STPM Ekonomi 944 cheat sheet

Kos lepas (opportunity cost) = nilai alternatif terbaik yang dilepaskan apabila satu pilihan dibuat; wujud kerana sumber terhad.

Ekonomi positif menerangkan 'apa yang ada' (boleh diuji dengan data); ekonomi normatif menilai 'apa yang sepatutnya' (mengandungi pertimbangan nilai).

Masalah asas ekonomi: apa dikeluarkan, bagaimana dikeluarkan, untuk siapa dikeluarkan - berpunca daripada kelangkaan sumber.

Keluk kemungkinan pengeluaran (PPC) cekung ke luar kerana kos lepas meningkat; titik di dalam PPC = pengangguran sumber, di luar = tidak tercapai.

Tiga sistem ekonomi: pasaran bebas (harga menyelesaikan masalah), perancangan pusat (kerajaan), campuran (kedua-dua).

Input = faktor pengeluaran (tanah, buruh, modal, usahawan); output = barang dan perkhidmatan akhir.

Pengkhususan dan pembahagian kerja meningkatkan produktiviti tetapi menambah saling bergantungan dan kos penyelarasan.

Ceteris paribus = andaian 'semua faktor lain tetap' digunakan untuk mengasingkan kesan satu pemboleh ubah.

Hukum permintaan: harga naik, kuantiti diminta turun (hubungan songsang) - pergerakan sepanjang keluk permintaan.

Perubahan bukan harga (pendapatan, citarasa, harga barang berkaitan, jangkaan, bilangan pembeli) mengalihkan seluruh keluk permintaan.

Hukum penawaran: harga naik, kuantiti ditawarkan naik; kos input, teknologi, cukai/subsidi dan cuaca mengalihkan keluk penawaran.

Keseimbangan: Qd = Qs; lebihan permintaan (kekurangan) menaikkan harga, lebihan penawaran menurunkannya.

Barang pengganti: kenaikan harga Y menaikkan permintaan X (ke kanan); barang pelengkap: kenaikan harga Y menurunkan permintaan X.

Barang normal: pendapatan naik → permintaan naik; barang bawahan (inferior): pendapatan naik → permintaan turun.

Siling harga di bawah keseimbangan menyebabkan kekurangan dan pasaran gelap; lantai harga di atas keseimbangan menyebabkan lebihan.

Cukai seunit mengalihkan keluk penawaran ke atas sebanyak cukai; beban cukai terbahagi mengikut keanjalan relatif.

Keanjalan harga permintaan (PED) = %Δ kuantiti diminta ÷ %Δ harga; nilai mutlak >1 anjal, <1 tak anjal, =1 anjal unit.

PED anjal → harga turun menaikkan hasil (TR); PED tak anjal → harga naik menaikkan hasil; TR maksimum pada PED = 1.

Faktor PED: bilangan pengganti, bahagian pendapatan, keperluan vs kemewahan, jangka masa, kesempitan pasaran.

Keanjalan harga penawaran (PES) lebih besar dalam jangka panjang kerana firma boleh menambah semua input.

Keanjalan pendapatan (YED) = %Δ Qd ÷ %Δ pendapatan; positif untuk barang normal, negatif untuk barang bawahan.

Keanjalan silang (XED) = %Δ Qd barang X ÷ %Δ harga barang Y; positif = pengganti, negatif = pelengkap.

Pada keluk permintaan linear, PED menurun dari anjal (hujung atas) ke tak anjal (hujung bawah); formula titik: PED = (dQ/dP)(P/Q).

Beban cukai lebih besar pada pihak yang lebih tak anjal: pengguna menanggung lebih jika permintaan tak anjal berbanding penawaran.

Jangka pendek: sekurang-kurangnya satu input tetap; jangka panjang: semua input berubah.

Hukum pulangan berkurangan: tambahan input berubah pada input tetap akhirnya menurunkan MP (MP menyeberangi AP pada AP maksimum).

TP maksimum apabila MP = 0; AP maksimum apabila MP = AP.

Kos tetap (TFC) tidak berubah dengan output; kos berubah (TVC) berubah; TC = TFC + TVC.

AC = TC/Q, AVC = TVC/Q, MC = ΔTC/ΔQ; MC memotong AC dan AVC pada titik minimum masing-masing.

Kos ekonomi termasuk kos implisit (kos lepas); untung perakaunan = TR − kos eksplisit; untung ekonomi = TR − kos eksplisit − kos implisit.

