Twee graafmachines: netto contante waarde tegenover een korte terugverdientijd
Loonbedrijf Van Dijk Grondwerken overweegt een nieuwe graafmachine. Er zijn twee kandidaten. Machine A kost €180.000 en levert naar verwachting vijf jaar lang een jaarlijkse besparing op onderhouds- en loonkosten van €48.000; na jaar 5 is de restwaarde nihil. Machine B kost €260.000, levert zes jaar lang €62.000 per jaar op en heeft na jaar 6 een restwaarde van €20.000. De ondernemer hanteert een disconteringsvoet van 8%. Bekende factoren bij 8%: annuïteitsfactor 5 jaar = 3,993; annuïteitsfactor 6 jaar = 4,623; contante-waardefactor jaar 6 = 0,630. De bank biedt voor Machine B een lening van €260.000 met een looptijd van zes jaar en een annuïteit op basis van 6% (annuïteitsfactor 4,917). De ondernemer heeft een hekel aan lange terugverdientijden en wil bovendien dat de jaarlijkse besparing groter is dan de jaarlijkse rente- en aflossingsverplichting. Zijn boekhouder zegt: kijk alleen naar de netto contante waarde, dan is de keuze simpel.
1. Bereken voor beide machines de netto contante waarde en de terugverdientijd.
Read the worked answer
Machine A
- Contante waarde besparingen: €48.000 × 3,993 = €191.664
- Investering: €180.000
- NCW: €191.664 − €180.000 = €11.664
- Terugverdientijd: €180.000 / €48.000 = 3,75 jaar
Machine B
- Contante waarde besparingen: €62.000 × 4,623 = €286.626
- Contante waarde restwaarde: €20.000 × 0,630 = €12.600
- Totale contante waarde: €299.226
- Investering: €260.000
- NCW: €299.226 − €260.000 = €39.226
- Terugverdientijd: €260.000 / €62.000 = 4,19 jaar (de restwaarde valt pas in jaar 6 en telt hier niet mee)
Machine B heeft een veel hogere netto contante waarde, Machine A verdient zich sneller terug. De twee criteria wijzen dus een verschillende kant op; de restwaarde van €20.000 is bij B wel een schatting die pas over zes jaar wordt gerealiseerd.
2. Bereken de jaarlijkse annuïteit van de lening voor Machine B en beoordeel of daarmee aan de eis van de ondernemer wordt voldaan.
Read the worked answer
Annuïteit €260.000 / 4,917 = €52.878 per jaar (afgerond).
Dat bedrag bestaat uit rente en aflossing en is dus een liquiditeitsverplichting, geen kostenpost in de winst- en verliesrekening.
Toets aan de eis Jaarlijkse besparing €62.000 − annuïteit €52.878 = €9.122 positief. De besparing is dus toereikend om aan de jaarlijkse verplichting te voldoen, met een buffer van ongeveer 17%.
Nuance De vergelijking is wel optimistisch. De besparing is een verwachting en de annuïteit ligt zes jaar vast. Zakt de besparing met meer dan €9.122 (ongeveer 15%), dan moet de ondernemer de annuïteit uit andere middelen betalen. Bovendien is de annuïteit in de eerste jaren vooral rente: de liquiditeitsruimte is dus niet hetzelfde als de winst die de machine oplevert. De eis is een verstandige liquiditeitstoets, maar geen vervanging van de rentabiliteitstoets.
3. Welke machine adviseer je? Betrek de netto contante waarde, de terugverdientijd, de financiering en het risico in je advies.
Read the worked answer
Advies: Machine B, mits de besparing van €62.000 per jaar realistisch is.
Waardecreatie. B heeft een NCW van €39.226 tegen €11.664 voor A. B voegt dus ruim drie keer zoveel waarde toe. De boekhouder heeft inhoudelijk gelijk dat de NCW het sterkste criterium is, omdat die alle kasstromen en de tijdswaarde meeneemt.
Risico. A verdient zich in 3,75 jaar terug, B in 4,19 jaar. Bij A is de NCW echter klein: als de besparing 5% tegenvalt, wordt de contante waarde €45.600 × 3,993 = €182.081 en blijft er nog maar circa €2.100 over. A is dus niet veiliger, alleen sneller terugverdiend. B heeft meer marge om tegenvallers op te vangen, maar is wel afhankelijk van een restwaarde van €20.000 in jaar 6.
Financiering. De annuïteit van €52.878 past binnen de besparing van €62.000, zodat de liquiditeit niet in gevaar komt zolang de besparing wordt gehaald. Bij A zou de financiering lichter zijn, maar A levert ook minder op.
Voorwaarde. Sluit de lening niet af voordat de besparing aantoonbaar is (proefperiode, onderhoudshistorie) en vraag een restwaardegarantie of houd rekening met een lagere restwaarde in de gevoeligheidsanalyse. Kies A alleen als de orderportefeuille zo onzeker is dat een langdurige vaste verplichting niet verantwoord is.