De gastvrouw en de koffie
Je bent op bezoek bij een gastgezin in Amman. Je hebt op school Modern Standaardarabisch geleerd. De gastvrouw zegt: «تفضل، قهوة مرة» en schenkt uit een dallah. Je houdt niet van bittere koffie, maar wilt niet onbeleefd zijn. De jongere broer vraagt: «شو اسمك؟ كيفك؟» De gastvrouw zegt daarna: «أهلاً وسهلاً». Je weet dat één kopje acceptabel is en dat je jouw kopje zachtjes heen en weer kunt bewegen om aan te geven dat het genoeg is. Je moet ook antwoorden op de vraag waar je vandaan komt: «من وين إنت؟» Je hebt een notitieboekje met standaardvormen: «ما اسمك؟», «كيف حالك؟», «من أين أنت؟». Je wilt niet stilvallen of een verkeerde indruk maken. De broer herhaalt zijn vraag omdat je aarzelt.
1. Hoe reageer je op «شو اسمك؟ كيفك؟» en «من وين إنت؟»? Geef een passend antwoord en leg uit welke registerkeuze je maakt.
Read the worked answer
Antwoord in eenvoudige Jordaanse spreektaal, niet in keurig MSA: «اسمي [naam]، أنا بخير، شكراً. أنا من هولندا.» De dialectvormen zijn: «شو» = wat (MSA «ماذا»), «كيفك» = hoe gaat het (MSA «كيف حالك»), «وين» = waar (MSA «أين»), «إنت» = jij (MSA «أنت»). Je hoeft de broer niet te verbeteren; spiegelen is beleefder. Je kunt eventueel «أنا من هولندا» zeggen; dat is in beide varianten begrijpelijk. De keuze voor dialect is hier een registerkeuze: informeel bezoek, geen examen. Je aarzeling is niet erg zolang je maar antwoord geeft en de vraag niet ontwijkt.
2. Hoe weiger je een tweede kopje koffie zonder de gastvrouw te beledigen? Beschrijf je handeling en je woorden.
Read the worked answer
Accepteer het eerste kopje, ook als je het niet lekker vindt; neem minstens een slok. Voor een tweede kopje: leg je hand licht op het kopje of beweeg het zachtjes heen en weer en zeg: «شكراً، يكفي» of in MSA «شكراً، لا أستطيع، هذا يكفي». Weiger niet meteen bij de eerste aanbieding, want dat kan gastvrijheid afwijzen. De handeling 'kopje schudden' is een bekend non-verbaal signaal in de regio; zeg er wel iets bij, zodat het niet onduidelijk is. Zo blijf je beleefd en geef je toch je grens aan.
3. Leg uit waarom je de dialectvormen «شو»، «كيفك» en «وين» niet moet verbeteren naar standaardvormen tijdens dit bezoek.
Read the worked answer
Omdat «شو»، «كيفك» en «وين» geen fouten zijn, maar Jordaanse spreektaal. Als je ze in MSA verbetert, wijs je de gastheer terecht en dat is onbeleefd. Je moet ze alleen begrijpen en erop kunnen reageren. In een formele brief of op een examen gebruik je «ما اسمك؟»، «كيف حالك؟»، «من أين أنت؟»; in dit bezoek gebruik je de dialectvormen of een eenvoudig antwoord. Het register hangt af van de situatie, niet van wat 'correct' is in een leerboek. De gastvrouw en de broer beoordelen je niet op MSA, maar op je reactie en houding.