Harga Siling Telur Ayam di Kuala Selangor
Daerah Kuala Selangor mempunyai pasaran telur ayam yang bersaing sempurna. Pada harga keseimbangan RM0.48 sebiji, 3.6 juta biji telur ditawarkan dan diminta setiap bulan. Kerajaan negeri menetapkan harga siling RM0.40 sebiji untuk membantu pengguna. Selepas enam bulan, pengeluar tempatan mengurangkan pengeluaran kepada 2.4 juta biji sebulan kerana kos makanan ternakan meningkat 18%, manakala kuantiti diminta meningkat kepada 4.1 juta biji. Kekurangan 1.7 juta biji sebulan dipenuhi melalui telur import dari negeri jiran pada harga RM0.52 sebiji, dan sebahagian peniaga menjual secara tersembunyi pada RM0.55. Persatuan pengguna mendesak siling dikekalkan; persatuan penternak mengancam berhenti ternak. Kerajaan negeri mempunyai pilihan: mengekalkan siling, menaikkannya kepada RM0.46, atau memberikan subsidi RM0.06 sebiji kepada penternak. Belanjawan negeri hanya mampu menampung subsidi untuk 2.5 juta biji sebulan.
1. Dengan menggunakan angka dalam kes, terangkan bagaimana siling RM0.40 menghasilkan kekurangan 1.7 juta biji dan mengapa harga gelap RM0.55 boleh berlaku. Adakah harga import RM0.52 mengehadkan harga gelap? Tunjukkan pengiraan.
Read the worked answer
Pada siling RM0.40, kuantiti diminta ialah 4.1 juta biji manakala kuantiti ditawar 2.4 juta biji, jadi kekurangan = 4.1 - 2.4 = 1.7 juta biji sebulan. Siling mengikat kerana ia berada di bawah harga keseimbangan RM0.48. Oleh sebab harga tidak dibenarkan menyesuaikan diri, pembeli bersaing melalui giliran, kuota, hubungan pembekal dan pembelian panik.
Keluk permintaan boleh dianggarkan linear melalui dua titik: (3.6 juta, RM0.48) dan (4.1 juta, RM0.40). Cerun = (0.40 - 0.48) / (4.1 - 3.6) = -0.08 / 0.5 = -RM0.16 per juta biji. Pada kuantiti yang benar-benar ditawar, 2.4 juta biji, kesediaan membayar marginal pembeli ialah:
P = 0.48 + (3.6 - 2.4)(0.16) = 0.48 + 0.192 = RM0.672.
Maka terdapat pembeli yang sanggup membayar sehingga kira-kira RM0.67, dan harga gelap RM0.55 adalah konsisten dengan kekurangan itu. Harga import RM0.52 sebiji menjadi sempadan atas yang praktikal kerana pembeli boleh beralih kepada telur import; peniaga tidak boleh mengenakan harga jauh melebihi kos import ditambah kos pengangkutan dan risiko. Namun, jika bekalan import terhad atau kualiti import lebih rendah, harga gelap boleh menghampiri RM0.67. Ini menunjukkan siling harga bukan sahaja memindahkan lebihan kepada pengguna, malah mencipta kos mencari dan premium risiko yang sebahagiannya hilang daripada kebajikan masyarakat.
2. Hitung kos subsidi RM0.06 sebiji jika semua pengeluaran disubsidi, dan anggarkan sama ada ia dapat menutup kekurangan. Bincangkan kekangan belanjawan RM150,000 sebulan.
Read the worked answer
Keluk penawaran boleh dianggarkan linear melalui (2.4 juta, RM0.40) dan (3.6 juta, RM0.48). Cerun = (3.6 - 2.4) / (0.48 - 0.40) = 1.2 / 0.08 = 15 juta biji per RM1.00.
Dengan subsidi RM0.06, harga efektif yang diterima pengeluar ialah RM0.40 + RM0.06 = RM0.46. Kuantiti ditawar dianggarkan:
Qs = 2.4 + 15(0.06) = 2.4 + 0.9 = 3.3 juta biji.
Kos subsidi penuh = RM0.06 x 3.3 juta = RM198,000 sebulan. Ini melebihi belanjawan RM150,000. Jika belanjawan hanya menampung subsidi untuk 2.5 juta biji, subsidi hanya meliputi 2.5/3.3 = 76% daripada output. Kesan penawaran menjadi lebih kecil kerana pengeluar tidak menerima subsidi bagi setiap unit yang dikeluarkan, dan kekurangan masih melebihi 1 juta biji.
Jika subsidi penuh diberikan, kekurangan selepas subsidi = 4.1 - 3.3 = 0.8 juta biji. Jadi subsidi mengurangkan kekurangan tetapi tidak menghapusinya. Subsidi juga mengekalkan harga pengguna pada RM0.40, iaitu isyarat harga yang terlalu rendah, sehingga permintaan terus melebihi penawaran. Beban fiskal RM198,000 sebulan bersifat berulang dan boleh meningkat jika kos makanan ternakan terus naik.
3. Bandingkan menaikkan siling kepada RM0.46 dengan pemberian subsidi, dari segi lebihan pengguna, lebihan pengeluar dan kos fiskal. Cadangkan pakej dasar yang paling wajar.
Read the worked answer
Dengan siling RM0.46, kuantiti diminta dianggarkan menggunakan keluk permintaan yang sama. Cerun kuantiti terhadap harga = 1/0.16 = 6.25 juta biji per RM1.00.
Qd = 3.6 + 6.25(0.48 - 0.46) = 3.6 + 0.125 = 3.725 juta biji. Qs pada RM0.46 = 3.3 juta biji, jadi kekurangan hanya 0.425 juta biji, jauh lebih kecil daripada 1.7 juta biji pada RM0.40.
Kesan kebajikan: harga pengguna naik daripada RM0.40 kepada RM0.46, jadi lebihan pengguna berkurang. Lebihan pengeluar meningkat kerana harga lebih tinggi dan kuantiti ditawar lebih besar. Kehilangan berat mati mengecil kerana jurang antara kesediaan membayar dan kos marginal berkurang. Tiada kos fiskal langsung, tetapi isi rumah miskin membayar lebih.
Subsidi pula mengekalkan harga rendah kepada semua pengguna, termasuk isi rumah mampu, dan memerlukan RM198,000 sebulan untuk menutup sebahagian kekurangan. Ia juga memberi insentif kepada pengeluar tetapi tidak menyelesaikan masalah permintaan berlebihan.
Pakej paling wajar ialah menaikkan siling kepada RM0.46 dan menggunakan RM150,000 belanjawan untuk baucar tunai bersasar kepada isi rumah berpendapatan rendah, bukan subsidi harga umum. Langkah ini mengekalkan isyarat harga, mengurangkan kekurangan, dan membantu golongan memerlukan tanpa memesongkan keputusan pengeluaran. Import sementara juga boleh dibenarkan untuk menstabilkan bekalan sehingga penternak menyesuaikan kos.