Nieuwsbericht en lezersreactie: feit, mening en «لكن»
Bij Leesvaardigheid krijgt de kandidaat twee korte teksten van elk ongeveer 100 woorden over de overstap van een Marokkaanse voetballer naar een club in Saoedi-Arabië. Tekst 1 is een nieuwsbericht met een datum, een transfersom van 25 miljoen euro en een citaat van de trainer. Tekst 2 is een reactie van een lezer op een nieuwssite. De lezer schrijft: «يقال إن المال هو السبب، لكنني أعتقد أن اللاعب يبحث عن مشروع جديد». De examenvraag vraagt: welke bewering uit tekst 2 is een mening? De kandidaat kiest «يقال إن المال هو السبب» omdat daar «مال» staat, en mist «أعتقد». Bij een tweede vraag moet hij uitleggen welk verband «لكن» legt; hij vertaalt het hele stuk en verliest tijd. Hij heeft 8 minuten voor vier vragen.
1. Hoe onderscheid je in tekst 2 een feit, een bewering van anderen en een mening?
Read the worked answer
Feit. Een datum, een bedrag, een naam of een citaat met bron. In tekst 1 zijn dat de transfersom en het citaat van de trainer. Bewering van anderen. «يقال إن» betekent ‘er wordt gezegd dat’. Dat is geen bevestigd feit en ook niet de expliciete mening van de schrijver; het is een bewering die de schrijver vervolgens nuanceert. Mening. Let op «أعتقد»، «في رأيي»، «يبدو لي»، «أظن» en evaluatieve woorden. In tekst 2 is «لكنني أعتقد أن اللاعب يبحث عن مشروع جديد» de duidelijke mening: «أعتقد» plus ik-persoon. Conclusie: de tweede bewering is de mening; de eerste is hearsay. Wie alleen op het woord «مال» let, kiest het verkeerde antwoord.
2. Hoe gebruik je signaalwoorden om het verband in de tekst te bepalen zonder alles te vertalen?
Read the worked answer
Ken de functies. «لكن» = tegenstelling (maar); «غير أن» = formele tegenstelling; «لذلك» en «بالتالي» = gevolg (daarom); «مثلاً» = voorbeeld; «أيضاً» = toevoeging. Werk bij de vraag. Bij «welk verband legt لكن» zoek je het contrast tussen de twee delen. In «يقال إن المال هو السبب، لكنني أعتقد...» zet de schrijver zijn eigen visie tegenover de bewering van anderen. Vertaal niet alles. Markeer «لكن» en lees alleen wat ervoor en erna staat. Dat is sneller en nauwkeuriger dan de hele alinea vertalen, zeker met 8 minuten voor vier vragen.
3. Hoe pak je een vraag aan waarbij je twee teksten met elkaar moet vergelijken?
Read the worked answer
Lees eerst de vraag. Markeer de twee namen of standpunten die vergeleken worden. Zoek gericht. Zoek in tekst 1 alleen de zin die bij het eerste standpunt hoort en in tekst 2 de zin die bij het tweede hoort. Vergelijk de strekking. Eens, oneens of een verschillend onderwerp? Let op het teksttype: tekst 1 is een nieuwsbericht (feitelijk, met bronnen), tekst 2 is een reactie (mening, ik-persoon). Dezelfde woorden («المال»، «الانتقال») betekenen niet hetzelfde standpunt. Toets de opties. Een optie die beide teksten samenvat, is vaak te ruim. Noteer per optie: tekst 1 eens/oneens, tekst 2 eens/oneens; alleen de optie die bij beide klopt, is goed.