Ekonomi bidikan (economies of scale) menurunkan LRAC apabila output naik; ketidakbidikan menaikkannya.

Dalam jangka panjang, firma berada pada skala optimum apabila LRAC minimum dan LRMC = LRAC.

Persaingan sempurna: banyak penjual, produk homogen, tiada halangan masuk, penerima harga (P = MR = AR).

Firma persaingan sempurna memaksimumkan untung apabila MR = MC; tutup serta-merta jika P < AVC minimum.

Monopoli: satu firma, halangan masuk tinggi, keluk permintaan menurun; MR < P; untung maksimum pada MR = MC.

Diskriminasi harga memerlukan kuasa pasaran, keanjalan permintaan berbeza antara pasaran, dan tiada penjualan semula.

Persaingan monopolistik: banyak firma, produk dibezakan, masuk bebas; untung normal dalam jangka panjang.

Oligopoli: beberapa firma besar, saling bergantungan strategik; keluk permintaan berkerut menerangkan kekakuan harga.

Kecekapan peruntukan dicapai apabila P = MC; monopoli mengenakan P > MC dan menimbulkan kerugian kebajikan (deadweight loss).

Firma dalam semua struktur menutup operasi apabila P < AVC minimum dalam jangka pendek.

Permintaan faktor ialah permintaan terbitan (derived demand) daripada permintaan barang akhir.

MRP = MP × MR; firma mengupah sehingga MRP = MRC (upah kadar pasaran dalam persaingan sempurna faktor).

Keluk permintaan buruh menurun kerana MP menurun (hukum pulangan berkurangan) dan harga output mungkin turun.

Sewa ekonomi = bayaran melebihi bayaran pindahan (transfer earnings) yang diperlukan untuk mengekalkan faktor dalam penggunaan semasa.

Upah wujud kerana produktiviti, kemahiran, risiko, kos latihan dan kuasa tawar-menawar kesatuan.

Perbezaan upah boleh berpunca daripada perbezaan produktiviti (boleh diterima) atau diskriminasi dan halangan mobiliti (tidak boleh diterima).

Bunga ialah harga modal; kadar bunga ditentukan oleh permintaan dana boleh pinjam dan penawaran tabungan.

Untung usahawan ialah ganjaran menanggung risiko dan inovasi; agihan pendapatan diukur melalui pekali Gini dan keluk Lorenz.

KDNK (GDP) = nilai pasaran barang dan perkhidmatan akhir yang dikeluarkan dalam sempadan negara dalam satu tahun.

KNK (GNP) = KDNK + pendapatan faktor bersih dari luar negara (NFIA).

Pendekatan keluaran: jumlah nilai tambah setiap sektor; pendekatan perbelanjaan: Y = C + I + G + (X − M).

Pendekatan pendapatan: jumlah sewa + upah + bunga + untung + cukai tak langsung − subsidi + susut nilai.

KDNK nominal menggunakan harga semasa; KDNK benar menggunakan harga tahun asas - hanya KDNK benar menunjukkan perubahan output sebenar.

Pendapatan boleh guna = pendapatan persendirian − cukai langsung + bayaran pindahan.

Masalah mengira pendapatan negara: pengiraan dua kali, barang perantaraan, aktiviti tidak berbayar, ekonomi gelap.

KDNK per kapita = KDNK ÷ jumlah penduduk; kelemahannya mengabaikan agihan pendapatan dan kesan luaran.

Fungsi wang: perantaraan pertukaran, ukuran nilai, simpanan nilai, bayaran tertunda.

Wang komoditi mempunyai nilai intrinsik; wang fiat nilainya ditentukan oleh kepercayaan dan undang-undang.

M1 = mata wang dalam edaran + deposit semasa; M2 = M1 + deposit tabungan + deposit tetap (definisi ringkas).

Pengganda wang = 1 ÷ nisbah rizab; contoh nisbah rizab 10% memberi pengganda 10.

Bank pusat mengawal bekalan wang melalui operasi pasaran terbuka, nisbah rizab berkanun, kadar diskaun dan kawalan kredit.

Inflasi permintaan (demand-pull) berlaku apabila AD naik melebihi keupayaan output; inflasi kos (cost-push) apabila kos pengeluaran naik.

Inflasi diukur melalui IHP: kadar inflasi = (IHP₁ − IHP₀) ÷ IHP₀ × 100%.

