KP19 Imigresen cheat sheet

Akta Imigresen 1959/63 (Akta 155) ialah undang-undang utama yang mengawal kemasukan, kehadiran dan pengusiran warga asing di Malaysia; ia dibaca bersama Perlembagaan Persekutuan, Perkara 9 dan 10.

Perkara 9(1) Perlembagaan Persekutuan: tiada warganegara boleh dibuang negeri atau ditahan daripada memasuki Persekutuan; hak ini tidak terpakai kepada warga asing.

Perkara 9(2): kebebasan bergerak terpakai kepada warganegara sahaja; kawalan ke atas warga asing terletak pada kuasa Parlimen dan menteri.

Akta Pasport 1966 (Akta 150) mengawal pengeluaran, pemilikan dan penggunaan pasport Malaysia; Akta Imigresen 1959/63 mengawal visa, pas dan permit.

Perintah Kawalan Harga dan kawalan imigresen dikuatkuasakan melalui peraturan subsidiari, contohnya Peraturan-Peraturan Imigresen 1963, yang menetapkan borang, fi dan prosedur.

Prinsip non-refoulement di bawah Konvensyen Pelarian 1951 tidak mengikat Malaysia kerana Malaysia bukan negara pihak; layanan terhadap pelarian ditadbir melalui budi bicara dan kerjasama UNHCR.

Menteri Dalam Negeri memegang kuasa eksekutif tertinggi berhubung dasar imigresen; Ketua Pengarah Imigresen menjalankan fungsi pentadbiran dan penguatkuasaan di bawah akta.

Tafsiran istilah statutori: 'warga asing' termasuk individu tanpa kerakyatan; 'pas' bermaksud dokumen sah untuk masuk atau tinggal; 'permit' merujuk kebenaran masuk di bawah seksyen 11.

Pasport Malaysia dikeluarkan di bawah Akta Pasport 1966; pemohon mesti warganegara Malaysia dan identiti disahkan melalui Kad Pengenalan MyKad.

Pasport antarabangsa biasa sah untuk tempoh 10 tahun bagi pemohon dewasa dan 5 tahun bagi pemohon bawah 18 tahun; fi berbeza mengikut kategori umur.

Permohonan pasport baharu memerlukan kehadiran fizikal untuk pengambilan biometrik (cap jari dan imej muka) kecuali kategori yang dikecualikan seperti warga emas tertentu.

Pasport rosak, hilang atau dicuri mesti dilaporkan kepada polis; penggantian tertakluk kepada siasatan dan fi penggantian yang lebih tinggi.

Dokumen Perjalanan Sementara (Emergency Certificate) boleh dikeluarkan untuk membolehkan pemulangan warganegara yang kehilangan pasport di luar negara melalui misi diplomatik.

Pasport yang telah dibatalkan atau dilaporkan hilang dimasukkan ke dalam senarai pemantauan sistem supaya tidak boleh digunakan di pusat pemeriksaan.

Perakuan Identiti (Certificate of Identity) boleh dikeluarkan kepada pemastautin tetap dan individu tanpa kerakyatan yang bermastautin sah di Malaysia untuk tujuan perjalanan.

Data biometrik pasport disimpan dan diakses tertakluk kepada Akta Perlindungan Data Peribadi 2010 serta kawalan keselamatan dalaman jabatan.

Pemeriksaan imigresen dijalankan di Pusat Pemeriksaan Imigresen (PPI) yang ditetapkan; setiap pengembara mesti melalui pemeriksaan dan mendapat cap atau pengesahan elektronik.

Pegawai imigresen berkuasa menolak kemasukan di bawah seksyen 8(3) Akta Imigresen 1959/63 tanpa memberi alasan, tertakluk kepada semakan dalaman.

Kategori larangan masuk termasuk individu tanpa dokumen sah, pemegang dokumen palsu, individu dengan rekod jenayah berat dan mereka yang diisytiharkan persona non grata.

Sistem MyIMMs menyepadukan pemeriksaan pasport, senarai pemantauan dan rekod pergerakan; pengesanan cap palsu dan pasport tamat tempoh dilakukan pada masa pemeriksaan.

Laluan hijau dan automatik (Autogate) hanya untuk pemegang pasport Malaysia dan kategori warga asing berdaftar yang memenuhi syarat biometrik.

Pemeriksaan sekunder dijalankan apabila terdapat keraguan tentang tujuan lawatan, tempoh tinggal, tiket pulang atau bukti penginapan dan kewangan.

