насанд хүрснээр бүрэн иргэний эрх зүйн чадвартай болно. Насанд хүрээгүй иргэн хуульд зөвшөөрсөн жижиг хэлцэл хийх, эсвэл хууль ёсны төлөөлөгчийн зөвшөөрлөөр хэлцэл хийх чадвартай. Согтуу, мансууруулагчийн нөлөөн дор хүсэл зоригоо илэрхийлж чадахгүй байгаа иргэнтэй хэлцлийг баталгаажуулахыг хориглоно.
Хэлцэл ба хүчингүй байдал
Хуульд шууд заасан эсвэл талууд тохиролцсоны дагуу нотариатаар баталгаажих ёстой хэлцэл баталгаажуулаагүй бол хүчин төгөлдөр бус. Хуурамч, далд, хууль бус зорилготой, чадваргүй этгээдийн хийсэн, хууран мэхлэлт, айдас, хүнд нөхцөлд хийсэн хэлцэл шүүхээр хүчингүй болно.
Төлөөлөл ба итгэмжлэл
Итгэмжлэлийг бичгээр олгож, хуульд заасан тохиолдолд нотариатаар баталгаажуулна. Хугацааг заагаагүй бол итгэмжлэл нэг жилийн хугацаатай, нийтдээ гурван жилээс илүүгүй хугацаагаар хүчинтэй. Итгэмжлэл олгогч үүнийг цуцалж, төлөөлөгч татгалзаж болно.
Ажлын жишээ
17 настай иргэн эцгийнхээ орон сууцыг зарах гэрээнд гарын үсэг зурахаар ирэв. Нотариатч гэрээг баталгаажуулахгүй: насанд хүрээгүй иргэн бүрэн чадваргүй тул хууль ёсны төлөөлөгчийн (эцэг, эх, асран хамгаалагч) бичгээр өгсөн зөвшөөрөл шаардлагатай. Зөвшөөрөл байсан ч гэрээг хүүхдийн нэрийн өмнөөс биш, эцэг эх нь төлөөлөгчийн хувьд байгуулна.
Алдаа авчирдаг зүйл
- "Нотариатаар баталгаажуулсан бол гэрээ заавал хүчинтэй" гэж бодох – агуулга хууль бус бол хүчингүй хэвээр.
- Хязгаарлагдмал чадвартай иргэнийг бүрэн чадвартай гэж үзэх.
- Итгэмжлэлийн хугацаа, эрхийн хүрээг шалгахгүй байх.