Kesan inflasi: kuasa beli turun, penabung dan pemiutang rugi, penghutang untung, eksport kurang berdaya saing.

Dasar fiskal mengubah G dan T; dasar fiskal mengembang (G naik / T turun) merangsang AD; menguncup sebaliknya.

Pengganda fiskal = 1 ÷ (1 − MPC) = 1 ÷ MPS; ΔY = pengganda × ΔG.

Dasar monetari mengembang: beli bon, turunkan nisbah rizab dan kadar diskaun → bekalan wang naik, kadar bunga turun, I naik.

Dasar monetari menguncup bertujuan mengurangkan inflasi permintaan dengan menaikkan kadar bunga.

Jurang deflasi (deflationary gap) = perbelanjaan agregat kurang daripada output guna tenaga penuh; jurang inflasi sebaliknya.

Dasar belah pihak (supply-side) menumpu pada cukai, produktiviti dan fleksibiliti pasaran buruh untuk mengalihkan AS ke kanan.

Dasar fiskal mempunyai kelewatan pelaksanaan; dasar monetari lebih cepat tetapi bergantung pada kepekaan pelaburan terhadap kadar bunga.

Pertukaran dasar: mengurangkan pengangguran mungkin menaikkan inflasi (keluk Phillips jangka pendek).

Kelebihan mutlak: negara menghasilkan lebih banyak dengan input sama; kelebihan bandingan: kos lepas lebih rendah.

Perdagangan berdasarkan kelebihan bandingan meningkatkan jumlah output dunia walaupun satu negara lebih cekap dalam semua barang.

Neraca pembayaran: akaun semasa (barang, perkhidmatan, pendapatan, pindahan) + akaun modal dan kewangan + ralat dan ketinggalan.

Defisit akaun semasa bermakna import barang dan perkhidmatan melebihi eksport (secara ringkas).

Tarif menaikkan harga import, melindungi pengeluar tempatan tetapi mengurangkan lebihan pengguna dan kebajikan.

Kadar pertukaran terapung ditentukan oleh permintaan dan penawaran mata wang; susut nilai menaikkan harga import dan eksport lebih murah.

Susut nilai mata wang boleh memperbaiki akaun semasa hanya jika permintaan eksport dan import cukup anjal (syarat Marshall-Lerner).

Kadar pertukaran tetap memerlukan bank pusat mengekalkan rizab dan campur tangan; ia mengurangkan ketidakpastian tetapi menghadkan dasar monetari.

Keluk kemungkinan pengeluaran beralih ke luar apabila kuantiti atau kualiti sumber bertambah atau teknologi maju.

Kos lepas pengeluaran satu unit tambahan barang X = Δ barang Y ÷ Δ barang X (kecerunan PPC).

Analisis marginal: keputusan rasional dibuat apabila manfaat marginal melebihi kos marginal.

Ekonomi mikro mengkaji unit individu (isi rumah, firma); ekonomi makro mengkaji agregat (KDNK, inflasi, pengangguran).

Barang awam tidak eksklusif dan tidak bersaing; barang persendirian eksklusif dan bersaing.

Kegagalan pasaran termasuk kesan luaran negatif, monopoli dan maklumat tidak sempurna - justifikasi campur tangan kerajaan.

Kos eksplisit = pembayaran sebenar; kos implisit = nilai sumber milik sendiri yang digunakan.

Garis kemiskinan ditentukan melalui pendapatan minimum untuk keperluan asas; ukuran agihan termasuk nisbah pendapatan 20% teratas kepada 20% terbawah.

Jika PED = 0 (tak anjal sempurna), keluk permintaan menegak; jika PED = ∞ (anjal sempurna), keluk mendatar.

PES = 0 bermakna penawaran tetap dalam jangka masa sangat pendek (contoh: hasil tanaman yang sudah dituai).

Subsidi: pengguna menikmati lebih banyak manfaat jika permintaan tak anjal berbanding penawaran.

Hubungan PED dan hasil marginal: MR positif apabila permintaan anjal, MR sifar apabila anjal unit, MR negatif apabila tak anjal.

Keanjalan harga penawaran lebih tinggi apabila firma mempunyai kapasiti berlebihan dan tempoh masa lebih panjang.

XED antara dua barang pengganti kuat bernilai positif besar; antara pelengkap kuat bernilai negatif besar.

