SPM Asas Kelestarian flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Pembangunan lestari

Pembangunan yang memenuhi keperluan generasi kini tanpa menjejaskan keupayaan generasi akan datang memenuhi keperluan mereka, seperti ditakrifkan dalam laporan Brundtland 1987.

Tiga tunggak kelestarian

Alam sekitar, sosial dan ekonomi. Kelestarian dicapai apabila ketiga-tiga tunggak diintegrasikan dalam keputusan, bukan apabila satu tunggak diutamakan sehingga menjejaskan yang lain.

Prinsip pencegahan

Pendekatan yang membenarkan tindakan diambil untuk mengelak kerosakan serius walaupun bukti saintifik belum lengkap, kerana ketiadaan bukti bukan bukti ketiadaan risiko.

Keadilan antara generasi

Prinsip bahawa generasi akan datang berhak mewarisi stok sumber asli dan kualiti alam sekitar yang tidak lebih buruk daripada yang dinikmati generasi kini.

Peraturan 10 peratus tenaga

Hanya kira-kira sepuluh peratus tenaga pada satu aras trofik dipindahkan ke aras seterusnya; selebihnya hilang sebagai haba melalui respirasi dan aktiviti metabolik.

Perkhidmatan ekosistem

Manfaat yang manusia peroleh daripada ekosistem, terbahagi kepada peruntukan, pengawalan, sokongan dan budaya, contohnya makanan, kawalan banjir dan rekreasi.

Biomagnifikasi

Peningkatan kepekatan bahan pencemar yang sukar terurai sepanjang rantai makanan, menyebabkan pemangsa puncak menanggung kepekatan tertinggi dan risiko kesihatan paling besar.

BOD

Keperluan oksigen biokimia, iaitu jumlah oksigen terlarut yang digunakan mikroorganisma untuk mengurai bahan organik dalam air; nilai tinggi menandakan pencemaran organik tinggi.

Spesies penunjuk

Organisma yang sensitif terhadap perubahan kualiti persekitaran dan digunakan untuk menilai kesihatan ekosistem, contohnya liken untuk kualiti udara dan amfibia untuk kualiti air.

GWP

Potensi pemanasan global, iaitu ukuran relatif keupayaan satu unit gas rumah hijau memerangkap haba berbanding karbon dioksida dalam tempoh tertentu, lazimnya seratus tahun.

CO2e

Setara karbon dioksida, unit yang menukar pelepasan pelbagai gas rumah hijau kepada nilai setara CO2 menggunakan nilai GWP masing-masing supaya jumlah pelepasan boleh dibandingkan.

Mitigasi iklim

Tindakan mengurangkan punca perubahan iklim dengan menurunkan pelepasan gas rumah hijau atau meningkatkan penyerapan karbon, contohnya tenaga boleh diperbaharui dan kecekapan tenaga.

Adaptasi iklim

Tindakan menyesuaikan sistem semula jadi atau manusia terhadap kesan perubahan iklim untuk mengurangkan kerosakan, contohnya benteng banjir dan tanaman tahan kemarau.

Faktor kapasiti

Nisbah pengeluaran tenaga sebenar sesebuah loji kepada pengeluaran maksimum teorinya dalam tempoh tertentu; loji suria lazimnya mempunyai faktor kapasiti rendah.

Cuaca berbanding iklim

Cuaca ialah keadaan atmosfera jangka pendek di satu tempat; iklim ialah purata jangka panjang corak cuaca, lazimnya dikira sepanjang tiga puluh tahun.

Hierarki sisa 5R

Susunan keutamaan pengurusan sisa: menolak, mengurangkan, guna semula, kitar semula dan mengompos. Tindakan di peringkat awal memberi pengurangan kesan paling besar.

Larut resap

Cecair tercemar yang meresap melalui timbunan sisa dan berpotensi mencemarkan tanah serta air bawah tanah; dikawal melalui lapisan kedap dan sistem pengumpulan.

Sisa terjadual

Sisa yang disenaraikan dalam peraturan sebagai berbahaya atau memerlukan pengendalian khas, termasuk sisa industri tertentu, dan mesti diurus oleh kemudahan berlesen.

E-waste

Sisa peralatan elektrik dan elektronik yang mengandungi logam berat serta bahan berharga; mesti disalurkan ke kemudahan pemulihan berlesen dan tidak boleh dibuang dalam tong biasa.

Hasil berterusan

Prinsip pengurusan hutan yang menetapkan kadar tebangan tidak melebihi kadar pertumbuhan semula hutan supaya stok kayu kekal tersedia untuk generasi akan datang.

Keadilan alam sekitar

Prinsip bahawa tiada kumpulan, terutamanya komuniti berpendapatan rendah atau terpinggir, menanggung beban pencemaran dan risiko alam sekitar yang tidak seimbang.

FPIC

Persetujuan bebas, awal dan bermaklumat yang mesti diperoleh daripada masyarakat adat sebelum projek yang menjejaskan tanah, wilayah atau mata pencarian mereka diteruskan.

Kemiskinan tenaga

Keadaan isi rumah yang tidak mampu atau tidak mempunyai akses kepada perkhidmatan tenaga yang mencukupi, boleh dipercayai dan bersih untuk keperluan asas harian.

Penilaian impak sosial

Proses mengenal pasti dan menilai kesan cadangan projek terhadap mata pencarian, budaya, kesihatan dan pemilikan tanah komuniti setempat sebelum keputusan dibuat.

Ekonomi pekeliling

Model ekonomi yang merekabentuk produk supaya bahan kekal dalam penggunaan selama mungkin, kemudian dipulihkan atau dikitar semula dan bukannya dibuang sebagai sisa.

Kos luaran

Kos alam sekitar atau sosial yang ditanggung oleh pihak lain dan tidak dimasukkan dalam harga pasaran produk, contohnya kos pemulihan pencemaran sungai oleh kilang.

Pencemar membayar

Prinsip yang menetapkan pihak yang menimbulkan pencemaran menanggung kos kawalan dan pemulihan, supaya kos itu dimasukkan dalam keputusan ekonomi mereka.

Penilaian kitar hayat

Kaedah menilai kesan alam sekitar sesuatu produk dari peringkat pemerolehan bahan mentah, pembuatan, pengangkutan, penggunaan hingga pelupusan akhir.

Pencapaian hijau

Dakwaan alam sekitar yang mengelirukan atau tidak disokong bukti, bertujuan memberi tanggapan produk lebih lestari daripada realiti sebenar.

Urutan EIA

Aliran penilaian impak alam sekitar: penyaringan, skop, kajian asas, ramalan impak, mitigasi, laporan, kelulusan dan pemantauan selepas kelulusan.

ESG

Kriteria alam sekitar, sosial dan tadbir urus yang digunakan pelabur untuk menilai risiko dan prestasi bukan kewangan sesebuah organisasi di samping penunjuk kewangan.

Jejak karbon peribadi

Jumlah pelepasan gas rumah hijau yang dikaitkan dengan individu dalam tempoh tertentu, dijumlahkan daripada elektrik, pengangkutan, makanan dan pembelian, dinyatakan dalam kg CO2e.