I85PREP
⌘ K
SPM Akuakultur dan Haiwan Rekreasi study materials
SPM Akuakultur dan Haiwan Rekreasi study resources

Kos pengeluaran, saluran pasaran dan keputusan pinjaman projek keli

SPM Akuakultur dan Haiwan Rekreasi · Put your knowledge to work in context.

All case studies

Kos pengeluaran, saluran pasaran dan keputusan pinjaman projek keli

Encik Faiz, seorang belia di Johor, mengusahakan kolam keli afrika seluas 0.2 hektar dengan 10,000 ekor benih. Beliau membeli benih pada RM 0.25/ekor dan makanan komersial pada RM 4.75/kg dengan FCR 1.2. Kadar hidup direkodkan 80% pada saiz tuaian 1.0 kg selepas 180 hari. Kos lain bagi satu kitaran: elektrik dan pam RM 3,000, upah RM 6,000, ubat dan kapur RM 1,500, lain-lain RM 1,400. Pemborong menawarkan RM 8.50/kg untuk ikan segar. Kedai makan dan penjual ikan bakar di kawasan itu sanggup membeli pada RM 11.00/kg tetapi hanya 150 kg seminggu dan memerlukan penghantaran serta pemprosesan dengan kos tambahan RM 0.80/kg. Faiz ingin memohon pinjaman RM 50,000 untuk membina kolam kedua dan menggandakan pengeluaran.

1. Kira kos pengeluaran seunit dan keuntungan bagi satu kitaran pada harga pemborong. Tunjukkan langkah pengiraan.

Read the worked answer

Langkah 1: bilangan ikan yang dituai

10,000 ekor × 80% kadar hidup = 8,000 ekor

Langkah 2: jumlah biojisim

8,000 ekor × 1.0 kg = 8,000 kg

Langkah 3: keperluan makanan

Pertambahan biojisim dianggarkan menghampiri 8,000 kg (bermula daripada benih yang sangat kecil). Makanan = 8,000 kg × FCR 1.2 = 9,600 kg Kos makanan = 9,600 kg × RM 4.75/kg = RM 45,600

Langkah 4: kos lain

  • Benih: 10,000 × RM 0.25 = RM 2,500
  • Elektrik dan pam: RM 3,000
  • Upah: RM 6,000
  • Ubat dan kapur: RM 1,500
  • Lain-lain: RM 1,400 Jumlah kos = RM 45,600 + RM 2,500 + RM 3,000 + RM 6,000 + RM 1,500 + RM 1,400 = RM 60,000

Langkah 5: kos seunit

RM 60,000 ÷ 8,000 kg = RM 7.50/kg

Langkah 6: hasil dan untung pada harga pemborong

Hasil = 8,000 kg × RM 8.50 = RM 68,000 Untung = RM 68,000 − RM 60,000 = RM 8,000 (margin kira-kira 13%)

Tafsiran: margin RM 1.00/kg sangat nipis. Penurunan harga sebanyak RM 0.50/kg sahaja akan memotong separuh keuntungan, dan kenaikan FCR daripada 1.2 kepada 1.4 menambah kira-kira RM 7,600 kos makanan. Makanan ialah 76% daripada jumlah kos, jadi kecekapan makanan adalah kunci utama, bukan harga jual semata-mata.

2. Bandingkan dua saluran pasaran dan cadangkan strategi jualan bercampur. Tunjukkan pengiraan sokongan.

Read the worked answer

Kapasiti saluran kedai makan

150 kg/minggu × 26 minggu (kira-kira 180 hari) = 3,900 kg per kitaran.

Harga bersih

RM 11.00 − RM 0.80 kos penghantaran dan pemprosesan = RM 10.20/kg.

Perbandingan untuk 3,900 kg

  • Melalui pemborong: 3,900 × RM 8.50 = RM 33,150
  • Melalui kedai makan: 3,900 × RM 10.20 = RM 39,780
  • Lebihan: RM 6,630

Baki 4,100 kg melalui pemborong

4,100 × RM 8.50 = RM 34,850

Jumlah hasil strategi bercampur

RM 39,780 + RM 34,850 = RM 74,630 berbanding RM 68,000 jika semua dijual kepada pemborong. Keuntungan meningkat daripada RM 8,000 kepada kira-kira RM 14,630.

Cadangan

  1. Kunci pesanan mingguan bertulis dengan tiga hingga lima kedai makan supaya 150 kg/minggu benar-benar boleh dijual, bukan andaian.
  2. Kekalkan pemborong sebagai pembeli sandaran untuk baki stok dan lebihan saiz; jangan bergantung sepenuhnya kepada pasaran runcit yang kecil.
  3. Kira masa dan upah pemprosesan dengan teliti; jika kos sebenar melebihi RM 0.80/kg, margin tambahan itu boleh lenyap.
  4. Bina jenama mudah (nama ladang, label tarikh, kualiti konsisten) supaya kedai makan mempunyai sebab untuk terus membeli pada harga lebih tinggi.
  5. Simpan rekod hasil mengikut saluran setiap kitaran untuk mengesahkan sama ada strategi ini benar-benar untung.

3. Nilai sama ada pinjaman RM 50,000 untuk menggandakan pengeluaran adalah wajar. Nyatakan risiko utama dan rekod yang perlu disediakan sebelum memohon.

Read the worked answer

Penilaian kewangan

Keuntungan sekarang kira-kira RM 8,000 hingga RM 14,630 per kitaran, iaitu dua kitaran setahun. Jika semua berjalan sempurna, menggandakan pengeluaran boleh menghasilkan sekitar RM 16,000–29,000 setahun sebelum bayaran balik pinjaman. Bayaran balik RM 50,000 dalam tempoh tiga tahun berserta faedah memerlukan sekitar RM 1,500 sebulan. Nisbah ini nipis tetapi mungkin, dengan syarat kecekapan makanan dan harga jualan kekal.

Risiko utama

  1. Risiko biologi: satu wabak atau kegagalan pam boleh memusnahkan satu kitaran dan menjadikan bayaran balik mustahil.
  2. Risiko harga: margin hanya RM 1.00/kg pada saluran pemborong; penurunan harga RM 0.50/kg memotong separuh keuntungan.
  3. Risiko makanan: harga makanan ialah pemboleh ubah terbesar; kenaikan 10% menambah kira-kira RM 4,560 kos.
  4. Risiko pengurusan: menggandakan kolam bermakna menggandakan kerja harian; jika tenaga kerja tidak mencukupi, kualiti air dan kadar hidup akan jatuh.
  5. Risiko pasaran: kapasiti kedai makan terhad kepada 150 kg/minggu; lebihan pengeluaran tetap perlu dijual pada harga pemborong.

Rekod yang perlu disediakan

  • Rekod kos penuh setiap kitaran, termasuk makanan, benih, upah dan elektrik.
  • FCR dan kadar hidup setiap kumpulan, bukan anggaran.
  • Rekod hasil jualan mengikut saluran dan harga.
  • Rekod kematian, penyakit dan rawatan.
  • Aliran tunai bulanan dan pesanan bertulis daripada pembeli.

Cadangan

Laksanakan pengembangan secara berperingkat: bina satu kolam tambahan dahulu, kukuhkan pasaran runcit dan rekod, kemudian barulah memohon baki pinjaman. Meminjam RM 50,000 untuk menggandakan pengeluaran tanpa rekod yang kukuh dan tanpa pasaran yang terjamin memindahkan risiko kepada pemberi pinjaman dan kepada keluarga Faiz sendiri.