Rizab Bank Amanah, SRR dan Pengembangan Kredit Perumahan
Bank Amanah mempunyai deposit semasa RM500 juta, deposit tabungan RM300 juta, dan memegang rizab RM95 juta. Nisbah rizab berkanun ialah 10%. Bank mempertimbangkan untuk meluluskan pinjaman perumahan baharu RM40 juta pada kadar 6.5%, sementara kadar deposit ialah 2.0%. Kadar inflasi tahunan meningkat daripada 2.8% kepada 4.5%, dan pertumbuhan kredit bank ialah 12% setahun berbanding pertumbuhan KDNK benar 4%. Bank Negara merancang menaikkan nisbah rizab berkanun kepada 12% bulan depan dan membeli RM20 juta bon kerajaan daripada orang ramai. Dalam pasaran pinjaman, 35% pinjaman perumahan yang telah diluluskan tidak digunakan serta-merta, dan permintaan pinjaman perniagaan kecil lemah kerana keyakinan pengeluar merosot. Bank Amanah perlu memutuskan sama ada meneruskan pengembangan kredit perumahan atau mengekalkan kunci kira-kira semasa.
1. Hitung rizab lebihan, pengganda wang dan potensi kredit maksimum sebelum dan selepas SRR dinaikkan kepada 12%. Ambil kira pembelian bon RM20 juta oleh Bank Negara daripada orang ramai.
Read the worked answer
Jumlah deposit awal = RM500 juta + RM300 juta = RM800 juta.
Sebelum SRR 12%:
- Rizab wajib pada 10% = 0.10 x 800 = RM80 juta.
- Rizab dipegang = RM95 juta, jadi rizab lebihan = RM15 juta.
- Pengganda wang mudah = 1/0.10 = 10.
- Potensi kredit maksimum = RM15 juta x 10 = RM150 juta.
Selepas SRR dinaikkan kepada 12% tanpa pembelian bon:
- Rizab wajib = 0.12 x 800 = RM96 juta.
- Rizab dipegang RM95 juta, jadi kekurangan = RM1 juta.
- Bank tidak mempunyai rizab lebihan; ia perlu menarik deposit, menjual aset atau meminjam di pasaran antara bank. Pengganda wang = 1/0.12 = 8.33.
Dengan pembelian RM20 juta bon daripada orang ramai, deposit dan rizab sistem perbankan meningkat RM20 juta, dengan andaian Bank Amanah menerima bahagian yang setara:
- Deposit = RM820 juta; rizab = RM115 juta.
- Rizab wajib = 0.12 x 820 = RM98.4 juta.
- Rizab lebihan = RM115 - RM98.4 = RM16.6 juta.
- Potensi kredit = RM16.6 juta x 8.33 = RM138.3 juta.
Jadi pembelian bon mengimbangi sebahagian kesan kenaikan SRR, tetapi potensi kredit masih lebih rendah daripada RM150 juta sebelum ini. Pengiraan ini mengandaikan tiada kebocoran tunai, tiada rizab lebihan yang dipegang secara sukarela, dan semua rizab lebihan dipinjamkan sepenuhnya.
2. Bincangkan sama ada Bank Amanah patut meluluskan pinjaman perumahan baharu RM40 juta dalam keadaan inflasi 4.5% dan pertumbuhan kredit 12%.
Read the worked answer
Pinjaman perumahan RM40 juta memerlukan rizab. Jika pinjaman itu mencipta deposit baharu, rizab wajib pada 12% ialah RM4.8 juta. Selepas kenaikan SRR, Bank Amanah tiada rizab lebihan, malah mengalami kekurangan RM1 juta sebelum pembelian bon. Oleh itu, ia tidak boleh mengembangkan kredit perumahan sebanyak RM40 juta tanpa menarik deposit baharu, menjual aset atau meminjam dana. Pembelian bon RM20 juta memberi ruang terhad, tetapi sebahagian besar ruang itu mungkin diperlukan untuk memenuhi keperluan rizab deposit sedia ada.
Dari sudut makro, inflasi 4.5% lebih tinggi daripada sasaran dan pertumbuhan kredit 12% jauh melebihi pertumbuhan KDNK benar 4%. Ini menandakan risiko pemanasan berlebihan dalam permintaan agregat dan pasaran hartanah. Menambah pinjaman perumahan akan mengembangkan lagi permintaan agregat dan mungkin menaikkan harga rumah, yang memberi kesan regresif kepada pembeli rumah pertama.
Namun, 35% pinjaman perumahan yang diluluskan tidak digunakan serta-merta. Ini bermakna sebahagian kredit yang diluluskan tidak serta-merta menjadi perbelanjaan, jadi kesan inflasi mungkin lebih kecil daripada yang dijangka. Pinjaman perumahan juga bercagar dan memberi spread 4.5 mata peratusan (6.5% tolak 2.0%), yang membantu keuntungan bank.
Cadangan: jangan mengembangkan kredit perumahan secara agregat buat masa ini. Bank boleh mengekalkan jumlah kredit, menaikkan kadar pinjaman perumahan untuk mengekalkan margin, mengetatkan nisbah pinjaman kepada nilai (LTV) dan nisbah hutang kepada pendapatan (DSR), serta memberi keutamaan kepada pembeli rumah pertama dan pinjaman produktif. Ia juga perlu membina deposit baharu sebelum mengembangkan kunci kira-kira.
3. Terangkan bagaimana kenaikan SRR boleh mengurangkan inflasi, dan mengapa kesannya mungkin terhad dalam keadaan permintaan pinjaman perniagaan kecil yang lemah.
Read the worked answer
Kenaikan SRR daripada 10% kepada 12% mengurangkan rizab lebihan bank dan menurunkan pengganda wang daripada 10 kepada 8.33. Dengan deposit RM800 juta, rizab wajib meningkat daripada RM80 juta kepada RM96 juta, iaitu tambahan RM16 juta yang tidak boleh dipinjamkan. Keupayaan bank mencipta deposit melalui pinjaman berkurang. Kadar faedah antara bank cenderung naik kerana bank kekurangan rizab, dan kenaikan itu dipindahkan kepada kadar pinjaman. Kadar pinjaman yang lebih tinggi mengurangkan permintaan kredit untuk perbelanjaan pengguna dan pelaburan, seterusnya menurunkan permintaan agregat dan tekanan inflasi.
Namun, kesannya mungkin terhad atas beberapa sebab. Pertama, jika bank sudah memegang rizab lebihan yang besar, kenaikan SRR hanya menyerap sebahagian kecil rizab itu. Kedua, jika permintaan pinjaman perniagaan kecil lemah kerana keyakinan pengeluar merosot, kenaikan kadar faedah tidak banyak mengurangkan kuantiti pinjaman; ia lebih banyak menjejaskan firma yang memang bergantung pada kredit. Ketiga, inflasi 4.5% mungkin didorong oleh kos, seperti harga makanan dan input import, yang kurang responsif kepada dasar monetari. Keempat, terdapat lag 6-18 bulan sebelum kesan dasar dirasai. Kelima, kredit daripada institusi bukan bank dan aliran modal asing boleh mengatasi kekangan rizab bank.
Oleh itu, SRR adalah alat yang berguna untuk mengawal pengembangan kredit, tetapi ia perlu digabungkan dengan dasar fiskal, dasar bekalan dan pengawasan makroprudensial. Dalam keadaan permintaan kredit lemah, bank mungkin mengekalkan kadar faedah tinggi tetapi tidak dapat mengurangkan pinjaman sedia ada, jadi kesan terhadap inflasi adalah tidak menentu.