Kalata ya madandaulo a mipando kwa Mkulu wa Zamaphunziro
Mwana wa Sitandade 8 ku Sukulu ya Msingi ya Nkhotakota, Chikondi, akulemba kalata kwa Mkulu wa Zamaphunziro m'chigawo kudandaula za mipando. M'kalasi mwake muli ana 82, koma mipando ili 30 yokha, ndipo mipando imodzi imakhala ana awiri; kotero ana 22 amakhala pansi. Chikondi analemba kalata yoyamba motere: 'Nkhotakota, Sukulu ya Msingi. Moni Bwana. Ndikulemba kalata iyi kuti mundipatse mipando. M'kalasi mwathu tili 82 ndipo mipando ndi 30 basi. Muyenera kuchitapo kanthu mwachangu chifukwa tikuvutika. Ndikupempha kuti muonenso za madzi. Chikondi.' Mphunzitsi wake anamuuza kuti kalatayi ili ndi zolakwika za kamangidwe ndi kalankhulidwe, ndipo ayenera kuikonza asanaitumize. Chikondi ali ndi mphindi 25 zokonza, ndipo akuyenera kusankha zomwe zingakhale zofunika kwambiri.
1. Tchulani zolakwika zinayi za kamangidwe ka kalata mu zomwe Chikondi analemba, ndipo perekani momwe zikanakhalira.
Read the worked answer
Adilesi ya wolemba. Chikondi analemba 'Nkhotakota, Sukulu ya Msingi' ngati mutu wa kalata. Mu kalata ya ntchito, adilesi ya wolemba imakhala pamwamba kumanja ndipo imakhala ndi mizere yonse: dzina la sukulu, bokosi la makalata, mudzi, ndi distrikiti. Izi zimathandiza wolandira kudziwa kuti ayankhe kuti.
Deti. Palibe deti mu kalata yake. Deti limakhala pansi pa adilesi ya wolemba, kumanja. Popanda deti, wolandira sadziwa kuti vuto linalembedwa liti, ndipo kalata ya madandaulo imafunika deti kuti ionekere ngati yolembedwa mwadongosolo.
Mawu oyamba ndi mawu omaliza. 'Moni Bwana' ndi mau oyankhulana pamaso, osati a kalata. Kalata ya ntchito imayamba ndi 'Wokondedwa Mkulu wa Zamaphunziro' ndipo imatha ndi 'Wanu,' kenako dzina lonse ndi siginecha.
Adilesi ya wolandira. Chikondi sanalembepo adilesi ya Mkulu wa Zamaphunziro (ofesi ya zamaphunziro m'chigawo). Iyenera kulembedwa kumanzere, pansi pa deti, musanayambe mawu a kalata.
2. Sankhani ziganizo ziwiri zosafunika mu kalata ya Chikondi ndipo zilembeni mwatsopano. Fotokozani chifukwa cha kusintha kwa kalankhulidwe.
Read the worked answer
Ziganizo zosafunika ndi izi:
- 'Muyenera kuchitapo kanthu mwachangu chifukwa tikuvutika.'
- 'Ndikulemba kalata iyi kuti mundipatse mipando.'
Zolembedwa mwatsopano:
- 'Ndikupempha kuti muonere mavuto athu ndipo mutithandize mwamsanga.'
- 'Ndikulemba kalata iyi kukupemphani kuti sukulu yathu ithandizidwe ndi mipando.'
Zifukwa:
- 'Muyenera' ndi mawu okakamiza, ndipo kwa mkulu wa ofesi amveka ngati lamulo. M'Chichewa cha ulemu, munena 'Ndikupempha', 'Mukhoza', kapena 'Ngati mungathe'.
- 'Mundipatse' imayang'ana mwana mmodzi, pamene vuto ndi la kalasi yonse ndi sukulu. Kugwiritsa ntchito 'tithandizeni' kumasonyeza kuti pempho ndi la ana onse.
- 'Mwamsanga' ndi bwino kuposa 'mwachangu' m'kalata ya ntchito, ndipo 'muonere mavuto athu' imasonyeza ulemu ndi kufotokoza vuto.
3. Kodi Chikondi ayenera kuphatikiza ziwerengero za 82, 30 ndi 22? Fotokozani mmene angazigwiritse ntchito, ndi chimodzimodzi kwa nkhani ya madzi.
Read the worked answer
Inde, ayenera kuziphatikiza, chifukwa ziwerengero ndi umboni wa vuto, osati nkhani yokha. Kalata imene imati 'tikuvutika' osapatsa chiwerengero imatha kumveka ngati dandaulo lopanda maziko, pamene 'ana 82, mipando 30, ndipo mipando imodzi imakhala awiri' imafotokoza vuto mwadongosolo.
Mmene angazigwiritse ntchito: alembe chiwerengero chimodzi kapena ziwiri za mfundo imodzi, kenako afotokoze zotsatira: ndiye kuti ana 22 amakhala pansi, ndipo izi zimawachedwetsa kulemba.
Koma ziwerengero siziyenera kubisira pempho. Ayenera kufotokoza chimodzi mwa zinthu ziwiri zotsatirazi: kuchuluka kwa mipando yosowa, kapena phindu la mipando imeneyi pa maphunziro.
Pa nkhani ya madzi: kuyankhula za vuto lina m'kalata imodzi kumasokoneza pempho lalikulu. Bwino kupempha za mipando m'kalata iyi, kenako kulemba kalata ina yokhudza madzi, kapena kutchula madzi m'gawo limodzi lalifupi kumapeto, osati kusakaniza nawo mfundo zonse.