STPM Geografi 942 key terms

Proses penguraian batuan secara in situ akibat tindak balas kimia dengan air, oksigen dan asid semula jadi, menghasilkan bahan yang lebih lembut tanpa pengangkutan bahan.

Proses pemindahan dan pembuangan bahan permukaan bumi oleh agen seperti air mengalir, angin, ombak atau glasier, diikuti pemendapan di tempat lain.

Pergerakan bahan yang telah dihakis oleh agen geomorfologi sama ada secara larutan, ampaian, loncatan atau seretan di sepanjang cerun dan saluran sungai.

Isipadu air yang melalui satu keratan rentas sungai dalam satu unit masa, lazimnya diukur dalam meter padu sesaat dan dipengaruhi oleh hujan, litupan tumbuhan dan bentuk lembangan.

Kawasan tanah yang menyalirkan semua air permukaannya ke satu titik keluar yang sama, dibatasi oleh garis pemisah air dan menjadi unit asas analisis hidrologi.

Keratan menegak tanah dari permukaan hingga batuan induk yang menunjukkan lapisan atau horizon berbeza dari segi warna, tekstur dan kandungan bahan organik.

Pengumpulan bahan yang diangkut oleh air, angin atau glasier apabila tenaga agen tersebut berkurang, membentuk lapisan seperti delta, beting dan dataran aluvium.

Jumlah air hujan yang terkumpul dan diukur dalam tempoh tertentu menggunakan tolok hujan, dinyatakan dalam milimeter dan menjadi asas analisis ketersediaan air sesuatu kawasan.

Keadaan suhu udara di pusat bandar lebih tinggi daripada kawasan pinggir dan luar bandar kerana permukaan konkrit, kurang tumbuhan dan pembebasan haba daripada aktiviti manusia.

Pecahan tenaga suria yang dipantulkan semula oleh sesuatu permukaan; permukaan cerah seperti salji mempunyai albedo tinggi manakala permukaan gelap menyerap lebih banyak tenaga.

Pemanasan atmosfera apabila gas tertentu memerangkap sinaran inframerah yang dipancarkan bumi, meningkatkan suhu purata global dan mengubah pola iklim.

Kenaikan suhu purata permukaan bumi secara berterusan akibat peningkatan kepekatan gas rumah hijau daripada pembakaran bahan api fosil dan perubahan guna tanah.

Perubahan jangka panjang dalam pola suhu, hujan dan angin sesuatu kawasan, termasuk perubahan semula jadi dan perubahan yang didorong oleh aktiviti manusia.

Hubungan pemakanan antara organisma dalam ekosistem yang menunjukkan aliran tenaga daripada pengeluar kepada pengguna pada pelbagai aras trofik.

Kepelbagaian organisma hidup merangkumi variasi genetik, spesies dan ekosistem dalam sesuatu kawasan, yang menyokong kestabilan ekologi dan perkhidmatan alam sekitar.

Sumber semula jadi yang dapat dipulihkan dalam tempoh masa yang munasabah melalui proses semula jadi, seperti tenaga suria, angin, hutan dan hasil pertanian.

Nisbah penduduk bukan umur bekerja, iaitu kanak-kanak dan warga emas, kepada penduduk umur bekerja, lazimnya dinyatakan bagi setiap 100 orang umur bekerja.

Graf bar yang menunjukkan taburan penduduk mengikut kumpulan umur dan jantina, digunakan untuk mentafsir struktur umur serta keperluan perancangan sosial sesebuah negara.

Bilangan kelahiran hidup bagi setiap 1,000 orang penduduk dalam satu tahun, dipengaruhi oleh faktor sosial, ekonomi dan dasar kerajaan.

Perbezaan antara bilangan pendatang masuk dan pendatang keluar bagi sesuatu kawasan dalam tempoh tertentu; nilai positif bermaksud lebih ramai masuk daripada keluar.

Perpindahan penduduk dari kawasan luar bandar ke bandar untuk mencari pekerjaan, pendidikan dan kemudahan lain, yang menyumbang kepada pertumbuhan penduduk bandar.

Peratusan penduduk sesebuah kawasan yang tinggal di kawasan bandar berbanding jumlah penduduk keseluruhan, digunakan sebagai petunjuk tahap pembangunan bandar.

Corak pembahagian tanah dalam bandar kepada kegunaan seperti perumahan, perniagaan, industri dan rekreasi, dipengaruhi oleh nilai tanah dan aksesibiliti.

Proses menyusun dan mengawal penggunaan tanah serta pembangunan ekonomi dalam sesuatu wilayah supaya agihan sumber dan kemudahan lebih seimbang antara kawasan.

Kawasan yang diperuntukkan khas untuk aktiviti pembuatan dan pergudangan, biasanya terletak berhampiran jalan raya utama, pelabuhan atau bekalan tenaga.

Perbelanjaan untuk memindahkan bahan mentah dan barang siap, yang mempengaruhi lokasi industri kerana industri cenderung menghampiri bahan mentah atau pasaran.

Keadaan sesebuah wilayah menumpukan usaha pada kegiatan tertentu yang paling cekap dijalankannya, kemudian berdagang dengan wilayah lain untuk memperoleh barangan lain.

Pembangunan yang memenuhi keperluan generasi kini tanpa menjejaskan keupayaan generasi akan datang memenuhi keperluan mereka, merangkumi aspek ekonomi, sosial dan alam sekitar.

Ukuran luas kawasan produktif yang diperlukan untuk menyediakan sumber dan menyerap sisa bagi menyokong gaya hidup sesuatu penduduk.

Pencemaran ialah kemasukan bahan atau tenaga ke dalam alam sekitar pada kepekatan yang membahayakan kesihatan manusia, organisma hidup dan kualiti ekosistem.

Proses peningkatan saling bergantungan ekonomi, budaya dan teknologi antara negara melalui perdagangan, pelaburan, migrasi dan komunikasi yang lebih terbuka.

Sistem penentuan kedudukan titik pada peta topografi menggunakan nombor garis grid timur dan utara, lazimnya ditulis dengan nilai timur dahulu kemudian nilai utara.

Nisbah yang membandingkan jarak pada peta dengan jarak sebenar di permukaan bumi, boleh dinyatakan dalam bentuk kata, pecahan wakilan atau skala linear.

Gambaran profil menegak permukaan bumi di antara dua titik pada peta, dibina daripada nilai ketinggian kontur untuk menunjukkan bentuk cerun dan relief.

Kaedah mengumpul data primer secara terus di kawasan kajian melalui pemerhatian, temu bual, soal selidik dan pengukuran untuk menjawab persoalan kajian geografi.

Teknik memilih responden atau tapak kajian secara rawak daripada populasi supaya setiap unit mempunyai peluang yang sama dipilih, mengurangkan berat sebelah data.