Formele e-mail aan een coördinator in Rabat
Een vwo-leerling schrijft voor Schrijfvaardigheid een formele e-mail aan dr. Nadia El-Fassi, coördinator van een uitwisselingsweek aan de Universiteit van Rabat. De opdracht is om te vragen of de week kan worden verplaatst naar 12-16 april en of er een laboratoryplaats is voor twee leerlingen. De eerste versie opent met «مرحبا يا دكتورة نادية» en bevat de zin «بغيت نسولك واش يمكن نبدلو التاريخ»; verderop staat «أنا عندي سؤال صغير» en als afsluiting «شكراً بزاف، باي». De docent markeert ook «أتمنى أن تستطيع مساعدتي» als te direct en vraagt om een beleefdere formulering. De leerling heeft negentig minuten en een woordenboek, maar geen voorbeelden van zakelijke brieven. Hij weet dat hij in het Standaardarabisch moet schrijven, maar twijfelt welke correcties het eerst moeten en of «حضرتك» mannelijk of vrouwelijk wordt behandeld. Het cijfer hangt voor de helft af van register en conventies.
1. Welke drie correcties moet de leerling als eerste doorvoeren, en waarom in die volgorde?
Read the worked answer
Begin bij het frame: aanhef en afsluiting. Die bepalen de eerste en laatste indruk en vallen onder de rubricering 'register en conventies'. Vervang «مرحبا يا دكتورة نادية» door een formule met volledige naam en titel, en vervang «شكراً بزاف، باي» door een standaardafsluiting. Daarna de dialectvormen, want die zijn systematisch en niet incidenteel: «بغيت» (ik wil), «نسولك» (ik vraag je), «واش» (of), «بزاف» (veel) en «عندي» (ik heb) horen bij het Marokkaans, niet bij het formele schriftarabisch. vervang ze door «أودّ أن أسأل»، «هل»، «كثيراً» en «لديّ». Pas daarna de verzachting van het verzoek: «أتمنى أن تستطيع مساعدتي» is niet ongrammaticaal, maar kondigt een verwachting aan; beleefder is een vraagconstructie met «هل من الممكن أن...» of «أرجو أن تتفضلوا بـ...». De volgorde is dus niet willekeurig: eerst het kader, dan de systematische registerfout, dan de stilistische verfijning.
2. Herschrijf de opening en het verzoek in verzorgd Standaardarabisch.
Read the worked answer
Een werkbare versie: «حضرة الدكتورة نادية الفاسي المحترمة، تحية طيبة وبعد، أكتب إليكم بخصوص أسبوع التبادل في جامعة الرباط». Daarna het verzoek: «هل من الممكن أن تتفضلوا بإبلاغي إن كان من الممكن نقل الأسبوع إلى الفترة من 12 إلى 16 أبريل/نيسان، وهل يتوفر مكان في المختبر لطالبين؟» Let op wat er veranderd is: de aanhef noemt titel en volledige naam; «أكتب إليكم» is een standaardopeningszin; het verzoek is in twee ja/nee-vragen gesplitst, waardoor de ontvanger gemakkelijk kan antwoorden; «تتفضلوا» en «يتوفر» houden de beleefdheidsvorm vast. De dialectische «واش» is vervangen door «هل» en «إن كان من الممكن» in plaats van «واش يمكن». Als je voor «حضرتك» kiest in plaats van «حضرة الدكتورة», moet de rest van de brief daarbij passen; wissel niet tussen aanspreekvormen.
3. Hoe behandel je «حضرتك» als je een vrouw aanspreekt, en is «دكتورة نادية» acceptabel?
Read the worked answer
«حضرتك» is letterlijk 'uw aanwezigheid' en is een zelfstandig naamwoord; de suffix ـك verwijst naar de aangesprokene. Daarna zijn twee praktijken mogelijk: vrouwelijke congruentie («حضرتك تعرفين»، «حضرتك مشغولة») of de mannelijke vorm als neutrale standaard in zakelijke brieven («حضرتك تعرف»). Belangrijker dan de keuze is consistentie: wissel binnen één brief niet van vorm. Kies je de vrouwelijke aanspreek, controleer dan alle werkwoorden en suffixen: «تتفضلين»، «تخبرينني»، «حضرتك مدعوة». «دكتورة نادية» is niet fout, maar in de eerste regel van een formele brief is de volledige naam met titel beter: «حضرة الدكتورة نادية الفاسي». De examinator beoordeelt of de aanspreekvorm past bij de relatie tussen student en coördinator; titel plus voornaam is eerder informeel.