Газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрх зүй
Домэйн юуг шалгадаг вэ
Газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийн хэсэг нь газар өмчлөх, эзэмших, ашиглах эрх, үл хөдлөх эд хөрөнгийн гүйлгээг нотариатаар баталгаажуулах, улсын бүртгэлтэй холбоотой асуудлыг шалгана.
Газар эзэмших, өмчлөх
Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийн газар төрийн өмч; иргэн, хуулийн этгээдэд хуулиар олгосон хэлбэрээр өмчлүүлэх, эзэмшүүлэх, ашиглуулна. Монгол иргэн гэр бүлээрээ газарыг хувийн өмчид нэг удаа үнэгүй өмчилж болно. Гадаад иргэн, гадаадын хуулийн этгээд газар өмчилж болохгүй, зөвхөн хуульд заасан хугацаагаар эзэмших, ашиглах эрхтэй.
Үл хөдлөхийн гүйлгээ ба бүртгэл
Үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдах, солилцох, бэлэглэх, барьцаалах гүйлгээг бичгээр байгуулж, нотариатаар баталгаажуулна. Өмчлөх эрх нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлд бүртгэгдсэнээр гуравдагч этгээдийн өмнө хүчинтэй болно. Нотариатын баталгаажуулалт нь улсын бүртгэлийг орлохгүй – хоёулаа шаардлагатай.
Ажлын жишээ
Иргэн орон сууцаа гадаад иргэнд зарж, өмчлөх эрх шилжүүлэх гэрээг нотариатаар баталгаажуулахыг хүсэв. Нотариатч гэрээг баталгаажуулж болно, гэхдээ орон сууцны доорх газрыг гадаад иргэн өмчилж болохгүйг талуудад тайлбарлаж, газар эзэмших, ашиглах эрхийн хугацаа, нөхцөлийг гэрээнд тусгана. Дараа нь талууд эрхийн улсын бүртгэлд хандана.
Алдаа авчирдаг зүйл
- Гадаад иргэн газар өмчилж болно гэж үзэх.
- Нотариатын баталгаажуулалт хийгдсэнээр өмчлөх эрх шилжсэн гэж бодох – бүртгэл шаардлагатай.
- Газар эзэмших, ашиглах гэрчилгээний хугацаа, зориулалтыг шалгахгүй байх.