Ekonomi, Pertanian, Perindustrian dan Perdagangan
Domain ini menguji struktur ekonomi, faktor lokasi pertanian dan industri, perubahan sektor pekerjaan serta corak perdagangan. Calon perlu menerangkan keputusan lokasi dan mentafsir data ekonomi asas seperti imbangan dagangan.
Konsep teras
- Sektor ekonomi: primer, sekunder, tertier dan kuaterner. Peralihan struktur berlaku apabila ekonomi beralih daripada pertanian kepada industri dan perkhidmatan.
- Pertanian dipengaruhi iklim, tanah, pasaran, pengangkutan, teknologi dan dasar kerajaan. Pertanian komersial berorientasikan pasaran dan keuntungan; pertanian sara hidup mengutamakan keperluan keluarga.
- Lokasi industri dipengaruhi bahan mentah, tenaga, pasaran, buruh, pengangkutan dan aglomerasi. Industri berorientasikan bahan mentah cenderung menghampiri bahan yang berat atau mudah rosak.
- Perdagangan melibatkan eksport dan import. Imbangan dagangan = nilai eksport tolak nilai import; lebihan positif, defisit negatif.
- Kelebihan berbanding ialah pengkhususan dalam barang yang kos peluangnya lebih rendah.
Contoh berstruktur
Kilang simen terletak berhampiran kuari batu kapur kerana batu kapur berat dan murah tetapi kos pengangkutan tinggi. Lokasi berhampiran bahan mentah mengurangkan kos input. Sebaliknya, kilang roti lebih cenderung menghampiri pasaran bandar kerana produk mudah rosak dan perlu dihantar cepat. Jika data menunjukkan eksport RM850 bilion dan import RM720 bilion, imbangan dagangan ialah lebihan RM130 bilion. Alasan mesti menghubungkan sifat bahan atau produk dengan kos pengangkutan dan masa.
Perangkap markah
Jangan label perlombongan sebagai sektor sekunder; ia sektor primer. Jangan katakan defisit dagangan sentiasa buruk tanpa melihat konteks import modal. Lokasi industri bukan hanya soal tanah murah; pasaran dan pengangkutan sering lebih penting.