Pegawai imigresen di sempadan darat mempunyai kuasa menggeledah kenderaan dan bagasi di bawah akta; penolakan masuk direkodkan dalam borang berkaitan.

Pengembara yang ditolak masuk mesti dihantar pulang oleh pengangkut mengikut seksyen 8 dan liabiliti pengangkut terpakai bagi kos pemulangan.

Visa diperlukan bagi warganegara dari negara yang diwajibkan visa; visa pelancong biasanya sah untuk tempoh tinggal terhad dan tidak boleh dilanjutkan sesuka hati.

Pas Lawatan Sosial membenarkan tinggal untuk lawatan, rawatan perubatan atau urusan keluarga; tempoh biasanya sehingga 30 hari dan boleh dilanjutkan dengan syarat.

Pas Pekerjaan (Employment Pass) dikeluarkan kepada warga asing bergaji tinggi dalam kategori pengurusan dan profesional; tempoh biasanya 1 hingga 5 tahun bergantung kepada kategori.

Pas Tanggungan (Dependant Pass) membenarkan pasangan dan anak di bawah umur 18 tahun tinggal bersama pemegang Pas Pekerjaan yang layak.

Pas Pelajar dikeluarkan kepada pelajar asing di institusi pendidikan berdaftar; ia terikat kepada institusi dan perlu pembaharuan tahunan.

Permit Masuk (Entry Permit) ialah asas kepada status Pemastautin Tetap; ia dikeluarkan secara budi bicara dan membenarkan tinggal tanpa had masa.

Program Malaysia My Second Home (MM2H) membenarkan warga asing tinggal jangka panjang dengan syarat kewangan, insurans kesihatan dan deposit tetap.

Permohonan lanjutan pas mesti dibuat sebelum tarikh luput; tinggal melebihi tempoh tanpa lanjutan sah merupakan kesalahan di bawah seksyen 15 Akta Imigresen 1959/63.

Seksyen 6(1)(c) Akta Imigresen 1959/63: memasuki dan tinggal tanpa permit sah merupakan kesalahan yang boleh dikenakan denda, penjara dan sebatan.

Seksyen 15(1)(c): tinggal melebihi tempoh pas (overstay) merupakan kesalahan; hukuman termasuk denda tidak melebihi RM10,000 atau penjara tidak melebihi 5 tahun atau kedua-duanya.

Seksyen 56(1)(l): menggaji warga asing tanpa permit sah merupakan kesalahan majikan; liabiliti terpakai walaupun majikan tidak mengetahui status sebenar pekerja.

Operasi penguatkuasaan dijalankan melalui serbuan premis, pemeriksaan tempat kerja dan sekatan jalan raya dengan waran atau kuasa statutori yang sah.

Depot Imigresen menempatkan individu yang ditahan sementara menunggu siasatan, pendakwaan atau proses repatriasi.

Pegawai imigresen yang diberi kuasa mempunyai kuasa menangkap tanpa waran bagi kesalahan tertentu di bawah akta dan mesti membawa tahanan ke hadapan majistret dalam tempoh yang ditetapkan.

Pemalsuan dokumen, cop imigresen dan pasport merupakan kesalahan di bawah Kanun Keseksaan dan Akta Imigresen; kerjasama dengan polis dan Jabatan Pendaftaran Negara diperlukan.

Senarai pemantauan dan senarai larangan dikongsi antara agensi melalui sistem bersepadu untuk menghalang kemasukan individu berisiko tinggi.

Warga asing yang sah di sisi undang-undang mesti memegang pas atau permit yang sah dan membawa dokumen pengenalan pada setiap masa.

Pendatang tanpa izin (PATI) merujuk warga asing yang masuk atau tinggal tanpa dokumen sah; mereka tertakluk kepada tangkapan, pendakwaan dan repatriasi.

Program pengampunan dan pemutihan (amnesty) membenarkan PATI mendaftar dan dipulangkan secara sukarela dalam tempoh yang ditetapkan tanpa tindakan jenayah berat.

Repatriasi dijalankan melalui pusat pemulangan; kos pengangkutan dan dokumen perjalanan sementara disediakan oleh jabatan atau negara asal mengikut perjanjian.

Majikan mesti memastikan pekerja asing mempunyai permit kerja sah, menyimpan rekod pekerjaan dan melaporkan perubahan status kepada jabatan.

