Kostencalculatie
Wat dit domein vraagt
Kostencalculatie: kosten indelen, een kostprijs opbouwen, break-even berekenen en differentiële kosten gebruiken bij beslissingen.
Kernregels
- Indeling: constant/variabel, direct/indirect, proportioneel/degressief/progressief. Constante kosten per eenheid dalen bij meer afzet; variabele kosten per eenheid zijn bij proportioneel variabel gedrag constant.
- Kostprijs = constante kosten / normale productie + variabele kosten per eenheid. Bezettingsresultaat = (werkelijke productie − normale productie) × constante kosten per eenheid.
- Break-evenafzet = constante kosten / (prijs − variabele kosten per eenheid). Dekkingsbijdrage per eenheid = p − v.
- Differentiële kosten: alleen de kosten die door de beslissing veranderen tellen mee. Sunk costs zijn irrelevant; opofferingskosten kunnen wel relevant zijn.
Uitgewerkt voorbeeld
p = € 50, v = € 30, constante kosten = € 200.000. Break-evenafzet = 200.000/20 = 10.000 stuks. Bij 12.000 stuks is de winst 12.000 × 20 − 200.000 = € 40.000. Een extra order van 1.000 stuks tegen € 35 bij vrije capaciteit levert een dekkingsbijdrage van € 5.000; de constante kosten veranderen niet, dus accepteren. Bij volledige bezetting moet je de gederfde dekkingsbijdrage van de reguliere verkoop als opofferingskosten aftrekken.
Valkuilen
Constante kosten per eenheid als vast behandelen; een order onder de integrale kostprijs automatisch afwijzen; vergeten dat extra afzet trapsgewijze sprongkosten kan veroorzaken; differentiële kosten verwarren met de integrale kostprijs; de veiligheidsmarge niet berekenen.