YED barang keperluan biasanya antara 0 dan 1; barang mewah melebihi 1.

Cukai ke atas barang tak anjal (contoh: tembakau) menghasilkan hasil cukai lebih besar tetapi kurang mengurangkan penggunaan.

Dalam persaingan sempurna, untung ekonomi sifar dalam jangka panjang kerana masuk dan keluar bebas.

Monopoli semula jadi wujud apabila ekonomi bidikan besar berbanding saiz pasaran, menjadikan satu firma paling cekap.

Perbandingan: persaingan sempurna cekap dari segi peruntukan (P = MC); monopoli tidak cekap tetapi mungkin cekap dari segi kos.

Model Cournot dan keluk permintaan berkerut menerangkan tingkah laku saling bergantung dalam oligopoli.

Kawalan harga monopoli (price cap) pada P = MC menghapuskan kerugian kebajikan tetapi mungkin menyebabkan kerugian firma.

Persaingan bukan harga termasuk pengiklanan, jenama, kualiti dan perkhidmatan selepas jualan.

Firma dalam persaingan monopolistik mempunyai lebihan kapasiti dalam jangka panjang kerana P > MC pada output keseimbangan.

Penggabungan menegak mengawal rantaian bekalan; penggabungan mendatar mengurangkan bilangan pesaing dalam pasaran sama.

Y = C + I + G + (X − M) ialah identiti perbelanjaan agregat; keseimbangan pendapatan negara berlaku apabila Y = C + I + G + (X − M).

Fungsi penggunaan Keynes: C = a + bY, di mana a = penggunaan autonomi dan b = MPC.

MPC + MPS = 1; APC = C ÷ Y; APS = S ÷ Y.

Pengganda dalam ekonomi terbuka = 1 ÷ (1 − MPC + MPM) jika cukai diabaikan.

KDNK benar = (KDNK nominal ÷ deflator KDNK) × 100.

Pengangguran geseran (peralihan kerja), struktur (kemahiran tidak sepadan), kitaran (permintaan lemah) dan bermusim.

Kadar pengangguran = bilangan penganggur ÷ tenaga buruh × 100%.

Pendapatan negara boleh digunakan untuk membandingkan taraf hidup antara negara hanya selepas diselaraskan dengan pariti kuasa beli (PPP).

Belanjawan mengembang: G > T; belanjawan menguncup: T > G; belanjawan seimbang: G = T.

Dasar fiskal automatik (stabilisator terbina dalam): cukai progresif dan bayaran pindahan mengurangkan ayunan kitaran perniagaan.

Dasar monetari longgar menurunkan kadar bunga untuk merangsang pelaburan dan penggunaan barang tahan lama.

Perangkap kecairan: kadar bunga sangat rendah sehingga tambahan bekalan wang tidak merangsang perbelanjaan - dasar fiskal lebih berkesan.

Sasaran dasar makroekonomi: pertumbuhan, guna tenaga penuh, kestabilan harga dan imbangan pembayaran yang mampan.

Dasar perlindungan boleh melindungi industri muda tetapi mengurangkan kecekapan dan menaikkan harga kepada pengguna.

Kadar bunga benar = kadar bunga nominal − kadar inflasi.

Dasar fiskal menguncup mengurangkan AD untuk menangani jurang inflasi tetapi boleh menaikkan pengangguran.

Kadar pertukaran nominal = harga satu unit mata wang asing dalam mata wang tempatan; kadar benar diselaraskan dengan indeks harga.

Permintaan mata wang asing timbul daripada import, pelancongan keluar dan pelaburan luar; penawaran daripada eksport dan aliran masuk modal.

Kenaikan kadar bunga domestik cenderung menarik aliran masuk modal dan menaikkan nilai mata wang.

Sekatan perdagangan: tarif, kuota, subsidi eksport, piawaian teknikal dan embargo.

Kesatuan kastam membebaskan perdagangan antara ahli tetapi mengenakan tarif luar bersama - boleh menyebabkan pengalihan perdagangan.

Kelebihan mutlak diukur dengan produktiviti input; kelebihan bandingan diukur dengan kos lepas.

Rizab pertukaran asing digunakan untuk campur tangan mengekalkan nilai mata wang dalam sistem kadar tetap.

Globalisasi meningkatkan aliran barang, modal dan buruh tetapi menambah risiko penularan krisis kewangan.