Pekerja asing dalam sektor tertentu tertakluk kepada kuota, levy dan dasar pembekuan atau pembukaan sektor yang ditetapkan oleh kerajaan.

Pelarian dan pencari suaka yang berdaftar dengan UNHCR tidak mempunyai status imigresen sah di Malaysia; mereka kekal tertakluk kepada undang-undang imigresen.

Data pendatang dan warga asing disimpan dalam pangkalan data jabatan dan dikongsi dengan agensi penguatkuasaan tertakluk kepada kawalan akses.

Penjawat awam terikat kepada Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993 yang menetapkan larangan dan tatacara tindakan tatatertib.

Larangan menerima hadiah, jamuan atau bayaran daripada pihak yang mempunyai urusan dengan jabatan; penerimaan mesti diisytiharkan mengikut prosedur.

Konflik kepentingan mesti diisytiharkan; pegawai tidak boleh terlibat dalam keputusan yang melibatkan saudara, rakan perniagaan atau kepentingan peribadi.

Rasuah di bawah Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009 (Akta 694) termasuk menerima suapan dan menyalahgunakan jawatan; hukuman termasuk penjara dan denda.

Pegawai imigresen dilarang menyalahgunakan akses sistem untuk menyemak atau mengubah rekod peribadi tanpa urusan rasmi.

Kerahsiaan maklumat jabatan dan data pemohon mesti dilindungi; pendedahan tanpa kebenaran merupakan pelanggaran tatatertib dan boleh menjadi kesalahan jenayah.

Pegawai mesti berpakaian seragam lengkap, memakai tanda nama dan mengelakkan tingkah laku yang menjejaskan imej jabatan semasa bertugas.

Aduan terhadap pegawai disalurkan kepada unit integriti atau Suruhanjaya Integriti Agensi Awam (EAIC) untuk siasatan bebas.

Sistem MyIMMs ialah pangkalan data utama imigresen yang menyimpan rekod perjalanan, pas, visa dan senarai pemantauan.

Akta Perlindungan Data Peribadi 2010 mengawal pemprosesan data peribadi; prinsip termasuk notis, pilihan, pendedahan, keselamatan dan penyimpanan.

Rekod imigresen mesti disimpan mengikut jadual pelupusan jabatan dan Akta Arkib Negara 2003 bagi rekod yang bernilai sejarah.

Akses sistem mesti melalui pengesahan pengguna yang unik; perkongsian kata laluan dan akaun merupakan pelanggaran keselamatan siber.

Log audit merekodkan setiap transaksi dalam sistem; penyemakan log membantu mengesan penyalahgunaan akses dan perubahan data yang tidak sah.

Data biometrik dan cap jari dikelaskan sebagai data sensitif; penyimpanan dan pemindahannya memerlukan kawalan keselamatan tambahan.

Kesinambungan perniagaan memerlukan sandaran data berkala dan pelan pemulihan bencana bagi memastikan perkhidmatan sempadan tidak terhenti.

Pendedahan data kepada agensi luar hanya dibenarkan melalui perjanjian perkongsian maklumat dan tujuan yang sah di sisi undang-undang.

Piagam Pelanggan Imigresen menetapkan tempoh perkhidmatan, contohnya pemprosesan pasport dalam tempoh tertentu tertakluk kepada syarat dan hari bekerja.

Aduan pelanggan disalurkan melalui saluran rasmi seperti portal, e-mel atau kaunter aduan; setiap aduan mesti direkodkan dengan nombor rujukan.

Pegawai hendaklah berkomunikasi dalam bahasa yang difahami pelanggan, menggunakan bahasa Melayu atau Inggeris, dan mengelakkan istilah teknikal yang mengelirukan.

Maklumat peribadi pelanggan tidak boleh didedahkan kepada pihak ketiga tanpa kebenaran bertulis atau keperluan undang-undang.

Perkhidmatan kaunter mesti mengikut prinsip mesra pelanggan: memberi penerangan lengkap tentang dokumen diperlukan dan sebab penolakan permohonan.

Masa menunggu dan kualiti perkhidmatan dipantau melalui Indeks Kepuasan Pelanggan dan penanda aras perkhidmatan awam.

Pelanggan yang tidak berpuas hati boleh membuat semakan keputusan melalui saluran rayuan dalaman atau Biro Pengaduan Awam.

Komunikasi di media sosial mesti menggunakan saluran rasmi jabatan dan tidak boleh mendedahkan maklumat kes atau individu.