Ekosistem, Biosfera dan Sumber Asli
Domain ini menguji struktur dan fungsi ekosistem, aliran tenaga, kitar nutrien, bioma, biodiversiti serta pengurusan sumber asli boleh baharu dan tidak boleh baharu. Calon perlu menerangkan interaksi organisma dengan persekitaran dan menilai kesan penggunaan sumber.
Konsep teras
- Aras trofik: pengeluar, pengguna primer, sekunder dan pengurai. Hanya sebahagian tenaga dipindahkan ke aras seterusnya; selebihnya hilang sebagai haba melalui respirasi.
- Kitar nutrien seperti kitar karbon, nitrogen dan fosforus menghubungkan komponen biotik dan abiotik.
- Bioma ditentukan oleh iklim, terutamanya suhu dan kerpasan: hutan hujan tropika, savana, padang pasir, hutan sederhana dan tundra.
- Sumber boleh baharu boleh dijana semula dalam tempoh munasabah; sumber tidak boleh baharu seperti petroleum dan mineral mempunyai stok terhad.
- Biodiversiti menyokong perkhidmatan ekosistem: pendebungaan, kawalan hakisan, penapisan air dan penyimpanan karbon.
Contoh berstruktur
Jika pengeluar menyimpan 10,000 unit tenaga, pengguna primer mungkin menerima kira-kira 1,000 unit dan pengguna sekunder 100 unit, berdasarkan pemindahan kasar sekitar 10 peratus. Jawapan mesti menyatakan bahawa tenaga selebihnya digunakan untuk respirasi, pergerakan, pertumbuhan dan dilepaskan sebagai haba. Ini menerangkan mengapa rantai makanan jarang melebihi empat atau lima aras dan mengapa populasi puncak lebih kecil.
Perangkap markah
Jangan keliru antara rantai makanan dan kitar nutrien: tenaga mengalir sehala, bahan dikitar semula. Jangan anggap sumber boleh baharu sebagai tidak terhad; ia boleh habis jika kadar penggunaan melebihi kadar pemulihan.